Quỹ tái định cư là bước mở đường cho dự án
Tái định cư Đà Nẵng cho tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam là việc chuẩn bị nơi ở mới cùng hạ tầng thiết yếu cho các hộ dân bị thu hồi đất, để họ có thể ổn định cuộc sống trước khi bàn giao mặt bằng. Đây không phải phần việc phụ của công trình: nếu khu ở mới chậm hoặc thiếu tiện ích, tiến độ đường sắt có thể bị níu lại và gánh nặng chuyển đổi dồn lên người dân. Đà Nẵng đang tổ chức 29 dự án độc lập để xây dựng 20 khu tái định cư và 9 khu nghĩa trang phục vụ giải phóng mặt bằng. Tuyến đường sắt tốc độ cao qua địa bàn dài khoảng 116,05 km, đi qua 24 xã, phường; quy mô ấy khiến thu hồi đất, bồi thường, bố trí chỗ ở và di dời hạ tầng phải được chuẩn bị đồng thời. Vì vậy, điều đáng theo dõi không chỉ là số khu được duyệt, mà còn là liệu hạ tầng có hoàn thành đúng lúc để người dân không phải chờ trong cảnh tạm bợ.
Điện Bàn Bắc và Điện Bàn Tây: hai dự án mới
Ngày 23/10/2026, UBND thành phố phê duyệt Dự án thành phần 9 tại phường Điện Bàn Bắc, khu vực xã Điện Tiến cũ. Dự án có tổng vốn hơn 127,35 tỷ đồng, sử dụng khoảng 66.937,6 m² đất và dự kiến thực hiện từ năm 2026 đến 2029. Quy hoạch gồm đường nội khu, thoát nước mưa và nước thải, trạm xử lý nước thải, cấp điện, chiếu sáng, hào kỹ thuật cùng công viên cây xanh. Tại Điện Bàn Tây, thành phố phê duyệt Dự án thành phần 6 với mức đầu tư hơn 147,8 tỷ đồng trên khoảng 87.806,95 m², gần 8,8 ha; thời gian dự kiến cũng kéo dài từ năm 2026 đến 2029. Hai quyết định cho thấy quỹ tái định cư đang được mở rộng theo địa bàn, nhưng con số vốn và diện tích mới chỉ phản ánh đầu vào. Thước đo cuối cùng vẫn là nhà ở, đường sá và dịch vụ có sẵn trước khi các hộ phải di dời.
Gò Nổi trong mạng lưới chuẩn bị mặt bằng
Gò Nổi là một mắt xích khác trong chương trình bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật phục vụ dự án Bắc Nam. Khu này được quy hoạch trên khoảng 211.176 m² đất; trong đó 202.406 m² thuộc phạm vi lập quy hoạch, còn 8.770 m² dành cho khớp nối hạ tầng. Hạng mục dự kiến gồm san nền, giao thông, thoát nước, thu gom và xử lý nước thải, cấp nước, cấp điện, chiếu sáng và không gian cây xanh. Các tiện ích ấy quyết định người dân có thể sinh hoạt ổn định sau khi chuyển đến nơi mới, chứ không chỉ là phần hoàn thiện kỹ thuật trên bản vẽ. Thành phố đã phê duyệt khu tái định cư tại Hòa Khánh và Liên Chiểu ngày 21/10, trước đó ngày 16/10 thông qua dự án tại Hòa Tiến. Đặt Gò Nổi cạnh Điện Bàn Bắc, Điện Bàn Tây và các địa bàn khác cho thấy cách làm đang chuyển từ từng điểm riêng lẻ sang một danh mục chuẩn bị mặt bằng rộng hơn.
Tiến độ 2026–2029 phải đi cùng quyền lợi người dân
Thành phố đang đẩy nhanh tái định cư và giải phóng mặt bằng cho giai đoạn 2026–2029. Mốc này tạo áp lực phối hợp rõ rệt: khu tái định cư phải sẵn sàng tương ứng với kế hoạch thu hồi đất, bồi thường và bàn giao mặt bằng, thay vì hoàn thành sau khi người dân đã phải rời nơi ở cũ. Hạ tầng đồng bộ có thể giúp ổn định sinh kế và an sinh; ngược lại, chậm trễ sẽ làm suy giảm niềm tin và gây thêm xáo trộn cho các hộ bị ảnh hưởng. Đà Nẵng đang đi đúng hướng khi phê duyệt nhiều dự án thay vì đợi toàn tuyến bước vào giai đoạn thu hồi đất mới lo chỗ ở. Nhưng phê duyệt chưa đồng nghĩa với bàn giao được mặt bằng sạch. Thành phố cần theo sát tiến độ thi công, chất lượng tiện ích và việc bố trí dân cư ở từng khu. Chỉ khi người dân có nơi ở mới đủ điều kiện trước lúc di dời, quỹ tái định cư mới thực sự tháo gỡ nút thắt cho đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam.
