Miền Bắc tăng tốc hạ tầng công nghiệp: cuộc đua không còn chỗ cho chậm trễ
Chiến lược mở rộng và tái cấu trúc cụm công nghiệp Thanh Hóa cùng khu công nghiệp Hải Phòng là quá trình quy hoạch lại quỹ đất, đầu tư hạ tầng kỹ thuật đồng bộ và đẩy nhanh tiến độ thi công để thu hút đầu tư FDI, gia tăng năng lực tiếp nhận dự án sản xuất, từ đó nâng cấp vị thế các địa phương trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong bối cảnh cạnh tranh khu vực ngày càng gay gắt, việc tăng tốc phát triển hạ tầng không chỉ là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc nếu các trung tâm công nghiệp miền Bắc muốn trở thành điểm đến ưu tiên của nhà đầu tư quốc tế. Điểm đáng chú ý là Thanh Hóa không còn phát triển công nghiệp theo kiểu dàn hàng ngang, mà chuyển sang cách tiếp cận có chọn lọc, cơ cấu lại mạng lưới khu, cụm công nghiệp để phù hợp với thực tế thu hút vốn và năng lực giải phóng mặt bằng. Trong khi đó, Hải Phòng tiếp tục củng cố vai trò đầu tàu công nghiệp, dùng các dự án mới để mở rộng không gian phát triển ra các khu vực ngoại thành như Tiên Lãng.
Cụm công nghiệp Thanh Hóa: từ Hà Long I đến bản đồ 89 cụm công nghiệp
Thanh Hóa đang gửi đi một thông điệp rõ ràng: muốn thu hút nhà đầu tư, phải có quỹ đất sạch và hạ tầng sẵn sàng. Dự án Cụm công nghiệp Hà Long I được tỉnh thành lập với tổng diện tích khoảng 74,8ha, vốn đầu tư khoảng 500 tỷ đồng. Trong giai đoạn 1, dự án triển khai trên khoảng 30ha, tập trung vào đường giao thông, cấp điện, cấp nước, thoát nước và xử lý nước thải. Đây là bước đi thực dụng: giải quyết hạ tầng trước, nhà đầu tư sẽ đến sau. Theo quy hoạch điều chỉnh, đến năm 2030 Thanh Hóa dự kiến có 89 cụm công nghiệp với tổng diện tích khoảng 4.204ha, tăng lên 99 cụm sau năm 2030 với khoảng 4.776ha. Việc đưa 51 cụm ra khỏi quy hoạch, bổ sung 24 cụm mới và điều chỉnh thông tin 74 cụm cho thấy tỉnh chấp nhận loại bỏ những dự án khó khả thi để tập trung nguồn lực cho các vị trí có tiềm năng thu hút đầu tư thực sự. Đây là cách tiếp cận mà nhiều địa phương khác vẫn còn do dự. Khi đi vào hoạt động, cụm công nghiệp Thanh Hóa như Hà Long I được kỳ vọng tạo thêm quỹ đất sản xuất, thu hút doanh nghiệp, giải quyết việc làm và tăng thu ngân sách địa phương. Nếu khoảng 20 cụm công nghiệp đi vào hoạt động trong năm như kế hoạch, Thanh Hóa sẽ có lợi thế lớn trong mắt các nhà đầu tư đang tìm mặt bằng mới cho chuỗi cung ứng toàn cầu.
Khu công nghiệp Hải Phòng: Tiên Thanh và tham vọng mở rộng không gian công nghiệp
Nếu Thanh Hóa chọn chiến lược trải rộng mạng lưới cụm công nghiệp, thì Hải Phòng lại đặt cược vào những khu công nghiệp quy mô lớn để giữ vị thế trung tâm công nghiệp miền Bắc. Dự án Khu công nghiệp Tiên Thanh có quy mô 410,46ha với tổng mức đầu tư hơn 4.600 tỷ đồng. Đến nay, xã Tiên Lãng đã bàn giao 173,5ha mặt bằng, chủ đầu tư đang thi công đường nội bộ và trạm xử lý nước thải, đạt khoảng 27% khối lượng và đặt mục tiêu hoàn thành 90% vào cuối năm. Đây là tốc độ cho thấy thành phố không muốn bỏ lỡ làn sóng FDI mới. Theo hồ sơ dự án, khi hoàn thành, khu công nghiệp Hải Phòng này sẽ tạo việc làm cho khoảng 30.000 lao động trực tiếp và gián tiếp, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống người dân, đồng thời tạo nguồn thu lớn cho ngân sách. Quan trọng hơn, nó mở rộng không gian công nghiệp ra ngoài khu vực truyền thống, giảm áp lực lên các khu đã gần kín diện tích. Việc lãnh đạo thành phố yêu cầu chủ đầu tư huy động tối đa nguồn lực, đẩy nhanh hạ tầng kỹ thuật và khẩn trương thi công đoạn đường 2,6km để khớp nối với đường tỉnh 354 cho thấy Hải Phòng hiểu rằng hạ tầng giao thông là điều kiện tiên quyết để nhà đầu tư thứ cấp sẵn sàng ký hợp đồng.
Thanh Hóa tái cấu trúc, tăng tốc các khu công nghiệp chiến lược
Điểm khác biệt của Thanh Hóa là không chỉ mở thêm cụm công nghiệp, mà còn nâng cấp các khu công nghiệp chiến lược để đón dòng vốn chất lượng cao. Khu công nghiệp Thăng Long Thanh Hóa giai đoạn 1 được khởi công ngày 11/3/2026, quy mô 167ha với tổng vốn đầu tư 2.917 tỷ đồng. Sau hơn 5 tháng, tiến độ tổng thể đã đạt gần 50%, vượt kế hoạch, trong đó hạng mục hồ sự cố đạt 96% khối lượng, tuyến kênh và đường tạm đạt 69%. Mục tiêu là có mặt bằng hạ tầng sẵn sàng tiếp nhận nhà đầu tư thứ cấp trong quý I/2027. Đây là thông điệp rõ ràng gửi tới các tập đoàn công nghiệp hỗ trợ, linh kiện điện tử, linh kiện ô tô và công nghệ cao. Song song, Khu công nghiệp WHA Smart Technology 1 - Thanh Hóa đã hoàn thành khoảng 98% san lấp, trạm xử lý nước thải đạt khoảng 50%, hồ điều hòa và trạm bơm 60%, các hạng mục giao thông và cấp thoát nước khoảng 50%. Toàn bộ 177,3ha đã được giao, cho thuê đất, trong đó 156,1ha đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, tương đương 88%. Việc đã có nhà đầu tư thứ cấp đầu tiên đặt cọc thuê 3,5ha cho thấy chiến lược phát triển hạ tầng công nghiệp bài bản đang bắt đầu chuyển hóa thành dòng vốn cụ thể.
Từ hạ tầng đến FDI: miền Bắc cần chiến lược chuỗi cung ứng rõ ràng
Cả cụm công nghiệp Thanh Hóa và khu công nghiệp Hải Phòng đều đang hướng tới cùng một mục tiêu: thu hút đầu tư FDI gắn với chuỗi cung ứng toàn cầu, chứ không chỉ là lấp đầy đất công nghiệp. Khi Cụm công nghiệp Hà Long I hoàn thành giai đoạn 1 trước tháng 3/2027 và toàn bộ dự án được giải phóng mặt bằng chậm nhất ngày 31/12/2026 như yêu cầu của lãnh đạo tỉnh, Thanh Hóa sẽ có thêm một điểm đến mới cho doanh nghiệp sản xuất công nghiệp hỗ trợ. Trong khi đó, Tiên Thanh được định vị là "điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư, thu hút vốn đầu tư FDI, tăng chỉ số năng lực cạnh tranh". Tuy nhiên, hạ tầng tốt mới là điều kiện cần. Điều kiện đủ là chiến lược chọn lọc ngành nghề, kết nối logistics và nhân lực. Nếu Thanh Hóa tiếp tục cơ cấu lại quy hoạch theo hướng ưu tiên cụm công nghiệp có khả năng thu hút đầu tư, còn Hải Phòng giữ vững tốc độ triển khai các khu công nghiệp trọng điểm, miền Bắc sẽ có cơ hội nâng cấp vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Ngược lại, nếu tiến độ chậm hoặc quy hoạch dàn trải, lợi thế địa lý gần các trung tâm cảng khu vực sẽ bị bào mòn bởi những đối thủ biết đi nhanh hơn.
