Nước rút của giai đoạn một: Long Thành chọn tăng tốc thay vì nới tiến độ
Sân bay Long Thành tiến độ giai đoạn một đang bước vào giai đoạn nước rút, khi Ban Quản lý yêu cầu các nhà thầu xây dựng xuyên lễ, cuối tuần và cả ban đêm để kịp hoàn thành nhà ga, đường băng và hạ tầng kỹ thuật trước thời điểm khai thác thương mại cuối năm 2026, đặt nhân lực thi công vào nhịp làm việc căng thẳng nhưng được coi là cần thiết để tránh nguy cơ chậm tiến độ theo yêu cầu của Chính phủ. Đây không chỉ là một dự án hạ tầng hàng không mới, mà là phép thử cho cách Việt Nam tổ chức những siêu công trình với lịch thi công liên tục, chấp nhận đánh đổi sự thoải mái của người lao động để bảo vệ mốc tiến độ mang tính biểu tượng. Điều đáng nói là Ban Quản lý dự án sân bay Long Thành vừa chính thức yêu cầu các nhà thầu duy trì thi công trong ngày nghỉ, cuối tuần và dịp lễ Quốc khánh, không để công trường chùng nhịp trong khoảng thời gian vốn được xem là “giảm tải” đối với lực lượng lao động. Quyết định này diễn ra sau khi Văn phòng Chính phủ phát đi văn bản nhấn mạnh nguy cơ chậm tiến độ, đặc biệt ở các gói thuộc dự án thành phần 3 và 4 nếu không có biện pháp tăng tốc tương xứng. Khi một siêu dự án đã đi được khoảng 80% khối lượng nhưng vẫn bị cảnh báo nguy cơ trễ hạn, lựa chọn hợp lý duy nhất gần như là tăng tốc hơn nữa – dù phải trả giá bằng những kỳ lễ không trọn vẹn của hàng nghìn kỹ sư, công nhân.
Nhân lực thi công gần 100% xuyên lễ: chiến lược cần thiết nhưng đầy rủi ro
Tâm điểm của chiến lược tăng tốc lần này là quyết định huy động gần như 100% nhân lực thi công trong dịp lễ Quốc khánh 2/9, thay vì cho công trường “nghỉ xả hơi” như những dự án thông thường. Các nhà thầu tại dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành được yêu cầu duy trì nhân lực, máy móc và thiết bị thi công trong dịp lễ, cuối tuần, nhằm bảo đảm tiến độ hoàn thành giai đoạn một vào cuối năm 2026. Ở chiều tích cực, cách làm này tạo nên một mặt bằng thi công liên tục, giảm tối đa khoảng trống thời gian – thứ vốn luôn gây ra nguy cơ dồn việc, phát sinh lỗi và chi phí bổ sung khi phải “chạy bù” tiến độ. Theo Ban Quản lý, sân bay Long Thành hiện duy trì hơn 7.300 nhân công trực tiếp trên công trường. Khi gần như toàn bộ lực lượng này được huy động xuyên lễ, sức ép lên hệ thống quản lý an toàn lao động, an ninh và phòng cháy chữa cháy tăng lên rõ rệt. Chỉ thị yêu cầu nhà thầu chủ động bố trí đầy đủ nhân lực, máy móc, thiết bị và bảo đảm các yêu cầu về an toàn, vệ sinh môi trường, phòng cháy chữa cháy trong mọi ca làm việc, kể cả ban đêm. Câu hỏi đặt ra là: liệu hệ thống giám sát, tổ chức thi công có đủ năng lực để không biến chiến lược tăng tốc thành mạo hiểm đối với người lao động và chất lượng công trình?
Tiến độ 80% và những gói thầu then chốt được ưu tiên trong ca làm việc xuyên lễ
Ở góc độ kỹ thuật, việc xây dựng xuyên lễ không phải diễn ra một cách dàn trải, mà tập trung vào những gói thầu quyết định chuẩn bị vận hành thử và khai thác thương mại. Ban Quản lý cho biết tổng giá trị sản lượng thực hiện của dự án đến nay đạt khoảng 80%, song nhiều hạng mục vẫn trong giai đoạn nước rút và phải hoàn thành theo các mốc rất cụ thể. Những công việc ưu tiên trong kỳ nghỉ Quốc khánh là các hạng mục đáp ứng yêu cầu vận hành kỹ thuật trong tháng 9, không cho phép bất kỳ độ trễ nào. Kỹ sư, công nhân được bố trí làm việc liên tục tại nhà ga hành khách, đường cất hạ cánh thứ hai, hệ thống giao thông nội cảng và các công trình hạ tầng kỹ thuật – các “xương sống” của giai đoạn một. Tại gói thầu 5.10 về thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị công trình nhà ga hành khách, nhà thầu tập trung vào các hạng mục hoàn thiện như xây, trát, chống thấm, sơn, ốp lát, lắp trần, vách ngăn, nội thất và cảnh quan, với mục tiêu cơ bản hoàn thành để vận hành thử theo từng đợt từ tháng 9. Đây là phần việc không thể chậm, bởi “chậm một ngày hoàn thiện là chậm một ngày vận hành thử” – và do đó kéo theo rủi ro lùi mốc khai thác thương mại.
Quản lý dự án: vận hành liên tục để giữ mốc thương mại cuối 2026
Điểm đáng chú ý trong cách điều hành sân bay Long Thành tiến độ hiện nay là tư duy vận hành dự án như một hệ thống liên tục, thay vì chu kỳ “ngày làm – lễ nghỉ” truyền thống. Các nhà thầu được yêu cầu tổ chức thi công bình thường trong các ngày lễ, cuối tuần và những thời điểm khác theo kế hoạch đã phê duyệt, hạn chế tối đa việc gián đoạn trên công trường. Ban Quản lý đồng thời yêu cầu các đơn vị tư vấn giám sát tăng cường lực lượng, bám sát hiện trường, kịp thời phát hiện vấn đề ảnh hưởng đến tiến độ và phối hợp xử lý – nghĩa là cả bộ máy giám sát cũng phải làm việc xuyên lễ, chứ không chỉ riêng tổ đội thi công. Theo kế hoạch, gói thầu 5.10 sẽ cơ bản hoàn thành các hạng mục để vận hành thử theo từng đợt từ tháng 9, được xem là bước chuẩn bị quan trọng để đưa sân bay Long Thành vào khai thác thương mại trong tháng 12/2026. Các gói hạ tầng khác như đường cất hạ cánh thứ hai, đường lăn và giao thông nội cảng cũng đang được đẩy nhanh, với mục tiêu hoàn thành toàn bộ trước các mốc nội bộ như ngày 30/9. Trong bối cảnh Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu rà soát toàn bộ tiến độ và tăng nhân lực, thiết bị, tài chính để bảo đảm đưa dự án vào khai thác trong năm 2026, mô hình vận hành liên tục cuối tuần và lễ tết trở thành điểm tựa duy nhất còn lại để giữ lời hứa tiến độ.
Đánh đổi xuyên lễ: cái giá phải trả để bảo vệ mốc hoàn thành giai đoạn một
Nhìn từ bên ngoài, xây dựng xuyên lễ tại Long Thành có thể được khen là quyết liệt và giàu tinh thần trách nhiệm. Nhưng với người lao động, đây là sự đánh đổi thầm lặng: kỳ nghỉ gia đình bị rút ngắn, quãng đường về quê bị trì hoãn, đổi lại là thu nhập tăng thêm và cảm giác góp phần vào một công trình mang tính biểu tượng. Chính những chia sẻ này cho thấy lựa chọn thi công xuyên lễ không chỉ là mệnh lệnh hành chính, mà còn gắn với tâm lý “công việc đang gấp, mỗi người cố gắng thêm một chút để công trình sớm hoàn thành”. Ở tầm vĩ mô, việc Chính phủ liên tục cảnh báo nguy cơ chậm tiến độ và yêu cầu kiểm tra, đánh giá sát thực tế các gói thầu có nguy cơ không hoàn thành trong năm 2026 đặt Long Thành vào vai trò dự án mẫu cho cách Việt Nam xử lý các siêu công trình. Nếu giai đoạn một hoàn thành đúng mốc, chiến lược nhân lực thi công xuyên lễ sẽ được coi là sự lựa chọn dũng cảm và hiệu quả. Ngược lại, nếu vẫn trễ hạn, bài học sẽ nghiêm khắc: không phải cứ tăng tốc, làm xuyên lễ là đủ, mà còn cần một hệ thống quản lý tiến độ, chất lượng và an toàn tương xứng. Đó là thông điệp mà Long Thành gửi tới mọi dự án hạ tầng lớn trong tương lai.
