Kỹ năng thực tế là tuyến phòng vệ đầu tiên
Phòng ngừa bạo lực học đường là việc giúp học sinh nhận ra dấu hiệu nguy cơ, kiểm soát phản ứng và tìm đúng sự hỗ trợ trước khi mâu thuẫn leo thang. Ngày 2/11, Ban Chỉ đạo 26 phường Hạnh Thông phối hợp với Công an TP.HCM và Trường THCS Nguyễn Văn Trỗi tổ chức chuyên đề về bạo lực học đường, ma túy và an toàn trên không gian mạng trong năm học 2026-2027. Hơn 1.800 học sinh được trang bị kiến thức và kỹ năng nhận diện, phòng ngừa các nguy cơ này. Quy mô đông người tham gia rất đáng chú ý, nhưng giá trị của hoạt động nằm ở việc chuyển kiến thức thành cách ứng xử có thể dùng ngay: dừng lại trước khi hành động, tránh kích động và báo cho người có trách nhiệm. Một phút nóng giận có thể để lại hậu quả lâu dài cho học sinh, gia đình và người xung quanh.
Nhận diện vai trò và hậu quả của bạo lực
Các tình huống thực tế trong buổi chuyên đề giúp học sinh nhìn rõ rằng bạo lực không chỉ là hành vi trực tiếp đánh nhau. Tổ chức, xúi giục, giúp sức, cổ vũ hoặc quay rồi phát tán hình ảnh đánh nhau đều có thể khiến người tham gia đối mặt với hệ lụy, kể cả trách nhiệm pháp lý. Vì vậy, lựa chọn an toàn không phải là đứng xem hay hùa theo bạn bè, mà là giữ bình tĩnh, không tụ tập giải quyết mâu thuẫn và tìm người lớn đáng tin cậy. Báo cáo viên khuyến nghị học sinh nhờ gia đình và người có trách nhiệm hỗ trợ để sự việc được xác minh khách quan, đồng thời bảo vệ người bị hại. Đây là những kỹ năng học sinh cần được luyện thường xuyên: nhận ra nguy cơ, rời khỏi tình huống có thể bùng phát và lên tiếng đúng lúc.
Phòng ngừa ma túy và giữ an toàn trên mạng
An toàn học đường không dừng lại ở việc ngăn đánh nhau trong lớp hay sân trường. Chuyên đề cũng cảnh báo học sinh trước lời rủ rê sử dụng, tàng trữ hoặc vận chuyển ma túy; các em được nhắc không nhận giữ đồ vật không rõ nguồn gốc và cần báo cho gia đình, nhà trường khi thấy dấu hiệu bất thường. Phần an toàn mạng cũng cần được xem là kỹ năng tự bảo vệ thiết yếu: việc ghi hình, chia sẻ nội dung bạo lực có thể tiếp tay cho tổn thương và kéo theo hậu quả pháp lý. Học sinh còn được giới thiệu ứng dụng SOS An ninh trật tự của Công an TP.HCM để gửi tin báo khi gặp tình huống ảnh hưởng đến an toàn cá nhân. Những hướng dẫn cụ thể như vậy giúp các em biết không chỉ điều gì nên tránh, mà còn phải tìm đến ai khi cần trợ giúp.
Giáo dục an toàn phải được duy trì thường xuyên
Một chuyên đề có thể mở đầu cuộc trò chuyện, nhưng không thể thay thế việc rèn kỹ năng liên tục. Trường THCS Nguyễn Văn Trỗi cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với công an, chính quyền địa phương và gia đình để giáo dục, định hướng, hỗ trợ học sinh; nội dung tự bảo vệ và chấp hành pháp luật dự kiến được đưa vào tiết học, hoạt động trải nghiệm và các buổi tuyên truyền thường xuyên. Cách làm này đáng được duy trì vì học sinh cần tập ứng phó với tình huống gần đời sống, thay vì chỉ ghi nhớ quy định. Một diễn đàn tại Nghệ An trước đó cũng thu hút hơn 1.000 học sinh, hướng đến nâng cao nhận thức và trang bị kỹ năng phòng ngừa, ứng phó bạo lực để xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh. Khi nhà trường, gia đình và lực lượng chức năng cùng hành động, phòng ngừa bạo lực mới trở thành một phần thực chất của văn hóa học đường.
