Từ triệu chứng cúm đến nguy cơ ngừng tim
Cúm A ở trẻ là bệnh nhiễm virus cúm mùa có thể khởi đầu bằng sốt, ho và sổ mũi nhưng đôi khi tiến triển thành tổn thương nặng ở phổi, tim và các cơ quan khác, cần hồi sức chuyên sâu. Trường hợp bé trai 7 tuổi được chuyển đến Bệnh viện Nhi Đồng 1 cho thấy khoảng cách giữa triệu chứng thường gặp và nguy kịch có thể thu hẹp nhanh chóng. Trước đó, trẻ ho khan, sổ mũi, sốt cao liên tục và đáp ứng kém với thuốc hạ sốt; sau đó mệt, khó thở, tím tái rồi trụy mạch. Bác sĩ chẩn đoán bé viêm phổi nặng, phù phổi cấp, sốc tim và viêm cơ tim tối cấp. Chức năng co bóp cơ tim suy giảm nghiêm trọng, khiến trẻ đối mặt nguy cơ ngừng tim. Đây không phải diễn tiến thường thấy của cúm, nhưng là lời nhắc rằng cúm A không thể mặc định là bệnh nhẹ.
ECMO gần 12 ngày để giành lại sự sống
Khi hỗ trợ hô hấp và thuốc vận mạch không đủ cải thiện tình trạng suy hô hấp, sốc tim, đội ngũ điều trị kích hoạt báo động đỏ và khẩn trương thiết lập ECMO, hệ thống tim phổi nhân tạo. Với ECMO cho trẻ, đây là biện pháp hồi sức chuyên sâu nhằm hỗ trợ tuần hoàn và hô hấp trong lúc cơ thể vượt qua giai đoạn nguy kịch; không phải phương pháp điều trị cúm thông thường. Các bác sĩ đồng thời hạ thân nhiệt để bảo vệ não, lọc máu liên tục, điều trị cơn bão cytokin và dùng thuốc kháng virus sau khi xét nghiệm xác định cúm A. Khoảng 20 phút sau khi được hỗ trợ, tình trạng tím tái và trụy tim mạch cải thiện. Sáng 23/10, sau gần 12 ngày chạy ECMO, bé được cai hệ thống; chức năng tim mạch, hô hấp và các cơ quan dần hồi phục, rồi trẻ được cai máy thở.
Biến chứng hiếm gặp nhưng không thể xem nhẹ
Phần lớn người mắc cúm mùa chỉ sốt vài ngày, còn ho có thể kéo dài hơn. Nhưng biến chứng cúm A có thể bao gồm viêm phổi nặng, viêm cơ tim cấp, trụy tim mạch và tổn thương cơ quan như gan, thận; một số trường hợp đe dọa tính mạng. Ca bệnh này cho thấy viêm cơ tim tối cấp có thể làm sức co bóp của tim suy sụp, kéo theo phù phổi, sốc tim và nguy cơ ngừng tim. Vì vậy, không nên chỉ dựa vào những ngày đầu giống cảm cúm để tự kết luận bệnh sẽ nhẹ. Trong mùa cúm A, B, người chăm sóc cần theo dõi sát diễn biến, đặc biệt khi trẻ sốt cao kéo dài hoặc tình trạng xấu đi. Tuy vậy, một ca nguy kịch không có nghĩa mọi trẻ mắc cúm đều sẽ gặp biến chứng nặng; điều cần thiết là nhận biết kịp thời các dấu hiệu cảnh báo và đưa trẻ đi khám.
Dấu hiệu trở nặng cần được cấp cứu
Khó thở, thở nhanh hoặc gắng sức, đau ngực, tím tái và rối loạn tri giác là những dấu hiệu cần đưa người bệnh đến bệnh viện ngay. Tay chân lạnh, da nổi bông, mạch nhanh nhưng yếu cũng có thể báo hiệu trụy tim mạch và cần được cấp cứu khẩn cấp. Cha mẹ không nên chờ trẻ có đủ mọi triệu chứng mới tìm trợ giúp, nhất là khi trẻ đang xấu đi nhanh. Cũng không nên tự mua thuốc kháng virus hay kháng sinh: thuốc kháng virus cần dùng theo chỉ định của bác sĩ, còn kháng sinh không điều trị virus cúm và việc dùng không phù hợp có thể gây tác dụng phụ, góp phần làm tăng kháng thuốc. Bài học từ ca bệnh không phải là hoảng sợ trước mọi cơn cúm, mà là đừng đánh giá thấp dấu hiệu báo động. Khi có biểu hiện trở nặng, đánh giá y tế kịp thời có thể quyết định cơ hội điều trị.
