Vành đai 4 qua Tây Ninh: bước tiến lớn nhưng “nút thắt” 48 ha
Giải phóng mặt bằng Vành đai 4 qua địa phận Tây Ninh là quá trình thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư cho người dân bị ảnh hưởng, nhằm bàn giao toàn bộ quỹ đất sạch cho dự án đường Vành đai 4 TP.HCM đúng mục tiêu tiến độ, qua đó tạo hành lang giao thông mới kết nối vùng và mở không gian phát triển đô thị, công nghiệp, logistics cho Tây Ninh trong giai đoạn dài hạn.
Điểm đáng nói nhất hiện nay là Tây Ninh còn gần 48 ha chưa hoàn thành chi trả để đạt mục tiêu bàn giao 100% mặt bằng cho dự án đường Vành đai 4. Nói cách khác, chặng “nước rút” của công tác giải phóng mặt bằng Vành đai 4 đã bắt đầu, và phần khó nhất không nằm ở số lượng diện tích, mà ở chất lượng xử lý những trường hợp tồn đọng. Việc tỉnh tuyên bố sẽ thu hồi, giao xong mặt bằng chậm nhất tháng 10/2026 không chỉ là một mốc kỹ thuật, mà là cam kết chính trị với nhà đầu tư và cả người dân sống dọc tuyến.
Những con số biết nói: 93% diện tích và áp lực 90 ngày đêm
Nếu nhìn thuần túy bằng số liệu, tiến độ giải phóng mặt bằng Vành đai 4 qua Tây Ninh đang rất ấn tượng. Dự án đi qua tỉnh này có chiều dài khoảng 76,64 km, diện tích giải phóng mặt bằng khoảng 680,02 ha, trong đó có 6 khu tái định cư rộng khoảng 75,95 ha và phần tuyến chính đi qua 15 xã với khoảng 604,07 ha. Sau đợt thi đua “90 ngày đêm”, tỉnh đã chi trả và thu hồi khoảng 633/680,59 ha, tương đương 93% diện tích.
Một câu trích đáng chú ý là: "Dự án đường Vành đai 4 đã chi trả 4.759/5.204 trường hợp, đạt 92,14%, với diện tích 635,71/680,59 ha, tương đương 93,41%". Tỷ lệ chi trả tại các khu tái định cư còn cao hơn, với 405/411 trường hợp nhận tiền, đạt 98,54%. Những con số này cho thấy bộ máy chính quyền đã “đi được 9/10 quãng đường”. Tuy vậy, kinh nghiệm nhiều dự án hạ tầng cho thấy 10% cuối cùng thường tốn nhiều thời gian và nguồn lực nhất, vì liên quan đến tranh chấp, khiếu nại, hồ sơ pháp lý phức tạp và những yêu cầu bồi thường nhạy cảm.
Vì sao 48 ha còn lại lại khó? Góc nhìn từ pháp lý và đồng thuận xã hội
Phần diện tích chưa thể chi trả không nằm ở chuyện “chậm tay” mà nằm ở nhóm vướng mắc cấu trúc. Cơ quan chức năng Tây Ninh thừa nhận những khó khăn chủ yếu đến từ hồ sơ đất đai có tranh chấp, khiếu nại về diện tích, đất chưa có giấy chứng nhận, vướng thủ tục thừa kế, hồ sơ đang thụ lý tại tòa án hoặc thi hành án. Đây là các dạng vướng mắc mà dù có tăng tốc hành chính, cũng không thể bỏ qua quy trình pháp lý bắt buộc.
Bên cạnh đó, một số hộ dân chưa đồng thuận với phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã được phê duyệt, hoặc muốn được bố trí tái định cư rồi mới nhận tiền. Điều này phản ánh tâm lý dễ hiểu: người dân không chỉ quan tâm đến số tiền, mà còn lo chỗ ở, sinh kế sau khi bị thu hồi đất. Từ góc độ chính sách, nếu Tây Ninh muốn giữ đúng hạn tháng 10/2026, tỉnh buộc phải dành nhiều thời gian đối thoại, giải thích và linh hoạt về tiến độ bố trí tái định cư, thay vì chỉ siết chặt thời hạn hành chính.
Liên kết với quy hoạch đô thị Tây Ninh và trục Cần Giuộc – Vành đai 4
Không thể tách câu chuyện giải phóng mặt bằng Vành đai 4 ra khỏi bức tranh quy hoạch đô thị Tây Ninh. Theo dự thảo quy hoạch chung đô thị mới Cần Giuộc, khu vực rộng khoảng 21.510 ha được định hướng phát triển hệ thống giao thông quy mô lớn đến năm 2050. Trong đó, Cao tốc Bến Lức – Long Thành và Vành đai 4 TP.HCM cùng được quy hoạch 8 làn xe, lộ giới lên tới 120 m, đóng vai trò khung giao thông chính. Đây là thông điệp rõ ràng: quỹ đất dọc Vành đai 4 không chỉ là chuyện làm đường, mà là trục xương sống cho cấu trúc đô thị – công nghiệp – logistics mới của khu vực.
Việc hình thành mạng lưới đường lớn được kỳ vọng tạo nền tảng để Cần Giuộc tăng kết nối với TP.HCM, cảng biển và các đầu mối logistics. Với bất động sản, điều quan trọng không chỉ là đường rộng bao nhiêu mà còn là quy hoạch sử dụng đất hai bên tuyến, khả năng hình thành khu dân cư, thương mại, công nghiệp và dịch vụ thực tế. Từ đó có thể thấy, mỗi quyết định trong công tác giải phóng mặt bằng hôm nay sẽ định hình diện mạo quy hoạch đô thị Tây Ninh trong nhiều thập kỷ. Nếu làm tốt, Vành đai 4 TP.HCM sẽ trở thành động lực phát triển, không chỉ là tuyến tránh kẹt xe cho vùng lõi.
Đường đua đến tháng 10/2026: mốc kỹ thuật hay bài kiểm tra niềm tin?
Tuyến đường Vành đai 4 TP.HCM có tổng chiều dài khoảng 207 km, đi qua TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh, dự kiến hoàn thành vào năm 2028. Toàn tuyến gần 160 km có tổng mức đầu tư hơn 120.000 tỷ đồng, được kỳ vọng tạo hành lang kết nối mới giữa TP.HCM, Tây Ninh và Đồng Nai, đồng thời tăng cường kết nối cảng biển, trung tâm logistics và sân bay Long Thành. Trong bối cảnh đó, cam kết của Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh rằng "chậm nhất trong tháng 10/2026 phải hoàn thành bàn giao mặt bằng, không để ảnh hưởng tiến độ thi công" là lời hứa khó có chỗ cho sai số.
Về bản chất, gần 48 ha còn lại là phép thử cho ba yếu tố: năng lực phối hợp giữa các sở ngành, sự linh hoạt trong xử lý pháp lý và mức độ đồng thuận của người dân. Nếu tỉnh giải quyết dứt điểm được các tranh chấp, khiếu nại mà vẫn bảo đảm quyền lợi hợp lý cho người bị thu hồi đất, niềm tin vào các dự án hạ tầng Tây Ninh nói chung sẽ được củng cố. Ngược lại, nếu mốc thời gian bị trượt, không chỉ tiến độ Vành đai 4 bị ảnh hưởng, mà kỳ vọng vào chiến lược quy hoạch đô thị Tây Ninh gắn với trục Vành đai 4 TP.HCM cũng có nguy cơ bị “nguội lạnh”.
