Quảng Ninh thành phố: Bước ngoặt vị thế và định nghĩa giai đoạn mới
Quảng Ninh thành phố là đơn vị hành chính mới được thành lập trên toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Quảng Ninh, đánh dấu bước chuyển từ mô hình tỉnh sang thành phố trực thuộc, mở ra không gian phát triển rộng hơn về quản trị đô thị, hạ tầng, kinh tế và chất lượng sống, đồng thời đặt ra yêu cầu mới về kỷ luật, quy hoạch dài hạn và trách nhiệm của chính quyền lẫn người dân.
Sáng 28/8, tại Cung Quy hoạch, Hội chợ và Triển lãm, hệ thống chính trị Quảng Ninh tổ chức Lễ công bố Nghị quyết của Quốc hội về thành lập thành phố Quảng Ninh và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất. Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trực tiếp trao Nghị quyết và Huân chương cho Đảng bộ, chính quyền, Nhân dân địa phương cho thấy đây không chỉ là sự kiện hành chính, mà là thông điệp chính trị về niềm tin và kỳ vọng.
Thành phố Quảng Ninh có diện tích tự nhiên 6.231,27km2, dân số hơn 1,5 triệu người với 54 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 30 phường, 22 xã và 2 đặc khu. Con số này khẳng định đây không phải một đô thị đơn lẻ mà là một cấu trúc thành phố đa trung tâm, kết hợp đô thị, khu công nghiệp, du lịch và vùng nông thôn – một thách thức lớn cho bài toán phát triển hạ tầng.
Kỳ vọng của người dân: Hạ tầng, môi trường sống và dịch vụ công là phép thử
Nếu lễ công bố là điểm nhấn về vị thế, thì đời sống thường ngày mới là thước đo thành công của Quảng Ninh thành phố. Người dân bày tỏ rõ ràng rằng họ mong hạ tầng tiếp tục được hoàn thiện, môi trường sống tốt hơn, việc làm và thu nhập được nâng lên, thủ tục hành chính thuận tiện hơn. Nói cách khác, danh xưng mới chỉ có giá trị khi biến thành đường sá thông thoáng, dịch vụ công dễ tiếp cận và một không gian sống đáng để gắn bó.
Các ý kiến của anh Lê Thế Hùng hay bà Nguyễn Thị Hà cho thấy một tâm thế rất cụ thể: họ ghi nhận sự thay đổi tích cực của hệ thống giao thông, diện mạo đô thị, khu du lịch Bãi Cháy, đồng thời kỳ vọng thành phố nâng cấp hạ tầng và thu hút thêm đầu tư để chất lượng sống tốt hơn. Đây là “hợp đồng xã hội” mới: chính quyền nâng cấp phát triển hạ tầng, người dân đổi mới ý thức, gìn giữ vệ sinh, văn minh đô thị.
Một điểm đáng chú ý là kỳ vọng về cải cách hành chính số hóa. Bà Hà mong các thủ tục được chuyển đổi sang hình thức số, đơn giản hơn, giúp tiết kiệm thời gian và nguồn lực. Điều này đặt ra yêu cầu hạ tầng số phải song hành với hạ tầng cứng, nếu không Quảng Ninh khó tạo khác biệt so với các đô thị khác.
Phát triển hạ tầng: Từ chỉnh trang phường Bãi Cháy tới quy hoạch 2050–2075
Ở tầm vĩ mô, Quảng Ninh đang giới thiệu Quy hoạch đô thị đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075, như một bức tranh tổng thể về định hướng phát triển từ hiện tại đến tương lai. Song ở tầm vi mô, những thay đổi rõ nhất lại nằm ở các phường, khu phố – nơi người dân tiếp xúc trực tiếp với hạ tầng. Phường Bãi Cháy hiện có 22 dự án chỉnh trang đô thị đã và đang triển khai, các tuyến đường trục chính được chỉnh trang và từng bước mở rộng cải tạo tới ngõ phố, khu dân cư cũ.
Cách làm của phường Bãi Cháy cho thấy phát triển hạ tầng không phải lúc nào cũng là những công trình hoành tráng, mà bắt đầu từ “những việc nhỏ”: thu gom, phân loại rác tại nguồn, tổ chức vệ sinh môi trường theo mô hình 3 ca 4 kíp, xử lý điểm tập kết rác gây mùi. Nếu các đô thị du lịch mà còn để rác thải và dây điện lộn xộn, mọi khẩu hiệu về thành phố xanh, sạch, đẹp chỉ là khẩu hiệu.
Theo một phát biểu được trích dẫn, Đảng bộ thành phố nhấn mạnh quyết tâm xây dựng Quảng Ninh thành hình mẫu phát triển xanh, hiện đại, sáng tạo và hội nhập quốc tế. Câu nói này chỉ có ý nghĩa khi quy hoạch 2050–2075 gắn chặt với kỷ luật thực thi ở từng tuyến phố, từng khu dân cư. Nếu không, quy hoạch sẽ nằm trên giấy, còn người dân vẫn sống trong những ngõ nhỏ ngập nước và bãi rác tạm bợ.
Áp lực song hành: Hạ tầng kinh tế, việc làm và trách nhiệm công dân
Thành phố Quảng Ninh được thành lập trên nền tảng toàn bộ diện tích và dân số tỉnh, nghĩa là mọi bất cập về hạ tầng giao thông, môi trường, dịch vụ công cũng được chuyển nguyên trạng vào mô hình thành phố. Lợi thế là Quảng Ninh đã có bước đi mạnh về công nghiệp, du lịch, giao thông những năm gần đây; thách thức là phải nâng cấp chất lượng hạ tầng kinh tế để tạo thêm việc làm ổn định, thu hút lao động trẻ trình độ cao như kỳ vọng của người dân.
Theo chia sẻ từ nhiều người dân, việc Quảng Ninh thành phố được xem là “phần thưởng” cho nỗ lực nhiều năm của Đảng bộ, chính quyền, nhân dân, đặc biệt trong phát triển hạ tầng và giao thông. Nhưng phần thưởng này đồng thời là bài kiểm tra: nếu thành phố không chuyển được danh hiệu thành cơ hội việc làm, thu nhập tốt hơn, thì niềm tin sẽ sớm bào mòn.
Điều đáng mừng là chính người dân đã ý thức rõ vai trò chủ thể. Họ nói thẳng: sống ở địa bàn du lịch phải nâng cao trách nhiệm với thành phố, từ giữ gìn vệ sinh, phân loại rác đến chấp hành trật tự đô thị. Khi người dân nhận trách nhiệm, áp lực còn lại thuộc về chính quyền: phải giữ kỷ luật quy hoạch, giảm thủ tục phiền hà, không để các dự án phát triển hạ tầng bị kéo dài hoặc chắp vá.
Kết luận: Danh xưng thành phố là khởi đầu, không phải đích đến
Việc Quốc hội thông qua Nghị quyết số 36/2026/QH16 về thành lập thành phố Quảng Ninh là sự ghi nhận nỗ lực bền bỉ nhiều thế hệ và mở ra một giai đoạn phát triển mới với tầm vóc, vị thế, không gian rộng hơn. Nhưng danh xưng “thành phố” chỉ là điểm khởi đầu. Thành công hay không phụ thuộc vào việc Quảng Ninh có biến được khát vọng phát triển hạ tầng xanh, hiện đại thành trải nghiệm sống cụ thể cho hơn 1,5 triệu cư dân hay không.
Thành phố trẻ này đang đứng trước cơ hội xây dựng hình mẫu đô thị đáng sống, nơi phát triển hạ tầng gắn với bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng dịch vụ công và cải cách hành chính số. Song hành với đó là thách thức duy trì kỷ luật quy hoạch đến tận cấp phường, ngõ phố, và giữ được sự đồng lòng giữa chính quyền và người dân. Nếu làm được, Quảng Ninh thành phố không chỉ là niềm tự hào địa phương, mà còn là một ví dụ cho cách một đơn vị hành chính mới tái thiết ưu tiên phát triển hạ tầng trong kỷ nguyên đô thị hóa.
