Nền kinh tế fandom Việt Nam: từ khẩu hiệu đến chiến lược liên doanh
Nền kinh tế fandom Việt Nam là hướng phát triển công nghiệp giải trí dựa trên mối quan hệ dài hạn giữa nghệ sĩ, IP, nội dung số, trải nghiệm và cộng đồng người hâm mộ, trong đó doanh thu chính không chỉ đến từ quảng cáo hay show diễn mà từ sự gắn kết, chi tiêu và thời gian mà fandom dành cho những tài sản giải trí mà họ yêu thích. Điều đáng chú ý là nền kinh tế này đang bước từ ý tưởng sang cấu trúc hành động khi DatVietVAC và LSH Global của Lenzo Yoon – cựu Global CEO HYBE – đồng ý thành lập liên doanh để phát triển các mô hình kinh doanh giải trí dựa trên fandom tại Việt Nam. Đây không phải là thương vụ “mua công nghệ, bán lại show” quen thuộc, mà là một tuyên bố chiến lược: đưa mô hình kinh doanh K-pop đã được kiểm chứng ở cấp toàn cầu vào một thị trường đang tăng trưởng nhanh như thị trường giải trí Việt Nam, nhưng với thiết kế bản địa thay vì sao chép nguyên xi.
Hai nhà sáng lập, hai hệ sinh thái: vì sao Việt Nam được chọn
Liên doanh DatVietVAC liên doanh với LSH Global không xuất hiện trong khoảng trống; nó là bước tiếp nối một hành trình hơn ba thập kỷ kiến tạo thị trường truyền thông và giải trí Việt Nam của Chủ tịch Đinh Bá Thành. DatVietVAC đã đi từ doanh nghiệp truyền thông thành hệ sinh thái nội dung, truyền hình, nền tảng số, nghệ sĩ và khai thác IP, với doanh thu hệ sinh thái hơn 3.000 tỷ đồng năm 2025. Một hệ sinh thái như vậy là nền đất hiếm có để xây dựng nền kinh tế fandom nghìn tỷ. Ở phía đối tác, HYBE Lenzo Yoon bước vào Việt Nam với kinh nghiệm phát triển nghệ sĩ, IP và fandom economies tại Hàn Quốc và Mỹ, bao gồm vai trò Global CEO HYBE và Co-CEO HYBE America trong giai đoạn bản địa hóa mô hình kinh doanh K-pop tại thị trường Mỹ. Khi một bên hiểu khán giả, văn hóa, hành vi tiêu dùng trong nước, còn bên kia hiểu cách biến fandom thành giá trị kinh tế ở thị trường quốc tế, việc Việt Nam được chọn làm điểm mở rộng là bước đi có tính toán hơn là một quyết định thử nghiệm.
Không sao chép mô hình K-pop: bản địa hóa hay bản sao cao cấp?
Điểm thú vị – và cũng là thách thức – của liên doanh này là tuy học hỏi mô hình kinh doanh K-pop, cả hai bên đều khẳng định sẽ không mang một công thức có sẵn đến Việt Nam. Kinh nghiệm quốc tế của LSH Global sẽ được kết hợp với năng lực bản địa của DatVietVAC để xây dựng mô hình phù hợp với hành vi khán giả, văn hóa và đặc điểm thị trường trong nước. Nghe có vẻ quen, nhưng sự khác biệt nằm ở chỗ lần này, người nắm kinh nghiệm bản địa không chỉ là nhà tổ chức show, mà là một tập đoàn sở hữu IP, nghệ sĩ và nền tảng. Câu hỏi lớn là: Việt Nam sẽ nhận được một mô hình bản địa hóa thực sự, hay một bản sao cao cấp của K-pop? Việc DatVietVAC chủ động nói về “năng lực nội sinh”, về khả năng “tự tạo talent, tự phát triển IP, tự hình thành thị trường và từng bước đưa những giá trị đó ra thế giới” cho thấy tham vọng không dừng ở việc làm theo, mà là cạnh tranh bằng tài sản do người Việt tạo ra. Nhưng nếu quá ám ảnh với chuẩn K-pop, nguy cơ đánh mất sự đa dạng bản sắc địa phương là hoàn toàn có thật.
Từ IPO DatVietVAC đến tham vọng nền kinh tế fandom nghìn tỷ
Liên doanh với LSH Global diễn ra cùng thời điểm DatVietVAC mở sổ đăng ký mua cổ phần lần đầu ra công chúng từ ngày 5/8 đến 7/9/2026, với mức giá cố định 54.800 đồng mỗi cổ phiếu, tổng giá trị khoảng 611 tỷ đồng. Điều này cho thấy chiến lược vốn và chiến lược sản phẩm của DatVietVAC đang được thiết kế gắn chặt với câu chuyện fandom economy, chứ không phải hai đường song song. Theo thông tin công bố, đi kèm đợt chào bán là chương trình ưu đãi tổng giá trị lên đến 25 tỷ đồng, phản ánh việc công ty muốn kéo nhà đầu tư vào câu chuyện tăng trưởng dài hạn hơn là ăn xổi từ cổ tức ngắn hạn. Sự đồng thời giữa IPO và liên doanh không nên được đọc đơn thuần là “cần tiền để làm fan platform”. Đó là tín hiệu DatVietVAC muốn định giá mình như một nền tảng công nghiệp văn hóa, trong đó nền kinh tế fandom Việt Nam là trục tăng trưởng chính. Nếu thành công, đây sẽ là một trong số ít doanh nghiệp niêm yết mà giá trị cốt lõi nằm ở IP, nghệ sĩ và cộng đồng, chứ không phải bất động sản hay tài chính.
Tác động tiềm năng lên thị trường giải trí Việt Nam
Thị trường truyền thông và giải trí Việt Nam được dự báo tiếp tục tăng trưởng trong giai đoạn tới; liên doanh DatVietVAC x LSH Global vì vậy mang ý nghĩa như một bước chuyên môn hóa cấu trúc ngành. Nếu fandom economies được xây dựng đúng, chuỗi giá trị sẽ dịch chuyển từ mô hình phụ thuộc quảng cáo, tài trợ sang mô hình dựa trên fan engagement, trải nghiệm và khai thác IP có vòng đời dài. Kinh nghiệm phát triển nền tảng Weverse tại HYBE – cách xây dựng quan hệ trực tiếp với fandom từ nội dung, cộng đồng đến thương mại và trải nghiệm – là minh chứng cho sức nặng kinh tế của hướng đi này. Tuy nhiên, bước ngoặt chỉ xảy ra nếu liên doanh thực sự “sớm đi vào hoạt động” như hai bên đang xúc tiến. Thị trường giải trí Việt Nam không thiếu tiềm năng, nhưng thiếu chuẩn vận hành, thiếu khung dữ liệu và thiếu khả năng biến tình yêu của fan thành dòng tiền có thể tái đầu tư cho nghệ sĩ và IP. Nếu DatVietVAC liên doanh cùng HYBE Lenzo Yoon thiết lập được chuẩn này, chúng ta sẽ không chỉ có thêm vài ngôi sao, mà có thêm một cấu trúc kinh tế mới cho công nghiệp văn hóa Việt Nam.
