Từ bồi dưỡng kiến thức đến năng lực thực hành
Tập huấn cán bộ Đoàn, Đội trong trường học là hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ giúp người phụ trách thiết kế, tổ chức và đánh giá chương trình giáo dục phù hợp với học sinh. Giá trị của những lớp tập huấn không nằm ở số chuyên đề được truyền đạt, mà ở việc cán bộ có thể áp dụng kiến thức vào hoạt động cụ thể tại cơ sở. Tại Đồng Nai, 500 cán bộ Đoàn, Đội khối trường học tham gia tập huấn và được tìm hiểu ba chuyên đề. Quy mô này cho thấy nhu cầu bồi dưỡng rộng, nhưng hiệu quả sau lớp học mới là thước đo đáng quan tâm. Chương trình diễn ra trong bối cảnh năm học 2026-2027 gắn với việc triển khai các nghị quyết và yêu cầu đổi mới của giáo dục cũng như công tác Đoàn, Đội. Vì vậy, nội dung cần giúp cán bộ xử lý việc thật, thay vì dừng ở phổ biến chủ trương.
Ba chuyên đề tại Đồng Nai bao gồm văn kiện Đại hội Đoàn thành phố nhiệm kỳ 2025-2030, vai trò của cán bộ trong giáo dục và đồng hành với học sinh, sinh viên, cùng kỹ năng làm việc với thanh thiếu nhi. Cán bộ còn được phổ biến nội dung pháp luật về phòng, chống hành vi vi phạm trên không gian mạng. Đây là kết hợp cần thiết: người làm công tác Đoàn, Đội vừa phải tạo được sự tham gia của học sinh, vừa cần trang bị kiến thức để hướng dẫn các em trước những rủi ro mới. Tập huấn chỉ phát huy tác dụng khi người dự trao đổi khó khăn, chia sẻ kinh nghiệm và chuyển nội dung thành kế hoạch phù hợp với từng trường.
Gia Lai nhấn mạnh tổ chức hoạt động và giáo dục kỹ năng
Ở Gia Lai, chương trình tập huấn kéo dài hai ngày 22 và 23-10, quy tụ hơn 250 cán bộ quản lý, người phụ trách công tác Đoàn, Hội, Đội cùng giáo viên đảm nhiệm hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, câu lạc bộ và tư vấn học đường. Hai trọng tâm được đặt ra là nâng năng lực tổ chức hoạt động, câu lạc bộ trong trường và giáo dục lý tưởng, đạo đức, lối sống, kỹ năng; đồng thời phòng chống bạo lực học đường và vi phạm pháp luật. Cách tiếp cận này đáng chú ý vì nối nghiệp vụ tổ chức với mục tiêu giáo dục: hoạt động không chỉ cần diễn ra trôi chảy, mà còn phải giúp học sinh rèn kỹ năng và ứng xử an toàn.
Các chuyên đề hướng đến năng lực thiết kế, tổ chức và đánh giá hoạt động giáo dục, cũng như nhận diện, phòng ngừa và xử lý tình huống trong môi trường học đường. Đây là phần thực hành cốt lõi của kỹ năng Đoàn Đội: biết lựa chọn hình thức phù hợp, dự liệu rủi ro và điều chỉnh hoạt động theo phản hồi của học sinh. Gia Lai cũng nhấn mạnh phương pháp lấy học sinh làm trung tâm, tôn trọng khác biệt và khuyến khích các em tham gia chủ động. Nếu thiếu những nguyên tắc này, hoạt động dễ trở thành chương trình áp đặt, ít tạo cơ hội để học sinh tự trải nghiệm và trưởng thành.
Đo hiệu quả bằng những gì diễn ra sau lớp tập huấn
Điểm chung giữa các chương trình là hướng tới bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ Đoàn, Đội và đội ngũ giáo dục tại cơ sở, nhưng lớp học chỉ là bước khởi đầu. Sau tập huấn, đại biểu ở Gia Lai được đề nghị tham mưu triển khai nội dung phù hợp với điều kiện từng trường, duy trì hoạt động thường xuyên, đánh giá kết quả và nhân rộng mô hình thiết thực. Ở Đồng Nai, kỳ vọng cũng là cụ thể hóa kiến thức thành chương trình, kế hoạch và hoạt động phù hợp tại từng đơn vị. Những yêu cầu này đúng hướng: một buổi bồi dưỡng chỉ có ý nghĩa khi nhà trường duy trì được hoạt động, nhận ra điều gì hiệu quả và điều chỉnh điều chưa phù hợp.
Với hoạt động trường học, nên đánh giá chất lượng qua mức độ học sinh tham gia, kỹ năng các em thực hành được và khả năng cán bộ bảo đảm an toàn khi tình huống phát sinh. Đây là cách biến tập huấn cán bộ Đoàn từ yêu cầu nghiệp vụ thành năng lực có thể nhìn thấy trong đời sống học đường. Kết luận quan trọng không phải là địa phương nào tổ chức nhiều chuyên đề hơn, mà là liệu kiến thức có được chuyển thành hoạt động đều đặn, phù hợp với học sinh và có kết quả được đánh giá hay không. Khi đó, công tác Đoàn, Đội mới thực sự đồng hành với nhu cầu của nhà trường và người học.
