Thi công xuyên lễ: lựa chọn bắt buộc ở giai đoạn nước rút
Chiến lược thi công xuyên lễ tại sân bay Long Thành là việc Ban Quản lý dự án yêu cầu các nhà thầu duy trì thi công liên tục cả ngày nghỉ, cuối tuần và dịp lễ Quốc khánh, kết hợp tăng cường nhân lực, máy móc cùng kiểm soát an toàn, nhằm bảo đảm tiến độ hoàn thành giai đoạn một vào cuối năm 2026 trong bối cảnh nhiều gói thầu có nguy cơ chậm tiến độ. Đây không còn là biện pháp tăng ca thông thường, mà là một quyết định mang tính tuyên bố: tiến độ phải đặt lên hàng đầu. Các nhà thầu tại dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành được yêu cầu tổ chức thi công bình thường trong các ngày lễ, cuối tuần, hạn chế tối đa gián đoạn trên công trường. Việc sức ép tiến độ được công khai, gắn trực tiếp với chỉ đạo của Chính phủ, cho thấy dự án đang bước vào giai đoạn nước rút, nơi mọi ngày nghỉ đều được quy đổi thành rủi ro chậm tiến độ. Đây là lúc câu hỏi không phải “có nên làm xuyên lễ hay không”, mà là “làm thế nào để thi công xuyên lễ mà vẫn bảo đảm chất lượng, an toàn và sức khỏe người lao động”.
Sức ép từ Chính phủ và cơ chế giám sát chặt tiến độ xây dựng
Điểm khác biệt của giai đoạn hiện nay là sức ép tiến độ xây dựng không chỉ đến từ chủ đầu tư, mà còn từ các văn bản chỉ đạo cấp Chính phủ. Sau khi Văn phòng Chính phủ ban hành Văn bản số 8871/VPCP-CN về tình hình thực hiện dự án sân bay Long Thành, các bộ Xây dựng và Tài chính được giao kiểm tra, đánh giá sát tiến độ triển khai toàn bộ dự án, đặc biệt các gói thầu thành phần 3 và 4 có nguy cơ chậm tiến độ. Mới đây, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc tiếp tục yêu cầu rà soát toàn bộ tiến độ, buộc ACV cập nhật tiến độ từng hạng mục và chỉ đạo nhà thầu tăng nhân lực, thiết bị, vật tư cùng nguồn lực tài chính để đẩy nhanh thi công, đảm bảo đưa sân bay Long Thành vào khai thác trong năm 2026. Câu nói có thể trích dẫn ở giai đoạn này là: "Các gói thầu thuộc Dự án thành phần 3 và 4 có nguy cơ chậm tiến độ, không hoàn thành trong năm 2026". Khi tiến độ được kiểm soát bằng mệnh lệnh hành chính và cơ chế giám sát tăng cường, chiến lược thi công xuyên lễ trở thành mắt xích trong một chuỗi giải pháp mang tính áp lực đối với mọi bên liên quan.
Chiến lược thi công liên tục: lợi thế tiến độ, thách thức vận hành
Về logic triển khai, thi công liên tục là giải pháp hợp lý nhất khi quỹ thời gian còn lại để hoàn thành giai đoạn một không còn nhiều, trong khi nhiều hạng mục đã bước vào giai đoạn nước rút. Dự án giai đoạn một của Cảng hàng không quốc tế Long Thành gồm một đường băng, một nhà ga hành khách với công suất 25 triệu lượt khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm, dự kiến khai thác cuối năm 2026. Để kịp cột mốc này, Ban Quản lý yêu cầu nhà thầu tổ chức thi công ban đêm, ngày nghỉ, lễ, đồng thời bố trí đầy đủ nhân lực, máy móc, thiết bị và bảo đảm các yêu cầu về an toàn lao động, an ninh, vệ sinh môi trường, phòng cháy chữa cháy. Chiến lược thi công xuyên lễ giúp tránh tình trạng “đứt gãy” tiến độ, giữ nhịp triển khai liên tục cho một siêu dự án đòi hỏi phối hợp đồng thời nhiều gói thầu. Tuy nhiên, nó cũng đặt ra thách thức về tổ chức ca kíp, duy trì chất lượng giám sát khi phải tăng lực lượng tư vấn bám sát hiện trường, cũng như bài toán giữ tinh thần hơn 7.300 nhân công trực tiếp trên công trường.
Thi công xuyên Quốc khánh 2/9: biểu tượng của ưu tiên tiến độ
Yêu cầu thi công xuyên lễ Quốc khánh 2/9 là tín hiệu rõ nhất cho thấy ưu tiên tuyệt đối về tiến độ ở sân bay Long Thành. Riêng kỳ nghỉ từ ngày 29/8 đến 2/9, các nhà thầu bị yêu cầu lập kế hoạch thi công chi tiết, xác định rõ hạng mục, thời gian thực hiện, nhân sự và thiết bị huy động, ưu tiên các công việc đáp ứng yêu cầu vận hành kỹ thuật trong tháng 9. Đây là cách biến một kỳ nghỉ dài thành “cửa sổ thi công” để bù đắp những chậm trễ tiềm ẩn trong các gói thầu được cảnh báo nguy cơ. Đồng thời, Ban Quản lý dự án yêu cầu các thành viên liên danh tăng cường phối hợp, tối ưu hóa tổ chức thi công, ưu tiên khu vực lắp đặt thiết bị chuyên dụng để bảo đảm mặt bằng cho công tác lắp đặt, vận hành theo kế hoạch. Từ góc nhìn quản trị dự án, Quốc khánh 2/9 năm nay không còn là mốc nghỉ lễ, mà là mốc vận hành kỹ thuật, nơi sự sẵn sàng của hệ thống tổ chức thi công được “kiểm tra chịu lực” một cách thực tế.
Kết luận: tiến độ là ưu tiên, nhưng không thể đánh đổi an toàn và minh bạch
Thi công xuyên lễ tại sân bay Long Thành phản ánh một lựa chọn rõ ràng: tiến độ xây dựng phải được bảo đảm bằng mọi nguồn lực khả dụng. Ban Quản lý tăng cường kiểm tra hiện trường, yêu cầu xử lý các nhà thầu không đáp ứng yêu cầu về nhân lực, thiết bị hoặc tổ chức thi công nếu gây nguy cơ ảnh hưởng tiến độ. Song song với đó, các đơn vị liên quan được yêu cầu kiểm soát chặt chất lượng, kỹ thuật và an toàn, không hợp thức hóa sai phạm, đồng thời phòng, chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực. Trong bức tranh ấy, chiến lược thi công xuyên lễ chỉ thực sự có ý nghĩa nếu tiến độ đi cùng an toàn vận hành và minh bạch quản lý. Một cảng hàng không quốc tế mang tính biểu tượng như Long Thành không chỉ cần về đích đúng hạn, mà còn phải trở thành ví dụ tích cực cho cách Việt Nam tổ chức, giám sát và hoàn thành các dự án hạ tầng quy mô lớn. Nếu thi công liên tục trở thành chuẩn mực mới, thì chuẩn mực song hành bắt buộc phải là trách nhiệm dài hạn đối với người lao động, môi trường và tài sản công.
