Từ chuyến thăm cấp Quốc hội đến mục tiêu kim ngạch 3–5 tỷ USD
Thương mại Việt Nam Bờ Biển Ngà là quá trình hai nền kinh tế ở Đông Nam Á và Tây Phi dùng kênh ngoại giao nghị viện, cải cách pháp luật và kết nối doanh nghiệp để mở rộng trao đổi hàng hóa, dịch vụ và đầu tư, hướng tới một quan hệ cân bằng hơn về lợi ích chiến lược và phát triển dài hạn. Chiều 23/8, sau lễ đón chính thức tại Nhà Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Bờ Biển Ngà Patrick Achi cùng đoàn đại biểu cấp cao trong chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 23–26/8. Trong bối cảnh Chủ tịch Quốc hội Patrick Achi chọn Việt Nam là một trong những điểm đến đầu tiên ở châu Á kể từ khi nhậm chức tháng 1/2026 và sau cuộc gặp bên lề Đại hội đồng Liên minh Nghị viện Thế giới lần thứ 152 tại Thổ Nhĩ Kỳ tháng 4/2026, hai bên không chỉ “thăm hỏi xã giao” mà đặt thẳng mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 3–5 tỷ USD trong tương lai gần, biến hợp tác nghị viện song phương thành đòn bẩy chính trị cho một cú nhảy kinh tế.
Hợp tác nghị viện song phương: Trụ cột thể chế cho một quan hệ kinh tế mới
Điểm đáng chú ý nhất của cuộc hội đàm là cách hai bên định vị hợp tác nghị viện song phương như một “trụ cột, nền tảng quan trọng trong tổng thể quan hệ hợp tác song phương”. Khi Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh Quốc hội ngày nay không chỉ lập pháp và giám sát, mà còn là cầu nối giữa các dân tộc, thúc đẩy hòa bình, công lý và phát triển bền vững, ông thực chất đang mở rộng vai trò của nghị viện sang lĩnh vực kinh tế. Hợp tác nghị viện ở đây không phải những tuyên bố hữu nghị chung chung, mà là cơ chế thực tế: triển khai hiệu quả Bản ghi nhớ hợp tác giữa hai Quốc hội; sớm thành lập Nhóm nghị sĩ hữu nghị ở mỗi nước; tổ chức đoàn nghiên cứu, trao đổi kinh nghiệm, trong đó có đoàn do Phó Chủ tịch Quốc hội Bờ Biển Ngà dẫn đầu ngay sau chuyến thăm của Chủ tịch Patrick Achi. Nếu những cấu phần này vận hành đúng nghĩa, Quốc hội sẽ trở thành “nhạc trưởng thể chế”, bảo đảm luật chơi thương mại minh bạch và có thể dự đoán cho doanh nghiệp hai bên.
Môi trường kinh doanh minh bạch: Điều kiện tiên quyết để chạm ngưỡng 5 tỷ USD
Tham vọng kim ngạch 5 tỷ USD không thể đạt nếu môi trường kinh doanh vẫn còn rủi ro thể chế. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã nêu thẳng mong muốn hai Quốc hội cùng thúc đẩy xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương, hướng tới kim ngạch thương mại song phương đạt 3–5 tỷ USD. Câu nói này nên được hiểu như một cam kết chính trị: lập pháp phải đi trước một bước cho thương mại. Việt Nam đang đặt trọng tâm Quốc hội khóa XVI vào công tác xây dựng pháp luật, tạo điều kiện tốt nhất cho kinh tế phát triển, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số. Về phía Bờ Biển Ngà, việc Quốc hội nước này được đánh giá là đóng vai trò then chốt cho ổn định và phát triển kinh tế – xã hội, với vị thế đầu tàu Tây Phi, cho thấy đây không chỉ là đối tác thị trường mà còn là cửa ngõ để Việt Nam bước sâu hơn vào đầu tư kinh tế châu Phi. "Mục tiêu kim ngạch thương mại song phương đạt 3–5 tỷ USD chỉ có ý nghĩa khi đi cùng cải cách thể chế để doanh nghiệp cảm thấy an tâm khi ký hợp đồng dài hạn."
Mô hình phát triển Việt Nam: Từ nguồn cảm hứng tới lộ trình hợp tác cụ thể
Ý nghĩa chiến lược của cuộc gặp không chỉ nằm ở con số kim ngạch, mà ở cách Bờ Biển Ngà nhìn Việt Nam như một mô hình tham khảo. Chủ tịch Quốc hội Patrick Achi bày tỏ ngưỡng mộ “những thành tựu phát triển vượt bậc của Việt Nam” sau Đổi mới và khẳng định thành công của Việt Nam là nguồn cảm hứng cho các nước châu Phi; mô hình phát triển của Việt Nam có thể là con đường mà Bờ Biển Ngà lựa chọn trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước. Đây là lời nhắc rằng lợi thế cạnh tranh của Việt Nam trong đầu tư kinh tế châu Phi không chỉ là giá hay năng lực sản xuất, mà còn là kinh nghiệm chuyển đổi từ một nền kinh tế thu nhập thấp, từng chịu chiến tranh, sang một nền kinh tế tăng trưởng cao nhờ cải cách thể chế. Tuy nhiên, để biến “nguồn cảm hứng” thành “hợp tác thực chất”, hai bên phải cùng nhau thiết kế các chương trình chia sẻ kinh nghiệm lập pháp, cải cách thủ tục, phát triển khu công nghiệp, nông nghiệp và hạ tầng theo nhu cầu cụ thể của Bờ Biển Ngà, thay vì sao chép máy móc.
Bước tiếp theo: Chuyến thăm Bờ Biển Ngà và bài kiểm tra cho kênh nghị viện
Câu hỏi quan trọng là: sau những tuyên bố đầy thiện chí, điều gì sẽ xảy ra tiếp theo? Câu trả lời bước đầu nằm ở lời mời chính thức của Chủ tịch Quốc hội Bờ Biển Ngà dành cho Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thăm Bờ Biển Ngà vào năm 2027 cùng các bộ trưởng, lãnh đạo bộ, ngành và đoàn doanh nghiệp Việt Nam để thúc đẩy các dự án hợp tác kinh tế cụ thể giữa hai nước. Việc ông Trần Thanh Mẫn trân trọng cảm ơn và giao các cơ quan liên quan thu xếp cho thấy chuyến đi này được nhìn nhận như một bước triển khai, chứ không phải nghi thức ngoại giao. Đây sẽ là bài kiểm tra đầu tiên cho tuyên bố coi hợp tác nghị viện song phương là trụ cột: nếu đoàn Quốc hội đi cùng một “đoàn doanh nghiệp” với các dự án cụ thể trên bàn, kênh nghị viện đã thực sự trở thành cầu nối kinh tế. Nếu không, mục tiêu kim ngạch 5 tỷ USD sẽ khó vượt khỏi các bản thông cáo. Kết luận hợp lý cho giai đoạn hiện nay là: lợi thế lớn nhất của Việt Nam trong mắt Bờ Biển Ngà là kinh nghiệm phát triển dựa trên cải cách thể chế; muốn biến lợi thế đó thành kim ngạch, Quốc hội phải tiếp tục đóng vai trò người kiến tạo luật chơi, chứ không chỉ là người quan sát.
