Tôm hùm và cua tuyết Canada chiếm thế thượng phong tại Việt Nam

Tôm hùm Canada Việt Nam: từ phân khúc cao cấp thành lựa chọn phổ biến

Làn sóng tôm hùm và cua tuyết Canada vào Việt Nam là xu hướng nhập khẩu hải sản, trong đó các nhà xuất khẩu Canada dùng lợi thế giá cạnh tranh, thuế suất ưu đãi và chất lượng ổn định để mở rộng thị phần trước các đối thủ từ Australia và New Zealand, tạo ra thay đổi rõ rệt trong lựa chọn của người tiêu dùng đô thị Việt Nam. Điểm đáng nói là tôm hùm Canada không còn xuất hiện như một món ăn xa xỉ chỉ dành cho dịp đặc biệt, mà ngày càng trở thành lựa chọn quen thuộc trong phân khúc cao cấp mà nhiều gia đình trung lưu có thể chi trả. Tôm hùm Canada sống hiện được bán quanh mức 1,3-1,4 triệu đồng/kg, thấp hơn rất nhiều so với tôm hùm Australia khoảng 3,5-3,6 triệu đồng/kg, cũng như tôm hùm xanh trong nước giá khoảng 1,5-1,7 triệu đồng/kg. Chính khoảng chênh lệch giá này đang âm thầm tái định nghĩa khái niệm "hải sản cao cấp" trong mắt người mua Việt: chất lượng cao nhưng không còn bị gắn với mức chi trả phi lý.

Chiến lược giá và CPTPP: vì sao hải sản Canada cạnh tranh vượt trội

Nếu chỉ nhìn vào thương hiệu quốc gia, nhiều người sẽ mặc định Australia hay New Zealand phải là lựa chọn hải sản cao cấp hàng đầu. Nhưng thực tế trên kệ hàng lại cho thấy điều ngược lại: hải sản Canada cạnh tranh hơn nhờ cách đi bài bản về giá, thuế và nguồn cung. Theo dữ liệu hải quan, kim ngạch nhập khẩu thủy sản từ Canada vào Việt Nam tăng liên tục, từ 44 triệu USD năm 2023 lên 61 triệu USD năm 2025, tức gần 40% chỉ sau hai năm. Đây không đơn thuần là tăng trưởng tự nhiên, mà phản ánh hiệu quả của Hiệp định CPTPP. Tôm hùm Canada đáp ứng điều kiện của CPTPP nên được hưởng thuế nhập khẩu 0% khi vào Việt Nam, giúp giá bán lẻ duy trì ở mức ổn định và thấp hơn rõ rệt so với đối thủ. Ông Trần Văn Trường nhận định thẳng thắn: mức tăng trưởng 30% nhờ "giá bán ổn định và cạnh tranh" cho thấy người tiêu dùng phản ứng ngay với chiến lược giá thông minh, chứ không phải những khẩu hiệu quảng cáo.

Cua tuyết nhập khẩu và hàu: bộ ba củng cố vị thế hải sản Canada

Tưởng như cuộc chơi chỉ xoay quanh tôm hùm, nhưng thực tế là cả danh mục đang dịch chuyển. Cua tuyết nhập khẩu từ Canada đang nổi lên như ngôi sao mới trên bàn ăn người Việt, cùng với hàu Canada tạo thành bộ ba tôm hùm – cua tuyết – hàu định hình rõ nét hình ảnh hải sản Canada cạnh tranh tại thị trường này. Cua tuyết sống Canada có giá khoảng 1,4-1,6 triệu đồng/kg, thấp hơn khoảng 30% so với một số loại cua nhập khẩu khác, trong đó cua hoàng đế Na Uy lên tới khoảng 3-4,5 triệu đồng/kg và cua New Zealand khoảng 2,3-2,8 triệu đồng/kg. Ở phân khúc nhuyễn thể, hàu Canada quanh mức hơn 400.000 đồng/kg, trong khi một số loại hàu Pháp có thể đạt khoảng một triệu đồng/kg. Khi ba sản phẩm chủ lực đều nằm ở vùng giá "dễ thở" hơn đối thủ châu Âu và châu Đại Dương, việc người mua Việt chuyển sang ưu tiên tôm hùm Canada Việt Nam, cua tuyết và hàu Canada là kết quả logic chứ không phải trào lưu ngắn hạn.

Nova Scotia chủ động "mở cửa" và chất lượng ổn định trên quầy Việt

Đằng sau những con số nhập khẩu là một chiến lược có chủ đích từ tỉnh ven biển Nova Scotia – trung tâm xuất khẩu thủy sản lớn nhất Canada. Trong bối cảnh xuất khẩu tôm hùm sống giảm 19%, tỉnh này không chờ thị trường tự hồi phục mà chủ động dẫn đoàn doanh nghiệp sang Việt Nam, giao lưu và kết nối đối tác để mở thêm cửa ra. Ông Jason Hollett, Thứ trưởng Nông nghiệp kiêm Thứ trưởng Thủy sản và Nuôi trồng thủy sản của tỉnh, cho biết Việt Nam hiện là thị trường xuất khẩu thủy sản lớn thứ bảy của Nova Scotia, với khoảng một nửa kim ngạch hải sản Canada sang Việt Nam xuất phát từ địa phương này. Trên thực tế, các cửa hàng tại TP.HCM ghi nhận cua tuyết, tôm hùm và hàu Canada "bán khá nhanh", với nguồn cung đều đặn và chất lượng ổn định. Chính sự nhất quán về chất lượng – thay vì những lời quảng cáo hoa mỹ – đang khiến người tiêu dùng xem hải sản Canada là lựa chọn an tâm, nhất là khi giá tôm hùm ổn định qua nhiều đợt nhập hàng.

Thách thức khoảng cách địa lý và triển vọng mở rộng danh mục

Đà tăng nhập khẩu gần 40% trong hai năm cho thấy Việt Nam đã trở thành điểm đến chiến lược của hải sản Canada, nhưng bức tranh không hoàn toàn màu hồng. Khoảng cách địa lý xa vẫn là rào cản lớn về chi phí logistics, thời gian vận chuyển và rủi ro chất lượng nếu khâu chuỗi lạnh không được đầu tư tương xứng. Ông Jason Hollett thừa nhận đây là thách thức và cho biết các doanh nghiệp thủy sản Nova Scotia đang tích cực xây dựng quan hệ đối tác với phía Việt Nam để cùng tìm giải pháp giảm trở ngại này. Đồng thời, tham vọng không dừng ở tôm hùm và cua tuyết: ông kỳ vọng sản phẩm khác như sò, hàu, cá bơn, cá tuyết sẽ tăng trưởng tốt tương tự hai mặt hàng chủ lực. Nếu các bên giữ được lợi thế giá, duy trì nguồn cung ổn định và tiếp tục mở rộng danh mục, tôm hùm Canada, cua tuyết nhập khẩu và hàu Canada sẽ còn ăn sâu hơn vào thói quen tiêu dùng, buộc các đối thủ từ Australia, New Zealand phải điều chỉnh chiến lược nếu không muốn mất dần vị thế trên bàn tiệc của người Việt.