Mắm mở lối vào câu chuyện ẩm thực Huế
Ẩm thực Huế là cách người địa phương kết hợp nguyên liệu quen thuộc với gia vị giàu bản sắc, trong đó mắm tạo nên chiều sâu vị giác và gắn kết nhiều món ăn trong bữa cơm thường ngày. Hai tập Quán Nhà Haha chọn lối kể gần gũi này để đưa người xem đến với cả văn hóa mắm lẫn món quê, thay vì chỉ giới thiệu đặc sản như những món ăn riêng lẻ. Trong tập đầu, nghệ sĩ Jun Phạm theo chân chương trình khám phá văn hóa ẩm thực mắm tại Huế, vùng đất được mệnh danh là vương quốc của các loại mắm với hương vị đặc trưng. Cách mở đầu ấy có sức thuyết phục: muốn hiểu bữa ăn Huế, trước hết cần nhận ra gia vị không chỉ để nêm nếm mà còn lưu giữ thói quen và khẩu vị địa phương. Mắm vì thế trở thành điểm khởi đầu hợp lý cho câu chuyện.
Tập hai đưa món quê lên mâm cơm
Tập 2 Quán Nhà Haha tiếp tục bằng loạt món ăn dân dã đậm hương vị Huế, gợi nhớ những bữa cơm quê qua nguyên liệu quen thuộc và cách nêm nếm của chủ quán cô Bé. Thực đơn ngày thứ hai có hến xúc bánh tráng, cá kình kho lạc, canh hến măng chua, chả ram bánh tráng lựu bảo, nước mắm vả muối xổi và dưa gang bóp. Mỗi món tạo một sắc thái riêng: hến xào thơm rau, ăn cùng bánh tráng nướng giòn; canh hến nấu măng chua và thơm lại giữ vị thanh, không lấn át độ ngọt của hến. Điểm đáng quý là chương trình không cố biến món quê thành màn trình diễn cầu kỳ. Những chi tiết như mỡ heo giúp hến xào dậy mùi hay vị chua dịu của canh cho thấy sự tinh tế nằm trong kinh nghiệm bếp núc thường ngày.
Mắm ruốc Huế giữ dấu ấn trong cách nêm
Ở tập hai, mắm ruốc Huế không chỉ xuất hiện như một món ăn kèm mà trở thành gia vị xuyên suốt, làm rõ dấu ấn địa phương trong cách cô Bé chế biến. Sang ngày thứ ba, thực đơn có vịt um măng, tôm thịt kho mắm ruốc, gỏi bưởi da xanh, canh mướp ngọt và mắm dưa. Vịt được om với mắm ruốc pha loãng, còn tôm thịt được kho cùng ruốc để vị thấm đậm; hai cách nấu cho thấy gia vị này có thể nâng đỡ cả món um lẫn món kho. Đối lập với vị đậm ấy, gỏi bưởi kết hợp tép bưởi, rau thơm, khô mực và gia vị, tạo điểm tươi mát cho mâm cơm. Đây là lựa chọn kể chuyện hiệu quả: bản sắc Huế hiện lên qua cách dùng mắm đúng chỗ, chứ không phải qua lời giới thiệu dài dòng.
Bữa cơm thân thuộc làm nên sức hút
Giá trị của hai tập không nằm ở việc liệt kê càng nhiều món càng tốt, mà ở cách đặt chúng trong nhịp sống gia đình. Canh bún nấu với tôm, mướp, bún và mắm ruốc khiến một thực khách nhớ lại bữa cơm ngày trước; mắm dưa cũng gợi nét quen thuộc trong mâm cơm người Huế. Những phản ứng ấy giúp món ăn dân dã hiện lên như ký ức có thể nếm lại, chứ không chỉ là nội dung giải trí. Quán Nhà Haha vì vậy đem đến một lát cắt có sức gợi về ẩm thực Huế: nguyên liệu bình dị, cách nấu truyền đời và gia vị bản địa cùng tạo nên vị quê nhà. Từ tập đầu khám phá văn hóa mắm đến tập hai quây quần quanh món ăn, thông điệp rõ ràng là muốn hiểu Huế, hãy bắt đầu từ mâm cơm thường ngày.
