Kỹ năng phòng ngừa bắt đầu từ lựa chọn đúng
Phòng ngừa bạo lực học đường là quá trình giúp học sinh nhận ra nguy cơ, kiểm soát hành vi và tìm sự hỗ trợ kịp thời để bảo vệ mình cùng những người xung quanh. Ngày 2/11, Ban Chỉ đạo 26 phường Hạnh Thông, Công an TPHCM và Trường THCS Nguyễn Văn Trỗi phối hợp tổ chức chuyên đề về bạo lực học đường, ma túy và an toàn trên không gian mạng trong năm học 2026-2027. Hơn 1.800 học sinh tham gia, nghe Đại úy Nguyễn Thị Minh Trang, chuyên viên Phòng Tham mưu Công an TPHCM, phân tích tình huống thực tế. Quy mô đông đảo là đáng chú ý, nhưng giá trị của hoạt động nằm ở việc đưa ra cách ứng xử có thể dùng khi mâu thuẫn nảy sinh. Bạo lực học đường không chỉ gây tổn hại sức khỏe, tinh thần; học sinh tham gia đánh nhau còn có thể phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Nhận diện nguy cơ và dừng lại trước khi hành động
Hình ảnh bốn cánh cửa được báo cáo viên dùng để gợi nhắc rằng mỗi lựa chọn có thể dẫn đến một kết quả khác nhau. Thông điệp thiết thực không phải là yêu cầu học sinh tránh mọi bất đồng, mà là biết dừng lại, kiểm soát cảm xúc và chọn cách giải quyết không làm tổn thương người khác. Đây là những kỹ năng học sinh cần được luyện tập trước khi căng thẳng biến thành xô xát. Chuyên đề cũng làm rõ trách nhiệm có thể phát sinh với các hành vi như cố ý gây thương tích, xâm phạm tài sản, cưỡng đoạt tài sản và vi phạm liên quan đến ma túy. Đáng lưu ý, tụ tập, kích động đánh nhau, quay phim hay phát tán hình ảnh bạo lực cũng có thể kéo theo hệ lụy pháp lý. Vì vậy, người chứng kiến không nên cổ vũ hoặc khuếch đại vụ việc; cần báo cho gia đình, nhà trường hay người có trách nhiệm để bảo đảm an toàn cho người bị hại.
An toàn trên mạng cũng là một phần của an toàn trường học
Bạo lực không dừng lại ở sân trường: việc ghi hình, chia sẻ nội dung làm nhục hoặc kích động trên mạng có thể khiến tổn thương lan rộng và kéo dài. Chuyên đề đặt nội dung bảo đảm an toàn trên không gian mạng bên cạnh phòng, chống bạo lực và ma túy, qua đó nhấn mạnh học sinh cần cảnh giác trước nguy cơ cả trực tiếp lẫn trực tuyến. Các em cũng được khuyến cáo không nhận giữ hay vận chuyển đồ vật không rõ nguồn gốc, và báo người lớn khi gặp dấu hiệu bất thường. Học sinh được giới thiệu ứng dụng SOS An ninh trật tự của Công an TPHCM để gửi tin báo khi tình huống ảnh hưởng đến an toàn cá nhân. Một kênh cầu cứu hữu ích chỉ phát huy tác dụng khi các em biết lúc nào cần dùng và tin rằng người lớn sẽ lắng nghe. Bởi vậy, an toàn trường học cần kết hợp kỹ năng số, quy trình hỗ trợ rõ ràng và phản ứng kịp thời.
Muốn môi trường an toàn, phải dạy kỹ năng thường xuyên
Một buổi tuyên truyền có thể mở ra cuộc trao đổi, nhưng không thể thay thế việc rèn kỹ năng đều đặn. Hiệu trưởng Nguyễn Thị Ngọc Ánh cho biết cách trình bày trực quan, gần gũi và tình huống thực tế giúp học sinh hiểu hậu quả vi phạm, ứng xử phù hợp và tự bảo vệ trước nguy cơ. Nhận định này gợi ra điểm cốt lõi: phòng ngừa bạo lực học đường không thể chỉ dựa vào khẩu hiệu hay hình thức kỷ luật sau sự việc. Học sinh cần được tập cách giải quyết mâu thuẫn, lên tiếng khi chứng kiến nguy cơ và tìm đúng người hỗ trợ. Nhà trường xác định giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng tự bảo vệ và ý thức chấp hành pháp luật cần diễn ra thường xuyên qua tiết học, hoạt động trải nghiệm và chuyên đề. Thời gian tới, trường dự kiến tiếp tục phối hợp với công an, chính quyền địa phương và gia đình để giáo dục, định hướng, hỗ trợ học sinh.
Kết luận, hơn 1.800 học sinh được tiếp cận kiến thức và kỹ năng là bước đi có ý nghĩa, nhưng môi trường học đường an toàn chỉ hình thành khi những bài học ấy được lặp lại trong đời sống hằng ngày. Khi học sinh biết kiềm chế, không tiếp tay cho hành vi gây hại và chủ động tìm hỗ trợ, phòng ngừa mới trở thành năng lực thực tế thay vì lời cam kết.
