Việt Nam trong bước chuyển lên chuỗi giá trị cao
Sản xuất giá trị cao là hướng phát triển công nghiệp tập trung vào công nghệ, đổi mới và sản phẩm tạo giá trị lớn hơn, thay vì chỉ mở rộng sản lượng. Tại Hội nghị Fortune Southeast Asia 500 ở TP. Hồ Chí Minh, ông Thammasak Sethaudom, Chủ tịch kiêm Giám đốc Điều hành SCG, nhấn mạnh Việt Nam có vai trò chiến lược trong tiến trình này và trong việc nâng sức cạnh tranh khu vực. Thông điệp ấy đáng chú ý vì đặt Việt Nam không chỉ ở vị trí cứ điểm sản xuất, mà còn là đối tác góp phần định hình chất lượng tăng trưởng của mạng lưới công nghiệp ASEAN. SCG được xếp thứ 22 trong Fortune Southeast Asia 500 năm 2026, năm thứ ba liên tiếp góp mặt trong bảng xếp hạng.
Hai bài viết về sự kiện cùng ghi nhận thông điệp này tại phiên thảo luận “Climbing Up the Value Chain” (Nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị), diễn ra trong khuôn khổ hội nghị tại TP. Hồ Chí Minh. Việc lãnh đạo SCG nêu bật Việt Nam ở diễn đàn khu vực cho thấy vai trò của thị trường này đang được nhìn nhận qua năng lực tạo giá trị, chứ không chỉ quy mô đầu tư.
Từ tăng sản lượng sang tạo thêm giá trị
Nhận định của SCG phản ánh một lựa chọn chiến lược trước chuỗi cung ứng toàn cầu biến động và cạnh tranh gay gắt: tăng trưởng bằng sản lượng ngày càng không đủ để bảo đảm sức cạnh tranh dài hạn. Ông Thammasak cho biết tập đoàn đang chuyển sang tăng trưởng dựa trên giá trị, tập trung vào tự động hóa, đổi mới sáng tạo và sản phẩm giá trị gia tăng cao (HVA). Đây là hướng đi hợp lý, nhưng kết quả sẽ phụ thuộc vào việc công nghệ có làm tăng năng suất và nâng cấp được sản phẩm hay không, thay vì chỉ bổ sung thiết bị cho nhà máy.
SCG đặt cách tiếp cận Tối ưu hóa nguồn lực khu vực và “Sức mạnh cộng hưởng ASEAN” làm nền tảng: kết nối năng lực bổ trợ giữa các thị trường, chia sẻ công nghệ, phối hợp chuỗi cung ứng và thúc đẩy đổi mới. Với mô hình này, sản xuất ASEAN có thể vận hành như một mạng lưới liên kết thay vì tập hợp các cơ sở rời rạc. Việt Nam có cơ hội đảm nhận những khâu tạo giá trị cao hơn, song điều đó đòi hỏi năng lực công nghiệp trong nước phải tiến cùng các khoản đầu tư.
Đầu tư tại Việt Nam là phép thử cho tham vọng khu vực
SCG tại Việt Nam đã hoạt động hơn ba thập kỷ và đang tăng đầu tư nhằm nâng khả năng thích ứng trong vận hành, mở rộng sản phẩm giá trị gia tăng cao và thúc đẩy sản xuất bền vững. Hai hướng triển khai cho thấy tham vọng khu vực cần được chứng minh bằng năng lực cụ thể tại nhà máy. Tổ hợp Hóa dầu Long Sơn đang thực hiện dự án nâng cấp nguyên liệu Ethane, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2027; tiến độ xây dựng các bồn chứa đã vượt 60%, với công nghệ hàn robot được ứng dụng trong thi công.
Ở lĩnh vực bao bì, SCGP công bố đầu tư mở rộng năng lực sản xuất tại TP. Hồ Chí Minh; nhà máy dự kiến vận hành từ tháng 9/2027, bổ sung công suất 26.800 tấn mỗi năm và sử dụng công nghệ tự động hóa tiên tiến. Những dự án này có thể củng cố vị trí Việt Nam trong mạng lưới sản xuất khu vực nếu đi kèm chuyển giao công nghệ, nhà cung ứng nội địa đủ năng lực và nguồn nhân lực có kỹ năng. Bởi vậy, thước đo quan trọng không chỉ là công suất mới, mà còn là mức độ giá trị và năng lực được giữ lại trong nền kinh tế.
Vai trò chiến lược phải đi cùng năng lực nội địa
Việc SCG coi Việt Nam là đối tác chiến lược cho tăng trưởng chất lượng là tín hiệu tích cực, nhưng không tự động bảo đảm Việt Nam sẽ tiến lên các khâu có hàm lượng công nghệ và giá trị cao hơn. Cơ hội nằm ở khả năng kết nối doanh nghiệp trong nước với chuỗi cung ứng khu vực, nâng kỹ năng lao động và biến đầu tư công nghệ thành năng suất, sản phẩm tốt hơn. Chính nguồn tin về chiến lược của SCG cũng xác định phát triển nhân lực có kỹ năng và nâng cao năng lực cạnh tranh của nhà cung ứng nội địa là những yếu tố then chốt cho tăng trưởng công nghiệp bền vững.
Vì vậy, thông điệp tại Fortune Southeast Asia 500 nên được nhìn như một cơ hội kèm điều kiện: Việt Nam có vị trí quan trọng trong cấu trúc sản xuất ASEAN, nhưng vai trò đó chỉ bền vững khi năng lực nội địa được nâng lên cùng dòng vốn và công nghệ. Kết luận đáng chú ý không phải Việt Nam đã trở thành trung tâm giá trị cao, mà là SCG đang đặt kỳ vọng chiến lược vào khả năng Việt Nam tiến gần hơn tới vị trí ấy.
