Điều chỉnh vốn để tiền đến đúng nơi có thể giải ngân
Đầu tư công Hải Phòng là kế hoạch vốn ngân sách thành phố dành cho các dự án, nhiệm vụ công, được điều chỉnh theo nhu cầu thực hiện và khả năng giải ngân. Nghị quyết điều chỉnh, bổ sung kế hoạch năm 2026 lần thứ tư cho thấy thành phố đang chuyển trọng tâm từ phân bổ vốn trên giấy sang đưa vốn tới nơi có thể sử dụng trong năm. Ngày 27/10, Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND thành phố làm việc với Sở Tài chính để thẩm tra dự thảo nghị quyết dự kiến trình Kỳ họp thứ 6, kỳ họp chuyên đề của HĐND thành phố. Nghị quyết lần điều chỉnh thứ tư đã được HĐND thành phố ban hành, trong khi hồ sơ điều chỉnh, bổ sung đang được hoàn thiện để trình xem xét, quyết nghị. Hai mốc này cần được phân biệt: đề xuất về cơ cấu vốn được thẩm tra trước khi HĐND xem xét.
Đến hết ngày 20/10, Hải Phòng đã giải ngân 32.097 tỷ đồng, tương đương 83% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao và 87% kế hoạch sau khi loại trừ khoản tiết kiệm chi 5%; thành phố đứng thứ 5 trong 34 tỉnh, thành phố theo tỷ lệ so với kế hoạch được giao. Kết quả tương đối cao không làm mất đi nhu cầu điều chỉnh: một số dự án đã hoàn tất thủ tục và có thể hấp thụ thêm vốn, trong khi dự án khác không còn nhu cầu hoặc khó giải ngân hết kế hoạch. Đây là cách phân bổ thực dụng, nhưng hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào tiến độ triển khai thực tế.
Gần 958 tỷ đồng bổ sung: những hướng ưu tiên rõ nhất
UBND thành phố đề xuất bổ sung hơn 958 tỷ đồng vào kế hoạch vốn 2026. Trong phần phân bổ được nêu cụ thể, hơn 363 tỷ đồng dành cho các dự án đủ điều kiện bố trí vốn: gồm 200 tỷ đồng bổ sung có mục tiêu cho ngân sách cấp xã và hơn 163 tỷ đồng cho dự án do thành phố quản lý. Thêm 395 tỷ đồng được đề xuất cấp vốn ủy thác cho Ngân hàng Chính sách xã hội để cho vay ưu đãi nhà ở xã hội. Khoản vay này là điểm gắn trực tiếp với đời sống người dân: vốn công không chỉ phục vụ dự án do chính quyền quản lý mà còn hỗ trợ người dân tiếp cận tín dụng nhà ở xã hội.
Những khoản mục cụ thể cho thấy ưu tiên kép: bổ sung nguồn lực cho cấp xã và dự án thành phố đã đủ điều kiện, đồng thời mở rộng nguồn cho vay ưu đãi nhà ở xã hội. Tuy nhiên, các số liệu được công bố không giải thích chi tiết phần còn lại trong tổng bổ sung hơn 958 tỷ đồng; vì vậy không nên suy đoán khoản đó sẽ đi vào lĩnh vực hay dự án nào. Điều đáng theo dõi là danh mục thực tế khi nghị quyết được trình và quyết nghị, cũng như khả năng chuyển các khoản phân bổ thành khối lượng thực hiện trong thời gian còn lại của năm.
Chuyển vốn khỏi dự án chậm, dồn cho nơi có khối lượng
Bên cạnh bổ sung nguồn, UBND thành phố đề xuất giảm gần 112 tỷ đồng ở các dự án không còn nhu cầu hoặc không có khả năng giải ngân hết kế hoạch năm 2026; đồng thời tăng gần 275 tỷ đồng cho dự án có khối lượng thực hiện, cần thêm vốn và có khả năng giải ngân trong năm. Đây là phần thể hiện rõ nhất mục tiêu đẩy nhanh giải ngân đầu tư công: vốn được điều chuyển theo tiến độ và năng lực hấp thụ thay vì giữ nguyên phân bổ ban đầu.
Cách làm này hợp lý khi nguồn lực có hạn và thời gian thực hiện kế hoạch đang thu hẹp. Nhưng việc tăng vốn chỉ tạo ra kết quả nếu dự án nhận vốn có thể thi công, hoàn thiện thủ tục và thanh toán đúng tiến độ; ngược lại, điều chỉnh trên văn bản sẽ không đủ để bảo đảm giải ngân. Thành phố cũng nêu bối cảnh dự báo có nhiều yếu tố gây khó khăn cho thu, chi ngân sách, khiến việc điều chỉnh kịp thời càng cần thiết để giữ tiến độ kế hoạch. Vì vậy, thước đo không nên dừng ở tổng vốn được bổ sung, mà phải là vốn được chuyển thành khối lượng và lợi ích cụ thể.
Bước tiếp theo là hoàn thiện hồ sơ và kiểm chứng kết quả
Sau buổi thẩm tra, Sở Tài chính được yêu cầu khẩn trương bổ sung, hoàn thiện hồ sơ dự thảo nghị quyết để trình HĐND thành phố xem xét, quyết nghị tại Kỳ họp thứ 6, kỳ họp chuyên đề. Đây là bước quyết định để đề xuất điều chỉnh trở thành căn cứ phân bổ chính thức. Công chúng có thể đánh giá hiệu quả theo hai dấu mốc: nghị quyết cuối cùng giữ lại cơ cấu ưu tiên nào, và các dự án được tăng vốn có thực sự giải ngân trong năm hay không.
Nhìn chung, lần điều chỉnh thứ tư cho thấy Hải Phòng chọn hướng phân bổ linh hoạt: bổ sung vốn cho nhiệm vụ đủ điều kiện, hỗ trợ tín dụng nhà ở xã hội và rút vốn khỏi dự án khó sử dụng hết. Đó là lựa chọn có cơ sở trong bối cảnh thành phố đã đạt tỷ lệ giải ngân cao nhưng vẫn cần tận dụng nguồn lực còn lại. Kết luận cuối cùng sẽ không nằm ở con số bổ sung, mà ở việc nguồn vốn có đến đúng dự án, đúng người hưởng lợi và được giải ngân đúng tiến độ hay không.
