Hai cầu qua sông Hồng: khác biệt thiết kế, kết nối và tiến độ

Hai cây cầu, hai nhiệm vụ kết nối

Cầu qua sông Hồng là hạ tầng giao thông bắc qua dòng sông để nối các khu vực đô thị và vùng ven, đồng thời tạo thêm lựa chọn đi lại thay vì dồn lưu lượng lên những cây cầu hiện hữu. Hai dự án Ngọc Hồi và Trần Hưng Đạo cho thấy Hà Nội đang theo đuổi hai hướng kết nối khác nhau: mở rộng mạng lưới phía Nam tới Hưng Yên và tăng liên kết giữa khu trung tâm với phía Đông, Đông Bắc. Ngày 29/10, lãnh đạo thành phố họp kiểm điểm tiến độ đầu tư xây dựng tám cầu qua sông Hồng, sông Đuống; trong nhóm dự án được báo cáo, Trần Hưng Đạo được chú ý vì công trường đang triển khai với nhiều mũi thi công. So sánh hai cây cầu vì thế không chỉ là đặt kiến trúc cạnh nhau, mà còn là nhìn vào việc chúng sẽ phục vụ những hành trình khác nhau ra sao.

Ngọc Hồi: cây cầu dây văng Hà Nội với trụ tháp 126 m

Cầu Ngọc Hồi nổi bật bởi quy mô kết cấu và hướng tuyến. Dự án được khởi công ngày 19/8/2025, nối Hà Nội với Hưng Yên; riêng cầu chính dài khoảng 680 m, có nhịp dây văng chính 350 m. Hai trụ tháp cao 126 m, tương đương một chung cư khoảng 40 tầng, khiến cây cầu trở thành dự án có dấu ấn kiến trúc rõ rệt trong nhóm cầu dây văng Hà Nội. Nhưng điểm đáng kể hơn vẻ ngoài là chức năng: công trình thuộc tuyến Vành đai 3,5, thiết kế sáu làn xe cơ giới và hai làn hỗn hợp, qua đó mở thêm lối đi giữa phía Nam Thủ đô và Hưng Yên. Ý tưởng “Cổng Mặt Trời” khai thác hướng tuyến gần Đông–Tây để tạo trải nghiệm ngắm bình minh và hoàng hôn; đây là điểm cộng cảnh quan, nhưng giá trị giao thông vùng mới là lý do chính để đánh giá dự án.

Trần Hưng Đạo: vòm vô cực nối trung tâm với Long Biên

Nếu Ngọc Hồi mở rộng kết nối liên vùng, cầu Trần Hưng Đạo nhắm trực tiếp vào hành lang đô thị trung tâm–phía Đông. Dự án khởi công ngày 9/10/2025, có tổng chiều dài tuyến khoảng 4,18 km; điểm đầu ở khu vực nút Trần Hưng Đạo–Trần Thánh Tông–Lê Thánh Tông, điểm cuối kết nối phố Nguyễn Sơn tại khu vực Long Biên, Bồ Đề. Cầu chính vượt sông dài khoảng 870 m, gồm sáu nhịp và chia thành hai liên cầu. Kết cấu vòm thép tạo hình vô cực là lựa chọn dễ nhận diện, gợi ý sự tiếp nối giữa khu vực giàu giá trị lịch sử ở bờ Tây và không gian phát triển phía Đông. Tuy nhiên, với người đi lại, ba nút giao cùng hệ thống đường dẫn mới quyết định cây cầu có phân luồng hiệu quả hay chỉ tạo thêm một điểm nghẽn ở hai đầu.

Tiến độ: cùng hướng tới APEC 2027, nhưng mức độ khác nhau

Tiến độ hiện tại là điểm khác biệt cần theo dõi sát. Cập nhật đầu tháng 10/2026 cho biết Ngọc Hồi đạt hơn 23% khối lượng, các hạng mục cầu chính, cầu dẫn và đường đầu cầu được triển khai đồng thời; mục tiêu của đơn vị thi công là hoàn thành, thông xe kỹ thuật trước APEC 2027, song đây vẫn là mục tiêu phấn đấu và phụ thuộc điều kiện thi công, giải phóng mặt bằng. Với Trần Hưng Đạo, mặt bằng cơ bản đã được bàn giao, nhà đầu tư huy động 28 mũi thi công và sản lượng đạt khoảng 45% giá trị hợp đồng; dự án được dự kiến hoàn thành trước thềm APEC 2027. Những tỷ lệ này không hoàn toàn cùng một thước đo, nhưng cho thấy Trần Hưng Đạo đang có cập nhật tiến độ tích cực hơn. Mốc APEC vì thế là mục tiêu cần kiểm chứng qua các báo cáo tiếp theo, không nên xem như ngày hoàn thành chắc chắn.

Hai cầu mới Hà Nội có thể bổ sung năng lực qua sông theo hai hướng, nhưng hiệu quả cuối cùng phụ thuộc cả đường dẫn, nút giao và khả năng giải quyết các điểm nghẽn xung quanh. Ngọc Hồi có lợi thế về kết nối vùng và thiết kế dây văng gây ấn tượng; Trần Hưng Đạo có vị trí gần trung tâm, hướng tới chia sẻ áp lực cho các cầu hiện hữu. Ưu tiên đúng không phải là chọn cây cầu đẹp hơn, mà là bảo đảm cả hai hoàn thành đúng tiến độ và nối thông với mạng lưới đường bộ đủ năng lực. Nếu làm được điều đó, hai công trình sẽ không chỉ thay đổi đường chân trời sông Hồng mà còn mở ra lựa chọn đi lại thực chất hơn.