Lễ hội đặt di sản vào trung tâm của tương lai sáng tạo
Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội là sự kiện văn hóa kết nối di sản, nghề truyền thống, nghệ thuật đương đại và cộng đồng để phát triển hệ sinh thái sáng tạo của Thủ đô. Năm nay, lễ hội dự kiến diễn ra từ ngày 13 đến 29/11, mang chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ”. Thay vì dừng ở một chuỗi hoạt động trình diễn, định hướng của sự kiện là biến những giá trị sẵn có của Hà Nội thành nguồn lực cho kinh tế sáng tạo, công nghiệp văn hóa và mô hình vận hành đô thị bền vững. Cách tiếp cận này đáng chú ý vì đặt người dân và các không gian thường nhật vào vai trò chủ thể, thay vì xem sáng tạo chỉ là phần trang trí cho di sản. Khai mạc dự kiến diễn ra ngày 13/11 tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm.
Một lễ hội trải rộng qua nhiều không gian của thành phố
Lễ hội được tổ chức trên phạm vi toàn thành phố, với các điểm tập trung gồm khu vực hồ Hoàn Kiếm, phố cổ, chợ Đồng Xuân – Bắc Qua, Tháp nước Hàng Đậu và Công viên Thống Nhất. Đây là lựa chọn phù hợp với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ”: sáng tạo được đặt trong những không gian vốn mang ký ức lịch sử, hoạt động thương mại và đời sống cộng đồng, thay vì tách biệt khỏi thành phố. Tại khu vực hồ Hoàn Kiếm, công chúng có thể tham gia triển lãm, workshop và trải nghiệm sáng tạo ở Quảng trường phía Đông, Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục và phố Đinh Tiên Hoàng. Các chương trình âm nhạc, nghệ thuật kết hợp thời trang, hoạt động cộng đồng và sắp đặt ngoài trời cũng tạo nhiều lối tiếp cận khác nhau. Mô hình phân tán này giúp người tham dự gặp lễ hội ngay trong nhịp sống đô thị.
Từ nghề truyền thống đến hệ sinh thái sáng tạo
Một điểm mạnh trong chương trình là đưa nghề thủ công ra khỏi khuôn khổ trưng bày tĩnh. Các chuỗi “Chuyện Đình trong Phố” và “Nghề qua Phố” kết nối di tích, đình thờ tổ nghề, phố nghề và làng nghề bằng triển lãm, tọa đàm, workshop cùng trải nghiệm sơn mài, thêu, lụa, khắc mộc bản và da giày. Ở chợ Đồng Xuân và khu vực lân cận, sắp đặt, triển lãm nghệ thuật đương đại được kỳ vọng kết nối di sản với hoạt động thương mại, đồng thời khuyến khích hộ kinh doanh tham gia hệ sinh thái sáng tạo. Hướng đi này có ý nghĩa thiết thực: nghề truyền thống không chỉ được kể lại mà còn có cơ hội gặp công chúng và hoạt động kinh tế hôm nay. Cộng đồng được xác định là người đồng kiến tạo, còn nghề là nền tảng để bản sắc địa phương tiếp tục phát triển.
Thước đo thành công là khả năng vận hành lâu dài
Lễ hội còn mở rộng hoạt động ra nhà hát, rạp diễn, di tích và không gian công cộng qua các chương trình “Hà Nội sáng đèn” và “Ngỡ ngàng Hà Nội”. Tại Công viên Thống Nhất, “Mầm Sáng tạo” thử nghiệm mô hình vườn ươm sáng tạo đô thị với không gian trải nghiệm, trưng bày và hoạt động cộng đồng. Những chương trình này gắn nghệ thuật với các địa điểm có thể tiếp tục phục vụ đời sống thành phố, thay vì chỉ tạo điểm nhấn trong vài ngày. Đó là phần quan trọng của tham vọng phát triển kinh tế sáng tạo và công nghiệp văn hóa: sự kiện cần tạo ra mối liên kết bền giữa nghệ sĩ, người làm nghề, hộ kinh doanh và công chúng. Nếu di sản thực sự trở thành nguồn lực, còn cộng đồng có tiếng nói trong quá trình tạo lập, lễ hội có thể góp phần định hình mô hình sáng tạo đô thị lâu dài.
Một lời mời tham gia, không chỉ đến xem
Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm nay có sức hút không chỉ ở chương trình nghệ thuật mà còn ở cách kết nối nhiều nhóm người: cư dân, khách tham quan, nghệ sĩ, người làm nghề và hộ kinh doanh. Công chúng có thể trực tiếp tham gia các triển lãm, workshop và trải nghiệm sáng tạo tại nhiều địa điểm. Cách tổ chức này khiến “Thăng Long Kẻ Nghệ” trở thành lời gợi mở về việc đưa kỹ năng, ký ức nghề nghiệp và đời sống phố phường vào một tương lai sáng tạo chung. Thành công vì thế không nên chỉ được nhìn qua lượng người tham dự hay độ nổi bật của các tác phẩm, mà qua việc những kết nối mới có tiếp tục sau lễ hội hay không. Với định hướng gắn di sản, kinh tế và bản sắc địa phương, sự kiện đặt ra một mục tiêu đáng ủng hộ: để sáng tạo trở thành một phần trong cách Hà Nội vận hành và phát triển.
