Hợp tác cần chuyển từ kết nối sang dự án cụ thể
Hợp tác Mỹ Hải Phòng là nỗ lực kết nối doanh nghiệp, cơ quan nghiên cứu và chính quyền hai bên nhằm đưa đầu tư công nghệ, năng lực sản xuất và logistics vào các ưu tiên phát triển của thành phố. Ngày 29/10, Chủ tịch UBND thành phố Đỗ Thành Trung tiếp và làm việc với Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Jennifer Wicks cùng đoàn công tác trong chuyến thăm Hải Phòng.
Cuộc gặp có ý nghĩa vì thành phố đang hiện thực hóa Khu Thương mại Tự do, hướng tới mở rộng không gian kinh tế, trở thành trung tâm logistics quốc tế và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây là thời điểm Hải Phòng cần biến lợi thế cảng biển và công nghiệp thành sức hút cho các dự án có hàm lượng công nghệ cao, thay vì chỉ cạnh tranh bằng quy mô sản xuất. Đại sứ quán Hoa Kỳ cam kết tiếp tục làm cầu nối để các tập đoàn và viện nghiên cứu khảo sát, xúc tiến đầu tư, hướng tới hợp tác dài hạn.
Đầu tư bán dẫn phải đi cùng nghiên cứu và nhân lực
Thông điệp về đầu tư bán dẫn là điểm nhấn rõ nhất trong định hướng công nghệ cao Hải Phòng. Thành phố muốn thu hút có chọn lọc các dự án chip, vi mạch, trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây, dữ liệu lớn và năng lượng sạch; đồng thời khuyến khích doanh nghiệp Hoa Kỳ đầu tư trực tiếp, liên kết với doanh nghiệp trong nước và lập trung tâm nghiên cứu, phát triển tại khu công nghiệp, khu kinh tế và Khu Thương mại Tự do.
Cách tiếp cận này hợp lý hơn việc chỉ chạy theo số vốn hay lời hứa xây nhà máy: các trung tâm R&D và liên kết doanh nghiệp có thể tạo nền tảng để tri thức, công nghệ và năng lực sản xuất cùng hiện diện. Nhưng tham vọng ấy phụ thuộc vào nhân lực. Hải Phòng dự kiến cần khoảng 400.000 lao động cho các khu công nghiệp, khu kinh tế giai đoạn 2026–2030 và đề xuất hợp tác đào tạo về tự động hóa, cơ điện tử, chuỗi cung ứng, chuyển đổi số và sản xuất thông minh.
Cảng biển thông minh là lợi thế khác biệt
Bên cạnh công nghệ, Hải Phòng đặt cảng biển thông minh vào trọng tâm mở rộng hợp tác. Thành phố mong muốn doanh nghiệp Hoa Kỳ tham gia phát triển kho bãi tự động hóa, chuỗi cung ứng lạnh và mô hình Smart Port, cùng các dự án logistics hiện đại. Định hướng này phù hợp với mục tiêu trở thành trung tâm logistics khu vực, bởi cảng thông minh không chỉ là nâng cấp thiết bị mà còn gắn với quản lý hàng hóa, kết nối dữ liệu và vận hành chuỗi cung ứng.
Các đề xuất về kết nối cảng nước sâu Lạch Huyện, Nam Đồ Sơn, đường sắt Lào Cai–Hà Nội–Hải Phòng và mở rộng sân bay Cát Bi cho thấy thành phố đang nhìn logistics như một hệ thống liên kết, không phải một dự án đơn lẻ. Hợp tác công – tư về điện gió ngoài khơi và năng lượng tái tạo cũng được nêu ra. Tuy nhiên, để những định hướng này thành cơ hội đầu tư thực chất, Hải Phòng cần tiếp tục cải thiện điều kiện pháp lý và tạo môi trường đủ minh bạch, dễ dự đoán cho doanh nghiệp.
Cơ hội sẽ được đo bằng bước triển khai tiếp theo
Chuyến làm việc còn gắn với khảo sát thực tế tại Đại học Hàng hải Việt Nam, cảng container quốc tế Tân Cảng, Pegatron, DEEP C và Ford Việt Nam. Đại sứ Jennifer Wicks đánh giá các ưu tiên của Hải Phòng như công nghệ bán dẫn, kinh tế số, logistics xanh và phát triển nguồn nhân lực phù hợp với chương trình hợp tác của Hoa Kỳ trong khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện. Việc khảo sát giúp cuộc trao đổi có cơ sở thực tế, nhưng chưa đồng nghĩa với cam kết dự án hay quyết định đầu tư.
Bước tiếp theo vì thế nằm ở khả năng biến các chuyến khảo sát thành hồ sơ dự án, kết nối đối tác và tháo gỡ vướng mắc cụ thể. Đại sứ quán Hoa Kỳ cho biết sẽ tiếp tục thúc đẩy các tập đoàn, viện nghiên cứu khảo sát và xúc tiến hợp tác dài hạn. Hải Phòng có lợi thế về cảng, công nghiệp và định hướng khu thương mại tự do; để cạnh tranh trong đầu tư bán dẫn và công nghệ cao, thành phố cần chứng minh rằng môi trường đầu tư, nhân lực và hạ tầng có thể hỗ trợ các kế hoạch dài hơi. Đó mới là thước đo của hợp tác Mỹ Hải Phòng.
