Chiến dịch 100 ngày đêm: Định nghĩa và thông điệp chính trị
Chiến dịch 100 ngày đêm giải ngân vốn đầu tư công của Quảng Ngãi là đợt cao điểm hành chính tập trung trong thời gian ngắn nhằm tháo gỡ điểm nghẽn thủ tục, giải phóng mặt bằng và tổ chức thi công để đẩy nhanh tiến độ dự án công, gắn trách nhiệm cá nhân với kết quả giải ngân cụ thể. Tỉnh Quảng Ngãi đã chính thức phát động chiến dịch “100 ngày đêm giải ngân vốn đầu tư công” như một cuộc tổng tấn công vào tình trạng chậm giải ngân kéo dài, đồng thời coi đây là phép thử kỷ luật, năng lực điều hành của cả hệ thống chính trị địa phương. Điểm đáng chú ý là mục tiêu không dừng ở việc “chạy kịp kế hoạch”, mà là xây lại niềm tin của người dân và doanh nghiệp rằng mỗi đồng vốn ngân sách sẽ được đưa vào nền kinh tế đúng thời điểm, đúng công trình, đúng chất lượng.
Vì sao Quảng Ngãi phải chọn giải pháp sốc: Những con số cảnh báo
Chiến dịch 100 ngày Quảng Ngãi không xuất hiện trong khoảng trống, mà là phản ứng bắt buộc trước thực tế đáng lo: nguồn vốn các năm trước kéo dài sang năm 2026 của Chương trình mục tiêu quốc gia vùng dân tộc thiểu số và miền núi hơn 1.000 tỷ đồng, nhưng đến 15/9 mới giải ngân được hơn 75 tỷ đồng, tương đương 6,86% kế hoạch. Đây là con số cho thấy sự tích lũy của hàng loạt dự án chậm tiến độ, nếu không xử lý quyết liệt sẽ kéo lùi tăng trưởng và làm “tắc nghẽn” các kế hoạch đầu tư mới. Trong bối cảnh nhu cầu phát triển hạ tầng và kích thích tăng trưởng kinh tế ngày càng lớn, vốn đầu tư công được coi là nguồn lực kết cấu đặc biệt quan trọng. Nói cách khác, Quảng Ngãi không còn lựa chọn nào khác ngoài việc biến áp lực thành hành động tập trung, nếu không muốn cơ hội phát triển bị mất vào tay các địa phương năng động hơn.
Quản lý bằng hiện trường, không bằng giấy: Cách phá nút thắt tiến độ dự án công
Điểm khác biệt của chiến dịch 100 ngày đêm nằm ở cách tiếp cận: lãnh đạo tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương “bám sát hiện trường”, giải quyết vướng mắc ngay tại công trình thay vì đẩy qua đẩy lại trên giấy tờ. Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Tâm nhấn mạnh nhiệm vụ phấn đấu giải ngân 100% vốn được giao, nhưng với nguyên tắc “nhanh và chắc”, không hợp thức hóa sai phạm hay thanh toán khi chưa đủ điều kiện. Để tăng hiệu quả, tỉnh phân loại kỹ các nhóm dự án: ưu tiên vốn cho công trình sắp hoàn thành, tập trung xử lý dự án vướng mặt bằng, kiên quyết với nhà thầu chậm triển khai. Đây là lựa chọn đúng, bởi nếu không “rõ người – rõ việc – rõ thời hạn – rõ trách nhiệm – rõ kết quả”, chỉ tiêu giải ngân sẽ mãi là con số trên báo cáo chứ không biến thành công trình phục vụ dân.
Chương trình mục tiêu quốc gia: Mục tiêu 100% giải ngân và áp lực từ con số 6,86%
Trọng tâm lớn của chiến dịch là nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia vùng dân tộc thiểu số và miền núi. Kế hoạch vốn từ năm 2025 trở về trước kéo dài sang 2026 hơn 1.000 tỷ đồng, trong đó vốn đầu tư hơn 225 tỷ và vốn sự nghiệp hơn 868 tỷ. Dù vậy, đến giữa tháng 9 mới thực hiện hơn 75 tỷ, gồm 30 tỷ vốn đầu tư và hơn 44 tỷ vốn sự nghiệp, đạt 6,86% kế hoạch. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Ngọc Sâm đã phải chủ trì họp trực tuyến tới tận xã, phường, yêu cầu không địa phương nào được đề xuất trả lại vốn, và nếu bất khả kháng phải báo cáo trước ngày 25/9 để điều chỉnh. Mục tiêu đặt ra là giải ngân 100% kế hoạch vốn chương trình trong năm 2026, trong khi hơn 504 tỷ đồng mới điều chỉnh vẫn đang hoàn tất thủ tục pháp lý để kịp giải ngân đến 31/12/2026. Đây là cuộc đua thời gian mang tính sống còn với các dự án vùng khó.
Cơ hội và rủi ro của chiến dịch 100 ngày đêm: Kết luận và điều kiện để thành công
Chiến dịch 100 ngày đêm giải ngân vốn đầu tư công là lựa chọn dũng cảm, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro nếu sức ép tiến độ biến thành “chạy số” hình thức. Quảng Ngãi đã đúng khi khẳng định không tăng tốc bằng mọi giá, đặt yêu cầu kiểm soát chất lượng song hành với đẩy nhanh khối lượng thi công. Mỗi đồng vốn được giải ngân đúng tiến độ không chỉ tạo ra công trình hiện hữu mà còn tạo việc làm, thúc đẩy sản xuất, lưu thông hàng hóa và củng cố niềm tin doanh nghiệp vào chính quyền. Tuy nhiên, để chiến dịch không chỉ là khẩu hiệu, địa phương phải duy trì giám sát thực chất, xử lý nghiêm nhà thầu yếu kém, và giữ kỷ luật “địa chỉ hóa trách nhiệm” đến cùng. Nếu làm được, Quảng Ngãi có cơ hội biến đợt 100 ngày này thành bước ngoặt, tháo gỡ tồn đọng 6,86% ì ạch hiện nay và tạo nền tảng cho một chu kỳ quản lý vốn đầu tư công minh bạch, hiệu quả hơn trong những năm tới.
