Tín hiệu chiến lược từ các cuộc gặp bên lề Đại hội đồng Liên Hợp Quốc
Hoạt động của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại New York, với loạt cuộc gặp lãnh đạo Fiji, Thái Lan và Australia bên lề Đại hội đồng Liên Hợp Quốc khóa 81, thể hiện bước đi chủ động của ngoại giao Việt Nam nhằm siết chặt hợp tác song phương, nâng tầm chiến lược khu vực và mở rộng hiện diện tại không gian Thái Bình Dương trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị gia tăng.
Điểm đáng chú ý không nằm ở nghi thức ngoại giao, mà ở thông điệp: Việt Nam không chờ dòng chảy khu vực cuốn đi, mà lựa chọn chủ động thiết kế vị thế của mình. Việc các cuộc gặp diễn ra trong khuôn khổ Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên Hợp Quốc khóa 81 cho thấy Hà Nội xem Liên Hợp Quốc không chỉ là diễn đàn phát biểu, mà là “bệ phóng” cho mạng lưới đối tác mới, đặc biệt với các nước then chốt trong quan hệ Đông Nam Á và khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.
Fiji và bước mở về Thái Bình Dương trong chiến lược khu vực
Cuộc gặp với Tổng thống Fiji Ratu Lalabavalu cho thấy một lớp ưu tiên mới trong ngoại giao Việt Nam: tiếp cận các đảo quốc Thái Bình Dương như đối tác chiến lược về an ninh phi truyền thống. Khi hai nhà lãnh đạo cùng đánh giá Việt Nam và Fiji có nhiều tiềm năng phát triển quan hệ trên nhiều lĩnh vực, đó là cách thừa nhận rằng hợp tác song phương đang đi từ “tình hữu nghị” sang “hợp tác lợi ích”.
Đề xuất tăng cường trao đổi đoàn, tiếp xúc cấp cao, đồng thời ưu tiên nông nghiệp, nghề cá, năng lượng tái tạo bền vững, giảm phát thải và thích ứng biến đổi khí hậu cho thấy Việt Nam chọn đúng “ngôn ngữ lợi ích” của các đảo quốc Thái Bình Dương. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu lấn át nghị trình an ninh truyền thống, sự phối hợp giữa hai nước tại Liên Hợp Quốc và các diễn đàn liên nghị viện không chỉ mang tính biểu tượng, mà là cách Việt Nam chứng minh rằng hợp tác phát triển xanh là trụ cột mới của chiến lược khu vực.
Thái Lan: Củng cố trục quan hệ Đông Nam Á từ vị thế đối tác chiến lược toàn diện
Với Thái Lan, thông điệp của Hà Nội rõ ràng: đã đến lúc đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện đi sâu vào lợi ích thực chất, không dừng ở tuyên bố chính trị. Thủ tướng Anutin Charnvirakul nhấn mạnh chuyến thăm Việt Nam của Nhà Vua và Hoàng Hậu Thái Lan là rất thành công và cho rằng hai bên còn nhiều dư địa thúc đẩy hợp tác trên các lĩnh vực, cho thấy Bangkok cũng coi trọng việc “tái khởi động” quan hệ trong giai đoạn mới.
Khi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định sẽ tiếp tục thúc đẩy quan hệ hai nước đi vào chiều sâu, hiệu quả, thực chất, đó là lời nhắc rằng quan hệ Đông Nam Á không thể chỉ dựa trên khẩu hiệu đoàn kết. Hai bên nhất trí phối hợp chặt chẽ trên bình diện ngoại giao đa phương, nhất là tại ASEAN và Liên Hợp Quốc, đồng nghĩa Việt Nam coi Thái Lan là mắt xích then chốt trong thiết kế trật tự khu vực do ASEAN dẫn dắt – một lựa chọn khôn ngoan trong bối cảnh liên kết nội khối chịu sức ép cạnh tranh giữa các cường quốc.
Australia và yêu cầu nâng cấp hợp tác, gắn song phương với đa phương
So với Fiji và Thái Lan, cuộc gặp với Thủ tướng Australia Anthony Albanese mang màu sắc khác: đây là câu chuyện đưa một đối tác đã có độ chín chiến lược sang giai đoạn hợp tác sâu rộng hơn. Thủ tướng Australia đánh giá cao kết quả chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và khẳng định hai bên đã xác định rõ các trụ cột động lực cho quan hệ song phương, cho thấy Canberra xem Hà Nội là đối tác có “trọng lượng chiến lược”, không chỉ về kinh tế.
Khi nhà lãnh đạo Việt Nam nhất trí tiếp tục thúc đẩy quan hệ hợp tác sâu rộng giữa hai bên đi vào giai đoạn phát triển mới, đồng thời nhấn mạnh đóng góp thực chất cho hòa bình, hợp tác và phát triển tại khu vực và trên thế giới, ông đang gắn chặt hợp tác song phương với trách nhiệm chung trong trật tự đa phương. Điều này phản ánh một hướng đi nhất quán của ngoại giao Việt Nam: gắn lợi ích quốc gia với vai trò xây dựng luật chơi trong khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, thay vì đứng ngoài cuộc chơi chiến lược khu vực.
Ngoại giao Việt Nam: từ “đi dây” sang chủ động định hình luật chơi
Các cuộc gặp nối tiếp với Fiji, Thái Lan và Australia tại New York cho thấy ngoại giao Việt Nam đang vượt qua hình ảnh “đi dây” giữa các nước lớn để hướng tới vai trò đồng kiến tạo luật chơi trong khu vực. Mẫu số chung là nhấn mạnh hợp tác song phương đi vào chiều sâu, thực chất, đồng thời tăng cường phối hợp tại các diễn đàn đa phương như ASEAN và Liên Hợp Quốc, trên cơ sở tôn trọng chủ quyền và lợi ích chung.
Điều đáng nói là ba đối tác mà Việt Nam tiếp cận – một nước láng giềng lục địa Đông Nam Á, một đồng minh chủ chốt của phương Tây ở Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, và một đảo quốc Thái Bình Dương – phản ánh thiết kế có tính toán của chiến lược khu vực. Nếu Hà Nội tiếp tục kiên định kết hợp khéo léo hợp tác song phương sâu với phối hợp đa phương chặt chẽ, Việt Nam không chỉ củng cố an ninh và phát triển cho mình, mà còn có cơ hội trở thành một “điểm tựa cân bằng” trong cấu trúc khu vực đang biến động.
