Phố gốm sứ TP.HCM: Một tuyến phố được “đặt tên” đúng bản sắc
Phố gốm sứ Nguyễn Phúc Nguyên là tuyến đường chuyên bán gốm sứ lâu năm tại TP.HCM, nay được chính thức công nhận như một không gian mua sắm chuyên biệt, nơi khách lẻ, nhà hàng, khách sạn và người sưu tầm có thể tìm thấy từ đồ gia dụng đến sản phẩm trang trí tinh xảo, trong bối cảnh chính quyền muốn giữ lại bản sắc thương mại truyền thống giữa đô thị hiện đại.
Điều đáng nói không phải là phố gốm sứ TP.HCM vừa xuất hiện, mà là nó cuối cùng đã được gọi đúng tên. Trên tuyến Nguyễn Phúc Nguyên, nối ga Sài Gòn với vòng xoay Dân Chủ, các cửa hàng gốm sứ đã tồn tại hàng chục năm, âm thầm phục vụ nhu cầu bát, dĩa, ấm trà, đồ gia dụng cho gia đình lẫn nhà hàng, khách sạn. Khi chính quyền địa phương tổ chức lễ ra mắt tuyến phố chuyên kinh doanh gốm sứ vào một ngày chủ nhật, họ không tạo ra điều gì hoàn toàn mới, mà là trao cho một khu phố cũ một danh phận xứng đáng và một cơ hội phát triển mới.
Từ dãy cửa hàng lặng lẽ đến điểm đến mua sắm có danh phận
Trước khi được công nhận, Nguyễn Phúc Nguyên đã là “điểm hẹn ngầm” cho những ai muốn mua gốm sứ cao cấp lẫn hàng phổ thông, nhờ 17 cửa hàng lâu năm, nhiều nơi đã bán trên 20 năm. Nhưng lượng khách giảm dần theo thời gian, khiến không ít tiểu thương phải thu hẹp quy mô, như câu chuyện của người bán gốm 40 năm buộc phải đóng bớt một cửa hàng vì vắng khách. Việc chính thức khai trương tuyến phố gốm sứ không chỉ là nghi thức hành chính; đó là lời cam kết rằng khu phố này xứng đáng được đưa trở lại bản đồ mua sắm của thành phố.
Sự thay đổi quan trọng nhất nằm ở cách vận hành. Các cửa hàng được yêu cầu niêm yết giá công khai và bán đúng giá niêm yết, điều mà khách quen lập tức đón nhận như một bảo chứng minh bạch. Một khách hàng chia sẻ rằng chị “vui khi nghe các cửa hàng phải niêm yết giá và bán đúng giá ghi trên bảng”, bởi điều này xóa bớt tâm lý e dè khi bước vào những cửa hàng gốm sứ chất đầy hàng hóa. Khi giá cả rõ ràng, phố gốm sứ không còn là “lãnh địa dân trong nghề”, mà trở thành nơi ai cũng có thể tự tin ghé vào, xem, so sánh và chọn mua.
Cơ hội cho người sưu tầm và tiểu thương gốm sứ truyền thống
Điểm đáng kỳ vọng của phố gốm sứ Nguyễn Phúc Nguyên là khả năng kết nối hai nhóm tưởng như xa nhau: người sưu tầm và tiểu thương bán lẻ truyền thống. Trên cùng một đoạn phố, khách có thể tìm từ bát, dĩa, bộ ấm trà đến các dòng gốm trang trí, đồ bàn ăn cho nhà hàng, khách sạn, với nhiều kiểu dáng, hoa văn khác nhau để lựa chọn. Điều này mở ra một “chợ ý tưởng” cho những ai muốn mua gốm sứ cao cấp để chơi, trưng bày hoặc làm quà, đồng thời vẫn đáp ứng nhu cầu mua sắm thực dụng cho bếp ăn gia đình.
Về phía tiểu thương, việc được công nhận là tuyến phố chuyên doanh giúp họ có thêm lý do để đầu tư bài trí cửa hàng, tuyển chọn mẫu mã, chú trọng nguồn gốc và chất lượng sản phẩm như yêu cầu của chính quyền phường. Khi mỗi cửa hàng là một “bộ sưu tập nhỏ” với phong cách riêng, cả tuyến phố trở thành một hành trình khám phá cho người mê gốm. Nếu được quảng bá đúng cách, đây có thể là điểm dừng chân quen thuộc trong hành trình mua sắm của nhà sưu tầm, kiến trúc sư, chủ quán cà phê – những người luôn săn tìm những món gốm có cá tính.
Giữa bảo tồn và hiện đại hóa: Phố gốm sứ sẽ đi về đâu?
Sáng kiến tuyến phố gốm sứ được khởi động với mục tiêu vừa tạo diện mạo mới, vừa giữ lại “chất” buôn bán truyền thống của khu vực. Chính quyền phường khẳng định sẽ giám sát việc niêm yết giá, nguồn gốc hàng hóa, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để các hộ kinh doanh phát triển. Nói cách khác, đây là một thỏa ước: tiểu thương chấp nhận chuẩn mực kinh doanh văn minh hơn, đổi lại là cơ hội được đưa vào các chương trình quảng bá, các tuyến tham quan, và dòng khách ổn định hơn trong tương lai.
Tương lai của phố gốm sứ TP.HCM phụ thuộc vào việc nó có trở thành một trải nghiệm mua sắm đáng nhớ hay không. Nếu chỉ dừng ở tấm bảng tên, tuyến phố sẽ khó cạnh tranh với mua sắm trực tuyến. Nhưng nếu mỗi cửa hàng là một câu chuyện về nghề, về dòng gốm, về ký ức bàn ăn gia đình, thì Nguyễn Phúc Nguyên có thể trở thành nơi người ta tìm đến không chỉ để mua một chiếc chén, mà để mang về một phần ký ức đô thị. Khi đó, việc “chính thức công nhận” hôm nay mới thật sự có ý nghĩa lâu dài.
