Tuyến container Nam Ninh Cần Thơ là gì và vì sao đáng chú ý?
Tuyến container Nam Ninh Cần Thơ là tuyến vận tải quốc tế sông biển trực tiếp kết nối cảng Nam Ninh, qua cảng Vịnh Bắc Bộ của Quảng Tây, với cảng Cái Cui ở Cần Thơ, cho phép tàu container đi thẳng giữa Tây Nam Trung Quốc và Đồng bằng sông Cửu Long, rút ngắn đáng kể thời gian vận chuyển và giảm chi phí logistics cho hàng hóa hai chiều. Đây không chỉ là một tuyến tàu mới, mà là bước xoay trục chiến lược của chuỗi cung ứng khu vực Tây Nam. Khi hàng nông sản, thủy sản, trái cây, lúa gạo và thiết bị, nguyên vật liệu được nối trực tiếp bằng đường biển, cấu trúc thương mại của cả vùng sẽ thay đổi sâu sắc.
Ngày 24/9/2026, chuyến tàu container đầu tiên BBG Nan Ninh Bo Run, trọng tải khoảng 4.900 tấn, sức chở 500 container, đã cập cảng Cái Cui an toàn, đánh dấu việc chính thức đưa tuyến vào khai thác. Trước đó, ngày 4/8, tàu M/V LI DA TONG 2 HAO từ Cảng Khâm Châu đã cập Cần Thơ và bốc xếp 66 container hàng xuất nhập khẩu, chủ yếu là nông sản ĐBSCL xuất sang Quảng Tây. Những cột mốc này cho thấy tham vọng rõ ràng: biến cảng Cần Thơ logistics thành cửa ngõ hàng xuất nhập khẩu Tây Nam, thay vì phải trung chuyển qua các cảng xa hàng trăm kilômét.
Lợi thế logistics: Cửa ngõ mới cho hàng xuất nhập khẩu Tây Nam
Tuyến vận tải container quốc tế trực tiếp Nam Ninh – Cần Thơ mang lại cú hích mà doanh nghiệp ĐBSCL chờ đợi nhiều năm: rút ngắn hành trình, giảm chi phí, tăng chủ động giao nhận. Tuyến được dự kiến khai thác khoảng 2 chuyến mỗi tháng, thời gian hành trình trung bình khoảng 7 ngày, với cơ cấu 25% container lạnh và 75% container hàng khô. Đây là thiết kế phù hợp với cơ cấu hàng xuất của vùng, vốn phụ thuộc nhiều vào nông sản, thủy sản cần bảo quản lạnh và gạo, trái cây sấy, các sản phẩm chế biến cần container khô.
Nhờ tuyến container Nam Ninh Cần Thơ, các mặt hàng nông sản, thủy sản, trái cây, lúa gạo của khu vực có thêm một phương thức tiếp cận trực tiếp thị trường Trung Quốc, trong khi chiều ngược lại, máy móc, phụ tùng, nguyên vật liệu và các hàng hóa khác từ Tây Nam Trung Quốc có thể đi thẳng vào miền Tây Nam Bộ. Một phát biểu đáng chú ý là: “Tuyến vận tải mới được kỳ vọng rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics, tăng tính chủ động trong giao nhận hàng hóa và nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa ĐBSCL trên thị trường quốc tế”. Nói cách khác, nếu tuyến này vận hành ổn định, cán cân thương mại lẫn chuỗi giá trị nông sản Tây Nam sẽ được tái định vị.
Cảng Cần Thơ logistics: Từ “đi sau” đến tham vọng trung tâm vùng
Việc hình thành tuyến container trực tiếp Nam Ninh – Cần Thơ là tín hiệu rõ ràng cho thấy vai trò của hệ thống cảng biển thành phố đang được nâng tầm trong mạng lưới logistics khu vực. Thay vì chấp nhận vị thế “đi sau” và lệ thuộc vào trung chuyển qua những cảng lớn ở xa, ĐBSCL lần đầu có cơ hội gắn tên mình trực tiếp lên bản đồ vận tải container Trung Quốc. Điều này đồng nghĩa cảng Cần Thơ logistics không còn chỉ làm nhiệm vụ nội địa mà dần trở thành mắt xích của chuỗi cung ứng quốc tế.
Sự kiện tàu M/V LI DA TONG 2 HAO cập Cảng Cần Thơ, bốc xếp 66 container hàng xuất nhập khẩu, là phép thử sống động về năng lực khai thác cầu bến, kho bãi và dịch vụ hậu cần của cảng. Tuyến thử nghiệm này được xem là cơ sở để các bên đánh giá năng lực vận hành, trước khi chuyển sang khai thác thường xuyên, ổn định, với tần suất có thể tăng khi sản lượng hàng hóa hai chiều tăng trưởng bền vững và chi phí khai thác được tối ưu. Nếu Cần Thơ giữ được nhịp độ đầu tư hạ tầng, nâng cao chất lượng dịch vụ, mục tiêu trở thành trung tâm logistics và cửa ngõ xuất nhập khẩu của toàn vùng ĐBSCL không còn là khẩu hiệu.
Áp lực an ninh – xuất nhập cảnh: Bài toán không thể xem nhẹ
Cơ hội logistics mở ra đồng nghĩa cửa khẩu cảng Cần Thơ đứng trước bài toán an ninh – xuất nhập cảnh phức tạp hơn hẳn. Khi tuyến được duy trì thường xuyên, số chuyến tàu, thuyền viên, người lao động và lưu lượng hàng xuất nhập khẩu Tây Nam qua cảng chắc chắn tăng, kéo theo nguy cơ bị lợi dụng để vi phạm pháp luật, xuất nhập cảnh trái phép hoặc vận chuyển hàng cấm. Bỏ qua yếu tố này sẽ là sai lầm chiến lược, bởi chỉ một vụ việc nghiêm trọng cũng đủ làm xói mòn uy tín tuyến vận tải mới hình thành.
Nhận diện rõ rủi ro, Trạm Công an cửa khẩu cảng Cần Thơ đã xác định việc mở tuyến vận tải quốc tế trực tiếp vừa là điều kiện phát triển kinh tế – xã hội, vừa là yêu cầu nâng cao chất lượng quản lý nhà nước về xuất nhập cảnh và bảo đảm an ninh, trật tự. Lực lượng này chủ động nắm lịch trình tàu, thành phần thuyền viên, hành khách; cập nhật thay đổi về tần suất, phương tiện, loại hình vận tải; đồng thời thực hiện nghiêm các quy định kiểm tra, kiểm soát xuất nhập cảnh để kịp thời phát hiện, phòng ngừa hành vi lợi dụng hoạt động vận tải quốc tế. Phương châm được nhấn mạnh là “chủ động nắm tình hình – kiểm soát chặt chẽ – phối hợp hiệu quả – tạo thuận lợi cho hoạt động hợp pháp”.
Điều kiện để tuyến vận tải mới thực sự “cất cánh”
Tuyến Nam Ninh – Cần Thơ mới đang ở bước khởi đầu; thành công lâu dài phụ thuộc vào cách cả hệ sinh thái cùng vận hành. Về phía khai thác, cần bảo đảm tần suất khoảng 2 chuyến/tháng với thời gian hành trình trung bình 7 ngày như dự kiến, đồng thời cải thiện dần chất lượng dịch vụ để thu hút thêm sản lượng hàng hóa ổn định hai chiều. Về phía doanh nghiệp, nếu không nhanh chóng tái cấu trúc chuỗi cung ứng, tối ưu đóng hàng container lạnh – khô và nâng chuẩn chất lượng, họ sẽ bỏ lỡ lợi thế về thời gian và chi phí mà tuyến container Nam Ninh Cần Thơ mang lại.
Ở góc độ quản lý nhà nước, Cần Thơ cần tiếp tục đầu tư cho lực lượng kiểm tra tại cửa khẩu cảng, từ con người đến quy trình và hệ thống số hóa, để đáp ứng yêu cầu mới khi số chuyến tàu và lượng hàng hóa tăng. Trạm Công an cửa khẩu cảng Cần Thơ đã đặt mục tiêu quản lý chặt chẽ nhưng không làm phát sinh trở ngại không cần thiết cho hoạt động hợp pháp, đồng thời phối hợp chặt với cảng vụ, biên phòng, hải quan, kiểm dịch và doanh nghiệp khai thác cảng. Nếu giữ được thế cân bằng giữa tạo thuận lợi thương mại và bảo đảm an ninh, tuyến vận tải container Trung Quốc – Cần Thơ có thể trở thành hình mẫu phát triển logistics an toàn cho cả vùng Tây Nam.
