Hai trục giao thông mới: Lời tuyên bố chiến lược của Tây Ninh
Hai dự án đường Tân An - Bình Hiệp và Trục kết nối Long An - Tân Ninh là hai trục giao thông quy mô lớn, tổng vốn hơn 30.000 tỷ đồng, được Tây Ninh xác định như bộ khung hạ tầng mới để mở rộng không gian phát triển kinh tế - xã hội, tăng kết nối với TPHCM và vùng Đông Nam, đồng thời tái cấu trúc lại mạng lưới giao thông liên vùng sau sáp nhập với Long An. Tây Ninh giao thông vì thế không còn là câu chuyện của một tỉnh biên giới, mà là bài toán thiết kế lại vị thế trong chuỗi đô thị - công nghiệp phía Tây TPHCM. Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Hẳn đã trực tiếp chủ trì cuộc họp rà soát tiến độ, tập trung vào chuẩn bị khởi công, bồi thường và giải phóng mặt bằng cho hai dự án này, cho thấy quyết tâm chính trị rất rõ ràng. Đây không chỉ là các công trình kỹ thuật, mà là lựa chọn phát triển mang tính tuyên bố.
Đường Tân An – Bình Hiệp: Hành lang song song Quốc lộ 62
Đường Tân An – Bình Hiệp là dự án then chốt trong bức tranh Tây Ninh giao thông mới, với tổng mức đầu tư 9.318 tỷ đồng, chiều dài tuyến chính khoảng 62,7km, quy mô 4 làn xe và chia thành 6 dự án thành phần. Tuyến này được quy hoạch chạy song song với Quốc lộ 62, mở thêm một hành lang vận tải hoàn toàn mới, giảm phụ thuộc vào trục quốc lộ hiện hữu và tạo dư địa phát triển đô thị, công nghiệp hai bên tuyến. Một phát biểu đáng chú ý là: "Khi hoàn thành, đường Tân An - Bình Hiệp được kỳ vọng mở thêm không gian phát triển song song với Quốc lộ 62 hiện hữu, nâng cao năng lực vận tải và tăng khả năng kết nối giữa khu vực trung tâm với các địa phương biên giới". Đây là cách tiếp cận chủ động: thay vì chờ quá tải rồi chữa cháy, tỉnh đang xây thêm trục mới để đón dòng hàng hóa và dân cư.
Về tiến độ, đoạn từ Km0+000 đến Km4+220 qua xã Mỹ An và Tân Tây đã hoàn tất cắm mốc giải phóng mặt bằng, đủ điều kiện triển khai trước. Sau khi đấu thầu và bàn giao mặt bằng, gói thầu xây lắp đoạn này dự kiến khởi công ngày 20/11/2026, các gói còn lại khởi công trong quý 1/2027. Công tác giải phóng mặt bằng đang được triển khai đồng thời: tại xã Mỹ An, phương án bồi thường đợt 1 cho 134 trường hợp đã được phê duyệt; tại phường Kiến Tường là 84 trường hợp. Mục tiêu là đến 20/10 hoàn thành giải phóng mặt bằng 4 khu tái định cư với 24ha, và khoảng 393,92ha tuyến đường vào ngày 19/11. Đây là điểm nghẽn lớn nhất: nếu giải phóng mặt bằng chậm, mọi tham vọng về hành lang kinh tế mới sẽ bị kéo lùi.
Trục Long An – Tân Ninh: Xương sống liên vùng mới
Trục kết nối Long An – Tân Ninh có tổng mức đầu tư 20.746 tỷ đồng, tuyến chính dài 74,3km từ đường Vành đai Tân An đến Quốc lộ 22 tại xã Bến Cầu, kèm tuyến kết nối Quốc lộ 1 dài 2,38km. Đây là tuyến được chia thành 10 dự án thành phần, đi qua nhiều địa bàn như Tân An, Long An, Thủ Thừa, Đức Huệ, Đông Thành, Mỹ Quý, Phước Chỉ và Bến Cầu. Về bản chất, đây là xương sống mới của hạ tầng vùng Đông Nam, bổ sung một trục liên vùng song song với các quốc lộ hiện hữu, tạo thêm lựa chọn vận chuyển hàng hóa và giảm áp lực cho mạng lưới hiện tại. Khi hoàn thành, tuyến đường này được kỳ vọng trở thành trục giao thông huyết mạch, giảm chi phí logistics và thúc đẩy liên kết kinh tế - xã hội giữa Tây Ninh với vùng Đông Nam Bộ. Nói cách khác, đây là “đường cao tốc chính trị” của một tỉnh đang muốn bước ra khỏi vai trò vệ tinh.
Tuy nhiên, trục Long An – Tân Ninh hiện đối mặt thách thức lớn về giải phóng mặt bằng. Đến nay, 8/10 địa phương đã nhận mốc, nhưng hai xã Bình Đức và Thạnh Lợi vẫn chưa bàn giao xong, và nhiều địa phương chưa có đủ hồ sơ bản vẽ. Xã Phước Chỉ mới kiểm đếm được 110 trường hợp, các nơi khác còn chưa triển khai. Ban Quản lý dự án đặt mục tiêu hoàn thành hồ sơ cắm mốc trong tháng 11/2026, trình phê duyệt dự án thành phần giải phóng mặt bằng trong tháng 12/2026, và thực hiện giải phóng mặt bằng toàn tuyến từ tháng 12/2026 đến tháng 6/2027. Nếu mốc này trễ, toàn bộ chiến lược kết nối TPHCM qua trục này sẽ bị chậm, trong khi nhu cầu kết nối đang tăng nhanh do các dự án khác như Vành đai 4, cao tốc TPHCM – Mộc Bài, hành lang Mộc Bài – Xuyên Á cũng đang được đẩy nhanh.
Kết nối TPHCM và hạ tầng vùng Đông Nam: Tây Ninh không còn là “vùng trũng”
Điểm đáng chú ý là hai trục Tân An – Bình Hiệp và Long An – Tân Ninh không đứng một mình, mà nằm trong một “gói” kết nối TPHCM rộng hơn. Hàng loạt dự án như Vành đai 4 TPHCM, cao tốc TPHCM – Mộc Bài, đường hành lang kinh tế cửa khẩu Mộc Bài – Xuyên Á, đường trục ĐT 827E TPHCM – Tây Ninh – Đồng Tháp, tuyến đường động lực Đức Hòa… đều đang được Tây Ninh gấp rút triển khai để kết nối với đô thị trung tâm. Đây là cách tỉnh chủ động gắn mình vào mạng lưới hạ tầng vùng Đông Nam, thay vì chờ “được kéo theo”. Khi các tuyến này hoàn thành, doanh nghiệp sẽ có nhiều lựa chọn tuyến đường, thời gian vận chuyển rút ngắn, chi phí logistics giảm, và các khu công nghiệp – đô thị dọc tuyến sẽ có cơ hội bùng nổ. Nếu Tây Ninh chậm tay, lợi thế vị trí cửa ngõ biên giới sẽ bị các địa phương khác chia sẻ mất.
Ở góc độ người dân, lợi ích không chỉ là đi lại nhanh hơn. Các tuyến mới sẽ kéo theo dịch vụ, thương mại, việc làm, nhưng cũng đặt ra rủi ro về chênh lệch lợi ích nếu công tác giải phóng mặt bằng không minh bạch và kịp thời. Việc tỉnh tổ chức họp báo thường kỳ, công khai thông tin kinh tế – xã hội và tiến độ hạ tầng cho thấy nỗ lực giữ người dân trong vòng thông tin. Tuy nhiên, thông tin không đủ; điều người dân chờ là bồi thường hợp lý, tái định cư có sinh kế, và cam kết tiến độ được giữ đúng. Nếu không, các dự án hạ tầng vùng Đông Nam sẽ chỉ đẹp trên bản vẽ, còn trên thực địa là những dải đất dở dang và niềm tin bị bào mòn.
Sau sáp nhập với Long An: Hạ tầng là “bài test” năng lực quản trị
Sau sáp nhập với Long An, tỉnh Tây Ninh có diện tích hơn 8.500km2, dân số trên 3,2 triệu người và quy hoạch 3 trung tâm phát triển gồm Tân An – Long An, Tây Ninh – Long Hoa và Đức Hòa – Hậu Nghĩa. Trong đó, Tân Ninh – Long Hoa được định vị là trung tâm văn hóa, giáo dục, thể thao, y tế, du lịch, thương mại, dịch vụ mang bản sắc vùng Đông Nam Bộ. Hai trục đường mới chính là “đường dẫn” để biến các trung tâm quy hoạch trên giấy thành không gian phát triển thực tế. Cùng với đường Tân An – Bình Hiệp, tuyến kết nối Long An – Tân Ninh được xác định là công trình giao thông động lực, góp phần hoàn thiện mạng lưới hạ tầng, tăng liên kết giữa các khu vực và mở rộng không gian phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh trong những năm tới. Nói thẳng, đây là bài kiểm tra năng lực quản trị: tỉnh có biến quy hoạch thành công trình, và công trình thành thịnh vượng hay không.
Kết luận cuộc họp về tiến độ, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương bám sát mốc thời gian, chủ động xử lý phần việc thuộc trách nhiệm, nhất là với các dự án có phạm vi giải phóng mặt bằng lớn, liên quan nhiều hộ dân. Đây là thông điệp đúng, nhưng thách thức nằm ở chỗ thực thi: nếu mỗi khâu đều “đẩy trách nhiệm” thì các mốc khởi công tháng 11 và 12 sẽ chỉ là khẩu hiệu. Từ góc nhìn người viết, Tây Ninh đang đứng trước cơ hội hiếm có để tái định vị mình trong bản đồ hạ tầng vùng Đông Nam. Nếu hai trục đường hơn 30.000 tỷ đồng được triển khai đúng tiến độ, minh bạch và gắn với chiến lược phát triển không gian đô thị – công nghiệp – dịch vụ, Tây Ninh có thể từ tỉnh biên giới trở thành nút trung chuyển quan trọng của cả vùng. Ngược lại, nếu chậm trễ, tỉnh sẽ bỏ lỡ một “cửa sổ hạ tầng” mà không dễ gì mở lại.
