LRT Phú Quốc: Tuyến kết nối xanh đang chạy đua với thời gian
Đường sắt nhẹ Phú Quốc là tuyến tàu điện nhẹ đô thị dài 17,59 km, do Sun Group đầu tư theo hình thức BOT, kết nối trực tiếp sân bay quốc tế Phú Quốc với trung tâm hội nghị APEC, được kỳ vọng tạo bước ngoặt hạ tầng và rút ngắn thời gian di chuyển trục Bắc – Nam đảo xuống còn khoảng 20 phút.
Điểm mấu chốt của dự án LRT 9.000 tỷ này không chỉ là quy mô, mà là tham vọng hoàn thành đúng nhịp cho APEC 2027 – thời điểm Phú Quốc phải chứng minh năng lực hạ tầng đón các đoàn nguyên thủ và doanh nhân quốc tế. Lộ trình rất sát nút: lắp đặt đường ray trên mặt đất từ cuối tháng 8/2026, tiếp đó là các đoạn trên cao và dưới hầm từ tháng 10/2026, để có thể chạy thử hệ thống vào tháng 6/2027 và khai thác thương mại vào tháng 8/2027. Nghĩa là mọi sai số trong tiến độ đều có thể lan sang sự chuẩn bị cho APEC.
Theo số liệu công bố, đến đầu tháng 8/2026, dự án đã giải ngân khoảng 1.800 tỷ đồng, tương đương 28,7% tổng mức đầu tư. Con số này cho thấy sức nặng tài chính đã được dồn vào giai đoạn nền tảng – cầu, hầm, nền đường – để không bị nghẽn ở các hạng mục kỹ thuật phức tạp về sau.
Địa chất “khó nhằn” và mùa mưa sớm: Vì sao phải thi công 3 ca?
Nếu chỉ nhìn LRT như một dự án giao thông thông thường, người ta sẽ khó hiểu vì sao Sun Group phải chấp nhận thi công 3 ca làm việc xuyên suốt trên đảo. Câu trả lời nằm ở hai tầng áp lực: địa chất bất lợi và thời tiết cực đoan trong mùa mưa Phú Quốc – những yếu tố có thể khiến đường găng tiến độ đổ vỡ chỉ sau vài trận mưa lớn.
Ở các phân đoạn hầm 1 và 2, lớp đất đá quá cứng khiến biện pháp đóng, ép cừ thép Larsen bảo vệ hố đào không khả thi như thiết kế. Nhà thầu buộc phải chuyển sang đào mở, chấp nhận rủi ro sạt lở thành hố và nước đọng mỗi khi mưa. Điều đó kéo theo việc bơm hút nước, múc đất sạt lở lặp đi lặp lại, không cho phép tiến độ chậm lại dù chỉ vài ngày.
Thêm vào đó, thi công nền đường tại dải phân cách giữa trong điều kiện mưa lớn dễ gây ngập úng, hệ thống thoát nước khu vực vẫn đang xây dựng, lại trùng thời điểm nâng cấp đường tỉnh ĐT.975. Nghĩa là mỗi mét thi công đều phải “chia sẻ mặt bằng” với hạ tầng hiện hữu và một dự án giao thông khác, khiến chiến thuật thi công 3 ca liên tục gần như là lựa chọn duy nhất nếu muốn kịp APEC 2027.
Chiến lược “đánh nhanh, đánh trúng” trên ba mũi: cầu, hầm, nền đường
Điều đáng chú ý là thi công 3 ca làm việc không diễn ra theo kiểu rải quân, mà tập trung vào ba mũi then chốt: cầu, hầm và nền đường – những hạng mục quyết định việc có kịp lắp ray đúng hẹn hay không. Đây là cách Sun Group biến cường độ thi công thành chiến lược, thay vì chỉ là màn “chạy nước rút” nhất thời.
Ở hạng mục cầu, toàn bộ cọc khoan nhồi phần móng sâu đã hoàn thành; bệ trụ đạt khoảng 63% khối lượng và thân trụ chạm mốc 56%. Khi khép xong kết cấu dưới và thân trụ, dự án sẽ chuyển sang kết cấu nhịp và hệ thống đường ray, điện, tín hiệu – bước ngoặt để LRT chuyển từ một công trường đất đá sang hình hài của một tuyến đường sắt nhẹ Phú Quốc hiện đại.
Ở phần hầm, cọc đạt khoảng 97%, đào móng mới ở mức 42%; nền đường với các công đoạn đào nền và đào khuôn đạt 97%, đắp cát 97% và đắp đất 79%. Việc tổ chức thi công theo dây chuyền ở các đoạn hầm giúp vừa duy trì tốc độ, vừa bảo đảm ổn định cho khu vực xung quanh – một lựa chọn cho thấy nhà đầu tư chấp nhận chi thêm nhân lực và thời gian quản lý để đổi lấy độ an toàn cho đô thị.
Từ lợi ích người dùng đến “bài test” hạ tầng cho APEC 2027
Nhìn từ phía người dùng, giá trị dễ thấy nhất của tuyến LRT 9.000 tỷ là quãng đường từ sân bay tới Nam đảo được rút xuống khoảng 20 phút, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào đường bộ với nguy cơ tắc nghẽn mùa cao điểm. Với khách du lịch, đó là trải nghiệm di chuyển trơn tru hơn; với cư dân địa phương, đó là cơ hội tái cấu trúc lại thói quen đi lại theo hướng ít phụ thuộc vào ô tô, xe máy.
Ở tầm quốc gia, LRT Phú Quốc là mắt xích cốt lõi trong chiến dịch đồng bộ hóa hạ tầng phục vụ Hội nghị APEC 2027. Nếu tuyến đường sắt nhẹ Phú Quốc vận hành ổn định đúng hẹn, đây sẽ là minh chứng cho khả năng triển khai hạ tầng đô thị bằng vốn tư nhân, trong một khung thời gian gắt gao, trên nền điều kiện tự nhiên khó lường.
Tuy vậy, sự kỳ vọng lớn đồng nghĩa với áp lực không nhỏ: tiến độ phải bám sát mốc chạy thử tháng 6/2027 và khai thác thương mại tháng 8/2027. Khả năng duy trì nhịp 3 ca liên tục, bảo đảm an toàn lao động và chất lượng công trình mới là phép thử thực sự cho bản lĩnh của Sun Group trên sân chơi hạ tầng đô thị.
Kết luận: LRT Phú Quốc – phép thử của tư nhân trong cuộc chơi hạ tầng lớn
Nhìn tổng thể, LRT Phú Quốc không chỉ là một dự án giao thông 9.000 tỷ đồng, mà là phép thử đầu tiên cho mô hình đường sắt nhẹ đô thị bằng vốn tư nhân tại Việt Nam. Việc Sun Group duy trì thi công 3 ca làm việc giữa mùa mưa và địa chất phức tạp cho thấy họ chấp nhận rủi ro vận hành lớn để đổi lấy cơ hội “kịp giờ APEC”.
Nếu dự án về đích đúng mốc chạy thử tháng 6/2027 và khai thác thương mại tháng 8/2027, Phú Quốc sẽ có trong tay một trục giao thông xanh chiến lược và một câu chuyện thuyết phục về năng lực hạ tầng khi bước lên sân khấu APEC. Ngược lại, bất kỳ trượt nhịp nào cũng sẽ nhắc chúng ta rằng hạ tầng không phải cuộc chơi của tham vọng trên giấy, mà là sự kết hợp giữa kỹ thuật, kỷ luật tiến độ và khả năng sống chung với thiên nhiên dữ dội của Đảo Ngọc.
