Từ Nghị quyết 68 đến tham vọng APEC: vì sao kinh tế tư nhân phải dẫn dắt?
Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân và nghị quyết cơ chế đặc thù cho các dự án phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại An Giang là hai trụ cột chính sách định vị khu vực tư nhân như động lực then chốt dẫn dắt phát triển kinh tế – xã hội, đồng thời giao cho doanh nghiệp tư nhân vai trò trung tâm trong triển khai hạ tầng trọng điểm, từ sân bay, trung tâm hội nghị đến hệ thống giao thông và dịch vụ hỗ trợ, nhằm đưa địa phương trở thành tỉnh phát triển khá và một trung tâm kinh tế biển mới.
Điểm mấu chốt không nằm ở những khẩu hiệu chung chung về phát triển kinh tế tư nhân, mà ở việc dám giao việc lớn, việc khó cho doanh nghiệp cụ thể. Thực hiện Nghị quyết 68, An Giang xác định khu vực kinh tế tư nhân là động lực then chốt trong chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, dẫn dắt tăng trưởng bền vững và góp phần giúp tỉnh trở thành địa phương phát triển khá của cả nước vào năm 2030. Đây là tuyên bố chính trị mạnh, nhưng chỉ có ý nghĩa khi được gắn với những dự án hạ tầng trọng điểm và các dự án APEC 2027, nơi rủi ro cao, yêu cầu kỹ thuật phức tạp và tiến độ gấp gáp.
An Giang “trao việc khó” cho kinh tế tư nhân: từ hệ sinh thái đến hạ tầng trọng điểm
Nếu chỉ coi kinh tế tư nhân Việt Nam là “bổ sung” cho khu vực nhà nước, An Giang sẽ không có cơ hội bứt lên. Tỉnh đã chọn con đường ngược lại: đưa kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng trong nền kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng, tạo việc làm và đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa theo hướng xanh và tuần hoàn. Theo Sở Tài chính, đến cuối tháng 6/2026, tỉnh có 19.896 doanh nghiệp hoạt động với tổng vốn đăng ký 413.322 tỷ đồng – đây không còn là “phụ trợ”, mà là một hệ sinh thái lực lượng đủ tầm gánh các dự án lớn.
Chiến lược phát triển kinh tế tư nhân của An Giang tập trung vào mô hình cụm ngành và chuỗi giá trị, chủ động hình thành hệ sinh thái doanh nghiệp để tham gia chuỗi sản xuất và chuỗi cung ứng toàn cầu. Quan trọng hơn, tỉnh chủ động huy động nguồn lực Trung ương và ngoài ngân sách để đầu tư các công trình hạ tầng trọng điểm: hạ tầng giao thông kết nối, logistics, khu – cụm công nghiệp, hạ tầng thương mại cửa khẩu, du lịch và kinh tế biển. Khi nhà nước dùng đầu tư công làm “vốn mồi” để kích hoạt hợp tác công – tư, các doanh nghiệp tư nhân không chỉ là nhà thầu, mà là đối tác cùng chia sẻ rủi ro và lợi ích trong các dự án lớn.
Cơ chế đặc thù APEC: thử thách bản lĩnh quản trị của doanh nghiệp tư nhân
Cú hích quan trọng tiếp theo đến từ nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện các dự án phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang. Đây không phải một văn bản hành chính thuần túy; nó mở ra một “sân chơi” mới cho khu vực tư nhân trong các dự án APEC 2027, nơi cơ chế đặc thù An Giang cho phép triển khai song song thi công và hoàn thiện thủ tục với những công trình chưa có tiền lệ.
Khối lượng công việc là cực lớn: xây dựng hoàn toàn mới sân bay, trung tâm hội nghị, đường tàu điện cùng nhiều công trình hạ tầng khác. Danh mục 21 công trình phục vụ APEC gồm 10 công trình sử dụng vốn đầu tư công và 11 công trình theo hình thức hợp tác công – tư. Một câu nói đáng trích dẫn là: "Theo kế hoạch, sân bay dự kiến hoàn thành vào tháng Ba; trung tâm hội nghị trước ngày 30/4; toàn bộ hệ thống giao thông và các hạng mục liên quan trong tháng Sáu". Với tiến độ dồn dập này, doanh nghiệp tư nhân nào dám nhận dự án PPP không chỉ cần vốn, mà cần cả năng lực quản trị rủi ro, tổ chức thi công và tuân thủ pháp luật ở mức cao hơn mặt bằng thông thường.
Cải cách thủ tục và chuyển đổi số: giảm rủi ro cho nhà đầu tư tư nhân
Muốn doanh nghiệp tư nhân dẫn dắt, nhà nước phải dám “buông” những nút thắt thủ tục đang ăn mòn niềm tin. An Giang đặt mục tiêu trong năm 2026 cắt giảm ít nhất 30% thời gian xử lý thủ tục hành chính, 30% chi phí tuân thủ pháp luật và 30% điều kiện kinh doanh so với năm 2025. Đây không chỉ là con số đẹp; nếu thực hiện nghiêm, nó là cam kết giảm rủi ro thủ tục cho những công ty dám bước vào các dự án hạ tầng trọng điểm, đặc biệt là các dự án APEC 2027.
Tỉnh tăng cường chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu “Đúng – Đủ – Sạch – Sống – Thống nhất – Dùng chung” và công khai, số hóa thông tin quy hoạch, danh mục dự án kêu gọi đầu tư và quỹ đất sạch trên một cổng thông tin thống nhất. Mục tiêu là để người sử dụng có thể hoàn thành toàn bộ quy trình trên môi trường số, giảm đáng kể chi phí không chính thức. Trong bối cảnh các dự án APEC đòi hỏi tốc độ và tính minh bạch, những cải cách này là tấm “lá chắn” chính sách cho kinh tế tư nhân Việt Nam, giúp nhà đầu tư nhìn thấy luật chơi rõ ràng hơn, giảm phụ thuộc vào quan hệ và giảm rủi ro chậm tiến độ do tắc nghẽn hành chính.
Kết luận: APEC là bài test, nhưng cũng là cơ hội định nghĩa lại vai trò kinh tế tư nhân
APEC 2027 không chỉ là sự kiện đối ngoại; đây là “bài kiểm tra tốt nghiệp” cho chiến lược phát triển kinh tế tư nhân mà Nghị quyết 68 đã đặt nền móng. Khi An Giang coi kinh tế tư nhân là động lực then chốt và gắn chiến lược phát triển đến 2030 với những dự án APEC cụ thể, tỉnh đang gửi một thông điệp rõ ràng: doanh nghiệp tư nhân không còn đứng ngoài các công trình hạ tầng trọng điểm, mà được kêu gọi đứng mũi chịu sào.
Thách thức là hiển nhiên: yêu cầu tiến độ buộc nhiều dự án phải triển khai song song thi công và hoàn thiện thủ tục, trong khi 11 trên 21 công trình APEC được triển khai theo hợp tác công – tư. Bên cạnh đó, các nhà đầu tư tư nhân phải hoàn thành khoảng 14.000 phòng khách sạn mới để phục vụ hội nghị. Nhưng nếu cơ chế đặc thù được thực thi nghiêm túc, cải cách thủ tục đạt được những mục tiêu đã công bố, và doanh nghiệp đáp lại bằng tinh thần “5 tiên phong” mà lãnh đạo tỉnh đề cập, thì APEC sẽ là cú hích giúp định nghĩa lại vị thế kinh tế tư nhân trong cấu trúc phát triển của An Giang – từ “bổ trợ” sang “dẫn dắt”.
