Thu ngân sách tỉnh 2026: cuộc đua thể hiện sức khỏe kinh tế địa phương
Thu ngân sách tỉnh 2026 là thước đo tổng hợp phản ánh sức khỏe kinh tế, hiệu quả quản trị và khả năng huy động nguồn lực của từng địa phương, đồng thời cho thấy mức độ hoàn thành dự toán ngân sách địa phương và dư địa tăng trưởng tài chính tỉnh trong trung hạn. Trong bức tranh đó, Thanh Hóa và Quảng Ninh nổi lên như hai điểm sáng, nhưng theo hai quỹ đạo rất khác nhau. Thanh Hóa đạt 50.006 tỉ đồng thu ngân sách nhà nước trong 9 tháng, tăng 12% so với cùng kỳ và bằng 97,8% dự toán. Quảng Ninh lại gây chú ý với 80.327 tỉ đồng, tăng tới 88,28% so với cùng kỳ và đã bằng 80,33% kế hoạch cả năm. Sự chênh lệch này không chỉ là câu chuyện con số, mà là câu chuyện chiến lược phát triển.
Thanh Hóa: tăng trưởng dựa trên công nghiệp, đầu tư công và xuất nhập khẩu
Thanh Hóa đang đi theo hướng xây nền tảng sản xuất và công nghiệp để nuôi thu ngân sách lâu dài. 9 tháng, tỉnh thu 50.006 tỉ đồng, đứng thứ 10 cả nước và dẫn đầu vùng Bắc Trung Bộ về thu ngân sách. Đáng chú ý, thu từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 20.591,7 tỉ đồng, tăng 33% và vượt 11,3% dự toán; thu nội địa đạt 29.414,3 tỉ đồng, tăng 1% và bằng 90,1% dự toán. Cùng lúc, GRDP 9 tháng tăng 8,54%, vượt kịch bản tăng trưởng đề ra và cao hơn cùng kỳ. Con đường Thanh Hóa chọn là mở rộng năng lực sản xuất: chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 11,1%, 38 nhà máy, cơ sở sản xuất mới đi vào hoạt động với tổng vốn đầu tư 33.660 tỉ đồng. Đây là mô hình tăng trưởng tài chính tỉnh dựa trên nền thực, chấp nhận tăng chậm hơn nhưng bền hơn.
Quảng Ninh: bứt phá nhờ đất đai, dịch vụ và điều hành thu ngân sách theo tuần
Quảng Ninh lại chọn chiến lược tăng tốc, tận dụng tối đa nguồn thu từ đất đai và dịch vụ để bứt phá thu ngân sách tỉnh 2026. 9 tháng, địa phương này thu 80.327 tỉ đồng, bằng 108,55% dự toán Hội đồng Nhân dân giao, đạt 111,91% kịch bản 9 tháng và tăng 88,28% so với cùng kỳ. Thu nội địa đạt 66.562 tỉ đồng, tăng 115,14% so với cùng kỳ; riêng tiền sử dụng đất đạt 31.340 tỉ đồng và đã chính thức vượt kế hoạch thu cả năm. Theo báo cáo, thành phố Quảng Ninh có khả năng hoàn thành vượt mục tiêu thu ngân sách nhà nước năm 2026 đạt 107.300 tỉ đồng, bằng 107,3% kế hoạch và 145% dự toán Hội đồng Nhân dân giao. Để làm được điều đó, địa phương tổ chức đợt cao điểm điều hành thu–chi theo tuần, tập trung khơi thông đất đai, đầu tư công, giải phóng mặt bằng và các dự án chậm tiến độ.
So sánh chiến lược: cùng tăng trưởng tài chính tỉnh, nhưng khác cách tạo nguồn
Nhìn từ góc độ dự toán ngân sách địa phương, Thanh Hóa đang tiến sát đích với 97,8% dự toán sau 9 tháng, trong khi Quảng Ninh đã vượt dự toán Hội đồng Nhân dân giao khi mới đi hết hai phần ba chặng đường năm. Thanh Hóa dựa nhiều vào sản xuất công nghiệp, xuất nhập khẩu và giải ngân đầu tư công, với tỉ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt 59,2% kế hoạch vốn Thủ tướng giao, cao hơn mức bình quân cả nước đối với nguồn vốn kéo dài. Ngược lại, Quảng Ninh đặt trọng tâm vào khai thác dư địa đất đai: phấn đấu thu tiền sử dụng đất khoảng 44.000 tỉ đồng, chiếm 41% tổng thu ngân sách địa phương, đồng thời siết quản lý nguồn thu từ ngành than, điện và du lịch. Hai mô hình này cho thấy không có một công thức chung cho tăng trưởng tài chính tỉnh, mà là sự lựa chọn ưu tiên phù hợp với lợi thế từng vùng.
Thách thức phía trước: không thể chỉ chạy theo con số thu
Dù kết quả thu ngân sách ấn tượng, cả Thanh Hóa và Quảng Ninh đều đối mặt với những bài toán khó. Thanh Hóa thẳng thắn nhìn nhận năng lực sản xuất mới bổ sung còn thấp so với yêu cầu tăng trưởng, giải ngân đầu tư công chưa đạt yêu cầu, doanh nghiệp còn khó khăn và vướng mắc về vật liệu xây dựng, giải phóng mặt bằng chưa được xử lý triệt để. Quảng Ninh, nếu phụ thuộc quá lớn vào tiền sử dụng đất, sẽ phải đối diện rủi ro khi thị trường bất động sản chững lại; vì thế thành phố xác định trọng tâm là khơi thông các nguồn lực bị ách tắc, nhất là đất đai, đầu tư công và các dự án chậm tiến độ. Kết luận hợp lý cho các địa phương khác là: thu ngân sách tỉnh 2026 không nên chỉ là cuộc đua vượt dự toán, mà phải gắn với cấu trúc nguồn thu lành mạnh, bền vững và khả năng duy trì tăng trưởng sau những năm cao điểm.
