Di sản là điểm khởi đầu, không phải phông nền
Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội là sự kiện kết nối di sản, thiết kế và nghệ thuật nhằm mở rộng nguồn lực văn hóa thành những giá trị có thể tiếp tục phát triển trong đời sống đô thị. Tối 13/11, lễ hội khai mạc tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ”, mở đầu 16 ngày hoạt động nghệ thuật và di sản. Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở quy mô khai hội, mà ở cách Hà Nội đặt nghề truyền thống vào cuộc đối thoại với sáng tạo đương đại. “Kẻ Nghệ” gợi về đất Kẻ Chợ, nơi hội tụ phường nghề, làng nghề, nghệ nhân và người sáng tạo qua nhiều thế hệ. Nếu di sản chỉ được trưng bày để ngắm, giá trị của nó sẽ khó lan rộng; kết nối với thiết kế, công nghệ và thị trường mới mở ra cơ hội để di sản tiếp tục sống trong thành phố.

Quy mô lớn, thử thách nằm ở sự tiếp nối
Lễ hội diễn ra từ ngày 13 đến 28/11, với 150 hoạt động tại 5 cụm không gian văn hóa, di sản và sáng tạo. Gần 1.000 nghệ nhân, nghệ sĩ, nhà thiết kế và chuyên gia trong nước, quốc tế tham gia; trong đó có gần 100 nghệ sĩ quốc tế và người Việt Nam ở nước ngoài đến từ 21 quốc gia. Những con số ấy cho thấy đây không còn là một chương trình biểu diễn đơn lẻ mà là lời mời gặp gỡ giữa nhiều lĩnh vực và cộng đồng. Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà, thông điệp “Kết tài hoa, dệt tài sản” hướng tới chuyển hóa di sản, tri thức và năng lực sáng tạo thành giá trị lâu dài, tạo sinh kế, việc làm và hợp tác. Nhưng một lễ hội sôi động chưa tự động tạo thành kinh tế sáng tạo: điều quan trọng là các kết nối có tiếp tục tạo sản phẩm, thị trường và sinh kế sau khi sự kiện khép lại hay không.

HanoiGo mở thêm lối tiếp cận văn hóa
Tại lễ khai mạc, Hà Nội ra mắt nền tảng số văn hóa – du lịch HanoiGo trên ứng dụng iHanoi và tại hanoigo.hanoi.gov.vn. Nền tảng được định vị như cầu nối đưa điểm đến và tinh hoa văn hóa Thủ đô đến gần hơn với người dân, du khách và bạn bè quốc tế. Đây là phần bổ trợ thiết thực cho một lễ hội phân bố ở nhiều không gian: trải nghiệm văn hóa sẽ có thêm điểm chạm số để người quan tâm tìm hiểu và kết nối với hoạt động du lịch. Tuy nhiên, công cụ số chỉ phát huy giá trị khi thông tin hữu ích, dễ tiếp cận và gắn với trải nghiệm thực tế. Vì thế, HanoiGo không nên chỉ là một màn ra mắt tại sân khấu khai mạc; nền tảng cần góp phần nối các điểm di sản, người làm nghề và khách tham quan thành một hành trình có ý nghĩa.

Thước đo thật sự là giá trị còn lại
“Thăng Long Kẻ Nghệ” đưa ra một hướng đi đáng ủng hộ: xem di sản không chỉ là phần ký ức cần bảo tồn, mà còn là nguồn cảm hứng cho thiết kế, nghệ thuật và sản phẩm văn hóa mới. Cách tiếp cận này có thể tạo thêm cơ hội cho nghệ nhân, nhà thiết kế, doanh nghiệp và cộng đồng, đồng thời giúp kinh tế sáng tạo gắn với bản sắc Hà Nội thay vì chạy theo những trải nghiệm rời rạc. Song thành công không thể chỉ tính bằng số chương trình, người tham gia hay những ngày phố phường đông vui. Thước đo thuyết phục hơn là các mối hợp tác có được duy trì, sản phẩm sáng tạo có tìm thấy người dùng và cộng đồng có nhận được sinh kế bền vững hay không. Lễ hội đã mở một không gian gặp gỡ; nhiệm vụ tiếp theo là biến cuộc gặp ấy thành quan hệ lâu dài.






