228 tỷ đồng phòng chống thiên tai: Thông điệp chính sách hơn cả một gói đầu tư
Phòng chống thiên tai Hồ Chí Minh là tổng hòa các chính sách, dự án và công trình hạ tầng được thiết kế để giảm thiểu thiệt hại do ngập lụt, sạt lở, triều cường và bão, bảo vệ người dân, đất đai và hạ tầng đô thị khỏi những rủi ro khí hậu đang gia tăng nhanh tại một siêu đô thị vùng hạ lưu sông và ven biển. Thành phố Hồ Chí Minh đã chính thức thống nhất chủ trương rót gần 228 tỷ đồng từ Quỹ Phòng, chống thiên tai để tu sửa, xử lý và xây dựng 89 công trình phòng, chống thiên tai trọng điểm. Đây không chỉ là một con số ngân sách, mà là tín hiệu rằng quản lý rủi ro khí hậu phải bước từ khẩu hiệu sang hành động cụ thể. Hơn 10.000 hộ dân cùng 9.000ha đất ở các khu vực xung yếu sẽ được tăng mức bảo vệ trước nguy cơ sạt lở và ngập úng nghiêm trọng trong mùa mưa triều cường.
Hạ tầng chống lũ lụt: 89 công trình cho 10.000 hộ dân – nhiều hay ít?
Khi thành phố công bố “gần 228 tỷ đồng để cấp bách tu sửa, xử lý và xây dựng 89 công trình phòng, chống thiên tai trọng điểm”, câu hỏi cần đặt ra không phải là số tiền lớn hay nhỏ, mà là: mức độ bảo vệ đô thị đạt tới đâu. Hơn 10.000 hộ dân và 9.000ha đất được hưởng lợi cho thấy trọng tâm đang đặt vào các điểm xung yếu, dễ sạt lở, dễ ngập – đây là lựa chọn hợp lý nếu coi hạ tầng chống lũ lụt là “tuyến phòng thủ đầu tiên” cho đô thị. Tuy vậy, với một thành phố hàng triệu dân, 89 công trình mới chỉ là lớp áo giáp cơ bản. Nếu không gắn các dự án này với quy hoạch thoát nước, kiểm soát phát triển đô thị và quản lý đất ven sông, ven kênh, hạ tầng chống lũ lụt có nguy cơ bị “quá tải” chỉ sau vài mùa mưa. Đầu tư bảo vệ đô thị cần được nhìn như một quá trình liên tục, chứ không phải chiến dịch ngắn hạn.
Từ cầu hầm vượt biển đến mạng lưới chống ngập: Bảo vệ đô thị phải đi cùng phát triển
Cùng thời điểm tăng tốc phòng chống thiên tai, thành phố cũng chuẩn bị một loạt dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn, trong đó đáng chú ý là cầu hầm vượt biển nối Cần Giờ – Vũng Tàu với tổng vốn đầu tư hơn 92.600 tỷ đồng dự kiến khởi công trước ngày 2/7. Tuyến vượt biển dài hơn 14km, gồm gần 3km đường dẫn, khoảng 8km cầu và 3,1km hầm dìm dưới biển, dự kiến hoàn thành đầu năm 2029 nếu được triển khai theo đúng đề xuất. Song song với metro, cao tốc và các dự án cải thiện môi trường nước, đây là bức tranh cho thấy thành phố đang hướng tới một hệ thống hạ tầng vừa kết nối kinh tế, vừa phải chịu được rủi ro khí hậu. Câu chuyện đặt ra là: mọi dự án giao thông mới có được thiết kế đủ “khả năng chống chịu” để không trở thành điểm yếu khi lũ lụt, triều cường hay bão mạnh hơn trong tương lai hay không. Đầu tư bảo vệ đô thị không thể tách khỏi các đại dự án phát triển.
Ý nghĩa với người dân: Từ con số tỷ đồng đến niềm tin vào một đô thị an toàn
Đối với hơn 10.000 hộ dân ở các khu vực xung yếu, việc thành phố rót gần 228 tỷ đồng cho phòng chống thiên tai đồng nghĩa với cơ hội sống an toàn hơn trước sạt lở và ngập úng trong mùa mưa triều cường. Người dân không chỉ cần con số ngân sách, họ cần thấy bờ kè được gia cố, cống rãnh được nạo vét, trạm bơm hoạt động, đường vào nhà không còn ngập sâu. Theo thông tin từ cuộc họp do Chánh văn phòng UBND thành phố nêu, hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm sẽ khởi công trước ngày 2/7 nhân dịp kỷ niệm 50 năm thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đây là thời điểm thích hợp để chứng minh rằng phát triển hạ tầng không bỏ quên nhu cầu thiết yếu: một môi trường sống an toàn hơn. Khi các công trình hoàn thành đúng tiến độ, người dân sẽ có lý do tin rằng phòng chống thiên tai Hồ Chí Minh không chỉ là kế hoạch trên giấy.
Kết luận: 228 tỷ đồng là bước khởi đầu cho một tầm nhìn dài hạn
Nhìn tổng thể, gói đầu tư gần 228 tỷ đồng cho 89 công trình phòng, chống thiên tai là bước đi đúng hướng trong chiến lược đầu tư bảo vệ đô thị. Nó gửi một thông điệp rõ ràng: hạ tầng chống lũ lụt và chống sạt lở phải được coi là hạ tầng thiết yếu, ngang hàng với cầu đường, metro hay cầu hầm vượt biển. Tuy nhiên, để quản lý rủi ro khí hậu hiệu quả, thành phố cần biến những dự án này thành một mạng lưới gắn với quy hoạch dài hạn, dữ liệu mưa – triều – ngập và tiếng nói của cộng đồng tại các điểm xung yếu. Khi đó, mỗi đồng chi cho phòng chống thiên tai sẽ không chỉ là chi phí, mà là khoản “bảo hiểm” cho tương lai phát triển bền vững của một siêu đô thị đang đối mặt với áp lực ngập lụt và biến đổi khí hậu ngày càng lớn.
