Cần Thơ đang chuyển mình từ “thủ phủ nông nghiệp” sang cực tăng trưởng công nghiệp
Cần Thơ đang nổi lên như một cực tăng trưởng công nghiệp mới của Đồng bằng sông Cửu Long, khi các khu công nghiệp Cần Thơ thu hút hàng trăm dự án sản xuất, chế biến và dịch vụ hỗ trợ, tạo nền tảng để thành phố chuyển dịch từ vai trò “thủ phủ nông nghiệp” sang trung tâm công nghiệp – logistics của vùng, gắn với mục tiêu tăng trưởng GRDP cao và ổn định trong dài hạn. Quan điểm cần khẳng định ngay: nếu Cần Thơ không trở thành động cơ công nghiệp của Đồng bằng sông Cửu Long, thì câu chuyện công nghiệp hóa nông nghiệp vùng này sẽ mãi dở dang. Lũy kế đến nay, các khu công nghiệp Cần Thơ đã thu hút 350 dự án, trong đó có 303 dự án đầu tư trong nước và 46 dự án đầu tư nước ngoài cùng 1 dự án ODA. Con số này không chỉ thể hiện sức hút đầu tư Cần Thơ, mà còn cho thấy các doanh nghiệp đã nhìn thấy vai trò trung tâm đô thị cốt lõi của thành phố trong mạng lưới sản xuất và phân phối hàng hóa toàn vùng.
Dòng vốn trong nước và vốn đầu tư nước ngoài: sức bật mới cho công nghiệp Cần Thơ
Điểm đáng chú ý nhất trong bức tranh công nghiệp Cần Thơ hiện nay là quy mô vốn đầu tư trong nước đã đăng ký tại các khu công nghiệp đạt hơn 142.494 tỉ đồng, phân bổ trên 303 dự án. Đây là tín hiệu cho thấy doanh nghiệp nội đang coi Cần Thơ là “sân nhà” để mở rộng sản xuất, thay vì chỉ xem thành phố là thị trường tiêu thụ. Song song, vốn đầu tư nước ngoài đã đăng ký đạt hơn 4,67 tỉ USD, phản ánh sức hút của công nghiệp Cần Thơ đối với nhà đầu tư quốc tế, dù tỷ lệ vốn thực hiện mới đạt 26,45%. Các dự án mới tập trung vào công nghiệp chế tạo, gia công vật liệu xây dựng, cơ khí, bao bì, hóa chất, vật tư nông nghiệp, chế biến và bảo quản nông sản, thực phẩm, phát triển hạ tầng khu công nghiệp, năng lượng, môi trường, logistics và kho bãi. Nói cách khác, Cần Thơ đang xây dựng một hệ sinh thái công nghiệp gắn chặt với thế mạnh nông nghiệp – thủy sản của Đồng bằng sông Cửu Long, thay vì chạy theo các ngành xa rời lợi thế địa phương.
Chuỗi công nghiệp – logistics hạ nguồn Mekong: Cần Thơ giữ vai trò mắt xích hoàn thiện giá trị
Nếu chỉ nhìn vào số lượng khu công nghiệp hiện hữu, Cần Thơ vẫn còn khoảng cách với tham vọng trở thành trung tâm công nghiệp vùng: đến đầu 2025, thành phố mới có 5 khu công nghiệp đang hoạt động với diện tích cho thuê gần 330 ha, tỷ lệ lấp đầy khoảng 88% và tổng vốn đăng ký 2,3 tỉ USD. Tuy nhiên, dự án Khu công nghiệp Vĩnh Thạnh giai đoạn 2 (Phú Mỹ 3 Cần Thơ) với quy mô khoảng 541 ha và tổng vốn đầu tư gần 8.000 tỉ đồng đang mở ra một cấu trúc hoàn toàn mới cho công nghiệp Cần Thơ. Khi hoàn thành, Phú Mỹ 3 – Cần Thơ sẽ kết nối với Khu công nghiệp chuyên sâu Phú Mỹ 3, cảng cạn Phú Mỹ và cụm cảng nước sâu Cái Mép – Thị Vải, hình thành chuỗi công nghiệp – cung ứng – logistics từ thượng nguồn đến hạ nguồn. Nguyên liệu như hóa chất cơ bản, thép, vật liệu xây dựng, hạt nhựa, sản phẩm hóa dầu được nhập về cảng nước sâu, chuyển lên cảng cạn rồi theo đường thủy nội địa đến Cần Thơ để sản xuất, hoàn thiện sản phẩm, trước khi quay lại cảng biển để xuất khẩu. Mắt xích Cần Thơ ở hạ nguồn không chỉ là nơi “gia công cuối cùng”, mà là trung tâm gia tăng giá trị cho toàn chuỗi.
Công nghiệp hóa nông nghiệp: chiến lược để Cần Thơ trở thành động cơ tăng trưởng vùng
Thách thức lớn nhất với Cần Thơ không phải là thiếu dự án, mà là phải chứng minh được rằng công nghiệp Cần Thơ có thể nâng cấp giá trị nông nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long. Như các chuyên gia kinh tế vùng nhận định, công nghiệp hóa ở đây không đồng nghĩa với bỏ nông nghiệp, mà là “công nghiệp hóa chính nông nghiệp”, biến lợi thế sản lượng thành lợi thế giá trị. Điều này đòi hỏi các khu công nghiệp Cần Thơ phải ưu tiên ngành chế biến, bảo quản, đóng gói, logistics lạnh, sản xuất máy móc, thiết bị, bao bì, kho lạnh và các ngành hỗ trợ nông nghiệp. Một khi hệ sinh thái này hình thành, giá trị gia tăng sẽ không chỉ dừng ở người nông dân, mà lan sang doanh nghiệp công nghiệp, logistics, dịch vụ và khoa học – công nghệ. Đó là cách Cần Thơ có thể tiến gần mục tiêu tăng trưởng GRDP hai chữ số, thay vì phụ thuộc vào tăng sản lượng thô. Trong bối cảnh 6 tháng đầu 2026 GRDP ước tăng 7,4–7,6%, khoảng cách với mục tiêu hai chữ số vẫn lớn, tạo áp lực phải tăng tốc công nghiệp hóa trong nửa cuối năm.
Tác động đến người dân và bước đi tiếp theo: từ nhà máy Bestway đến việc làm mới cho toàn vùng
Đối với người dân, câu chuyện đầu tư Cần Thơ không phải là những con số trên giấy, mà là việc làm, thu nhập và dịch vụ tốt hơn. Các dự án khu công nghiệp mới, trong đó có Nhà máy Bestway giai đoạn 1 tại Khu công nghiệp VSIP Cần Thơ đi vào vận hành từ tháng 9/2026, đang bắt đầu chuyển hóa dòng vốn thành dây chuyền sản xuất, vị trí việc làm và nhu cầu dịch vụ tại chỗ. Theo định hướng, các dự án như Vĩnh Thạnh giai đoạn 2 sẽ tạo thêm việc làm không chỉ cho Cần Thơ mà còn cho các tỉnh lân cận trong Đồng bằng sông Cửu Long. Lãnh đạo thành phố đã cam kết tạo điều kiện thuận lợi nhất cho nhà đầu tư đẩy nhanh tiến độ, từ giải phóng mặt bằng, xây dựng khu tái định cư đến kết nối giao thông. Nếu các cam kết này được thực hiện nhất quán, người dân sẽ là nhóm hưởng lợi trực tiếp: nông dân có thêm đầu ra ổn định, công nhân có thêm lựa chọn việc làm, doanh nghiệp dịch vụ có thêm thị trường. Khi chuỗi công nghiệp – logistics gắn với nông nghiệp được hoàn thiện, Đồng bằng sông Cửu Long có cơ hội bước ra khỏi “cái bóng” vùng nguyên liệu thô để trở thành vùng sản xuất giá trị cao, với Cần Thơ là trung tâm công nghiệp dẫn dắt.
