Visa Mỹ đặt cọc là gì và vì sao gây chú ý?
Visa Mỹ đặt cọc là chính sách yêu cầu một bộ phận người xin thị thực ngắn hạn phải nộp trước một khoản ký quỹ đáng kể để bảo đảm họ không lưu trú quá thời hạn cho phép, áp dụng trước hết với thị thực công tác và du lịch, và nhắm đến các nhóm bị đánh giá có rủi ro vi phạm cao. Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, quy định mới có hiệu lực từ ngày 3/8, áp dụng với người xin thị thực không định cư loại B1/B2 – thị thực công tác và du lịch – đến từ 50 quốc gia nằm trong danh sách do Washington lựa chọn. Nói cách khác, đây không chỉ là thủ tục tài chính bổ sung, mà là một bước “lọc” mạnh trong chính sách nhập cư Mỹ để gửi thông điệp: ai muốn vào, phải chứng minh cả thiện chí lẫn năng lực tuân thủ.
Cấu trúc chương trình: Ký quỹ bao nhiêu, ai phải đặt cọc?
Trọng tâm của chương trình là yêu cầu ký quỹ visa đối với công dân mang hộ chiếu của 50 quốc gia, chủ yếu là các nước châu Phi, khi nộp đơn xin thị thực B1/B2 để được phỏng vấn. Các viên chức lãnh sự được quyền yêu cầu khoản bảo lãnh tài chính với mức tối đa lên tới USD 20.000 (approx. ₫500,000,000). Trong giai đoạn thí điểm trước đó, mức ký quỹ tối đa là USD 15.000 (approx. ₫375,000,000), với các mức USD 5.000 (approx. ₫125,000,000) và USD 10.000 (approx. ₫250,000,000) tùy trường hợp; nay mức tối thiểu 5.000 USD bị bãi bỏ và trần tăng lên 20.000 USD. Khoản tiền này được hoàn trả nếu hồ sơ bị từ chối, hoặc nếu đương đơn được cấp thị thực và rời Mỹ đúng hạn theo quy định. Nói thẳng, đây là một dạng “tiền bảo hiểm” mà người xin thị thực phải tự bỏ ra để chứng minh họ không có ý định ở lại quá hạn.
Vì sao Mỹ chọn siết bằng tiền đặt cọc?
Chính sách visa Mỹ đặt cọc không phải xuất hiện từ hư không; nó kế thừa một chương trình thí điểm mà chính quyền Tổng thống Donald Trump triển khai từ tháng 8 năm trước, với mục tiêu siết chặt tình trạng ở lại quá hạn thị thực trong nỗ lực rộng hơn nhằm hạn chế nhập cư trái phép. Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết kết quả đánh giá gần một năm cho thấy chương trình thí điểm cung cấp đủ dữ liệu để khẳng định yêu cầu đặt cọc là biện pháp hiệu quả giúp người được cấp thị thực tuân thủ các điều kiện, đặc biệt là nghĩa vụ rời Mỹ đúng hạn. Một con số rất đáng chú ý là: gần 45.500 công dân từ 50 quốc gia thuộc diện áp dụng đã từng ở lại quá hạn trong năm 2024, nhưng trong 10 tháng đầu triển khai chương trình đặt cọc, số trường hợp quá hạn từ nhóm này giảm xuống còn dưới 50 người. Với những dữ liệu đó, Washington có cớ để nói rằng “tiền đặt cọc đã nói thay lời cảnh báo”.
Tác động thực tế và tranh cãi xung quanh chính sách mới
Ở góc độ người xin thị thực du lịch Mỹ hoặc công tác ngắn hạn, yêu cầu ký quỹ visa là một gánh nặng rõ ràng. Không phải ai muốn du lịch, thăm thân hay tìm cơ hội kinh doanh cũng có thể xoay nổi vài chục nghìn USD để ký quỹ, nhất là ở các nước đang phát triển. Các tổ chức nhân quyền và nhà hoạt động nhập cư cảnh báo chính sách này tạo thêm rào cản với những người có nhu cầu đi lại hợp pháp, đặc biệt công dân các nước nghèo. Nhiều ý kiến cho rằng đây là hình thức “phân loại khách” dựa trên khả năng tài chính hơn là hồ sơ rủi ro cụ thể. Mặt khác, chính quyền Mỹ lại nhìn đây là biện pháp cần thiết để giảm chi phí bắt giữ và trục xuất – ước tính khoảng USD 18.000 (approx. ₫450,000,000) cho mỗi trường hợp lưu trú quá hạn.
Xu hướng siết chính sách nhập cư Mỹ và những điều người xin visa nên chuẩn bị
Điều đáng lo hơn khoản tiền ký quỹ là bức tranh rộng hơn của chính sách nhập cư Mỹ. Bên cạnh chương trình đặt cọc, chính quyền Mỹ còn áp dụng thêm nhiều biện pháp kiểm soát: tăng phí một số loại thị thực, mở rộng yêu cầu cung cấp thông tin mạng xã hội, tăng cường kiểm tra hồ sơ trực tuyến và thắt chặt điều kiện đối với người nhập cư đang sinh sống tại Mỹ. Thông báo mới khẳng định chương trình đặt cọc sẽ được áp dụng lâu dài, có hiệu lực từ ngày 3/8 và danh sách quốc gia có thể tiếp tục được mở rộng. Điều này gửi đi tín hiệu rất rõ: cửa vào Mỹ không đóng lại, nhưng sẽ ngày càng chặt. Người muốn xin thị thực du lịch Mỹ hoặc B1/B2 nói chung cần chuẩn bị không chỉ hồ sơ tài chính minh bạch, kế hoạch lưu trú rõ ràng, mà còn phải chấp nhận khả năng bị yêu cầu ký quỹ nếu nước mình nằm trong diện rủi ro. Trong thế giới mà di chuyển quốc tế ngày càng bị lọc bằng rào cản kinh tế, câu hỏi không còn là “có được cấp visa hay không”, mà là “ai đủ tiền để chứng minh rằng mình không muốn ở lại bất hợp pháp”.
