Gia hạn rồi vẫn không hoàn thành
Thu hồi đất dự án là biện pháp Nhà nước áp dụng khi chủ đầu tư vi phạm quy định sử dụng đất, trong đó có trường hợp được gia hạn nhưng vẫn không đưa dự án vào hoạt động theo quy hoạch. Tại Cửa Lò, UBND tỉnh Nghệ An ban hành Quyết định số 140/QĐ-UBND, thu hồi 9.005,4 m² đất của Công ty TNHH Đầu tư Thượng Hải vì vi phạm pháp luật về đất đai. Đây không chỉ là kết thúc thủ tục cho một dự án chậm tiến độ: nó cho thấy gia hạn sử dụng đất không thể trở thành thời gian chờ vô hạn. Doanh nghiệp đã có thêm cơ hội triển khai, nhưng khi thời hạn bổ sung trôi qua mà dự án vẫn dang dở, quyết định thu hồi là bước thực thi trách nhiệm quản lý đất công.
Khu đất thương mại, dịch vụ nằm tại thửa 58, tờ bản đồ 158, phường Cửa Lò. Tỉnh cho Công ty TNHH Đầu tư Thượng Hải thuê khu đất từ năm 2016 để xây dựng Khu ẩm thực sinh thái Nghi Hải; doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào tháng 4/2017.
24 tháng gia hạn không đủ để đưa dự án vào hoạt động
Theo quyết định của tỉnh, tiến độ sử dụng đất được gia hạn 24 tháng, từ ngày 15/3/2022 đến ngày 15/3/2024. Hết thời hạn này, dự án vẫn chưa hoàn thành và chưa hoạt động theo quy hoạch được phê duyệt. Vì vậy, lý do thu hồi không nằm ở một mốc tiến độ bị bỏ lỡ đơn lẻ: doanh nghiệp đã được cho thêm thời gian, nhưng kết quả vẫn không đạt yêu cầu. Việc giữ đất trong tình trạng dự án không được triển khai sẽ làm suy yếu kỷ cương sử dụng đất, nhất là khi khu đất đã được giao cho mục tiêu thương mại, dịch vụ cụ thể.
UBND tỉnh xác định trường hợp này thuộc diện Nhà nước thu hồi đất theo khoản 8 Điều 81 Luật Đất đai năm 2024. Căn cứ pháp lý ấy khiến quyết định mang ý nghĩa rõ ràng hơn một động thái thúc giục chủ đầu tư: khi cơ hội gia hạn không đem lại tiến triển, đất dự án Cửa Lò được đưa trở lại cơ chế quản lý của Nhà nước.
Thu hồi đất đi kèm trách nhiệm bàn giao và xử lý giấy tờ
Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao tổ chức thu hồi, bàn giao khu đất tại thực địa cho Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh quản lý; đồng thời thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất số CH 327399, cấp cho doanh nghiệp ngày 11/4/2017. Nếu công ty không nộp lại giấy chứng nhận, cơ quan chức năng sẽ tham mưu hủy và chỉnh lý hồ sơ địa chính. Cục Thuế tỉnh Nghệ An phối hợp kiểm tra, xác định và xử lý các nghĩa vụ tài chính liên quan.
UBND phường Cửa Lò có trách nhiệm công khai quyết định và tổ chức cưỡng chế theo quy định nếu doanh nghiệp không chấp hành. Đây là phần không thể thiếu: quyết định thu hồi chỉ có ý nghĩa khi được thực hiện đầy đủ trên thực địa, giấy tờ và nghĩa vụ liên quan.
Thông điệp rộng hơn về kỷ luật tiến độ
Khu ẩm thực sinh thái Nghi Hải từng được định hướng phục vụ du khách tại Cửa Lò, nhưng định hướng trên giấy không thể thay thế việc hoàn thành dự án đúng quy hoạch. Trường hợp này gửi đi một thông điệp cần thiết: quyền thuê đất gắn với nghĩa vụ sử dụng đất đúng mục đích và tiến độ, còn gia hạn là cơ hội khắc phục chứ không phải bảo đảm giữ đất bất kể kết quả.
Việc thu hồi 9.005,4 m² vì thế là phản ứng phù hợp trước tình trạng chậm kéo dài sau thời gian gia hạn. Bước tiếp theo cần được thực hiện minh bạch, từ bàn giao đất đến xử lý giấy chứng nhận và nghĩa vụ tài chính. Kỷ luật tiến độ chỉ có sức nặng khi quyết định được thi hành nhất quán; đây cũng là điều giúp bảo đảm đất đai không bị giữ lại mà không tạo ra giá trị theo quy hoạch.
