Từ 16/9: Phân luồng giao thông quy mô lớn vì metro số 2
Phân luồng giao thông phục vụ thi công metro số 2 TPHCM là việc tổ chức lại hướng di chuyển, rào chắn một phần mặt đường và cấm một số loại phương tiện trên các tuyến trục chính để tạo mặt bằng xây dựng các nhà ga ngầm tuyến Bến Thành - Tham Lương, đồng thời vẫn duy trì tối thiểu khả năng lưu thông cho người dân trong suốt thời gian công trình chiếm dụng mặt đường 24/24 giờ trên nhiều đoạn kéo dài hàng nghìn ngày liên tiếp.
Điểm mấu chốt là: từ ngày 16/9, TP.HCM không chỉ rào chắn vài mét vỉa hè mà tổ chức lại cả một mạng lưới đường trung tâm để nhường chỗ cho metro số 2 TPHCM. Đây là đánh đổi lớn, tác động trực tiếp đến thói quen di chuyển của hàng chục nghìn người mỗi ngày, đặc biệt trên trục đường Trường Chinh – Cách Mạng Tháng Tám vốn đã quá tải. Ngày 15/9, Sở Xây dựng TP.HCM đã ban hành thông báo điều chỉnh tổ chức giao thông tại khu vực đường Trường Chinh, Tân Kỳ Tân Quý và Huỳnh Văn Gấm nhằm phục vụ thi công ga ST9 (ga Bà Quẹo) của tuyến metro số 2 Bến Thành – Tham Lương.
Những tuyến đường nào đang bị cấm xe và rào chắn?
Nếu phải chọn cụm từ mô tả giai đoạn này, đó là “cấm xe Bến Thành Tham Lương theo từng đoạn nhưng không đóng băng giao thông”. Tại khu vực ga ST9 trên đường Trường Chinh, kể từ ngày 16/9, lòng đường bị rào chắn một phần, phương tiện vẫn được phép lưu thông qua nhưng trong điều kiện mặt đường thu hẹp. Ô tô bị cấm trên đường Tân Kỳ Tân Quý theo hướng từ Cộng Hòa đến Lê Trọng Tấn, và trên đường Huỳnh Văn Gấm theo hướng từ Tân Kỳ Tân Quý về Hồ Đắc Di.
Quan trọng hơn, việc cấm xe không chỉ dừng ở khu vực Bà Quẹo. Ở ga Tao Đàn, dự án chiếm dụng mặt đường 24/24 trong 1.219 ngày, với phạm vi lớn nhất rộng 24,6m và dài 314,1m; phần đường còn lại cho xe lưu thông chỉ còn tối thiểu 7,5–10,8m tùy giai đoạn. Theo Sở Xây dựng TP.HCM, đoạn Cách Mạng Tháng Tám từ Nguyễn Du đến Nguyễn Thị Minh Khai sẽ tổ chức lưu thông một chiều về Nguyễn Thị Minh Khai trong suốt thời gian thi công ga Tao Đàn.
Trường Chinh, Cách Mạng Tháng Tám và nút Bảy Hiền: Trục xương sống bị “bẻ lái”
Trên đường Trường Chinh – tuyến xương sống phía tây thành phố – người dân sẽ là đối tượng chịu tác động rõ nhất. Một phần lòng đường Trường Chinh tại khu vực ga ST9 bị rào chắn, trong khi đoạn qua ga Bảy Hiền sẽ bị chiếm dụng tới 29m chiều rộng, dài 201,9m, chỉ còn 7,5–13m cho xe lưu thông. Đoạn Trường Chinh qua công trường Bảy Hiền được tổ chức lưu thông một chiều từ Xuân Hồng về Cách Mạng Tháng Tám, khiến hướng ngược lại bị giới hạn đáng kể.
Trên đường Cách Mạng Tháng Tám, ảnh hưởng còn phức tạp hơn. Tại ga Tao Đàn, phần chiếm dụng lớn nhất rộng 24,6m; tại ga Bảy Hiền, khu vực chiếm dụng rộng 22,5m, dài 211,5m và đường lưu thông chỉ còn 7,5–8m. Đáng nói, tại giao lộ Bảy Hiền, xe từ Trường Chinh không được đi thẳng qua Cách Mạng Tháng Tám, buộc phải rẽ phải vào Lý Thường Kiệt hoặc rẽ trái vào Hoàng Văn Thụ; xe trên Cách Mạng Tháng Tám cũng phải rẽ phải vào Hoàng Văn Thụ. Điều này biến Bảy Hiền thành một nút phân luồng giao thông cưỡng bức, không còn lựa chọn linh hoạt như trước.
Lộ trình thay thế: Không chỉ là gợi ý, mà là “bảo hiểm thời gian”
Các lộ trình thay thế được đề xuất không phải chi tiết phụ trong thông báo mà là “bảo hiểm thời gian” cho người đi làm và doanh nghiệp. Với hướng từ nút giao An Sương về trung tâm, cơ quan chức năng khuyến cáo người dân nên né công trường Trường Chinh bằng hai tuyến: Trường Chinh – Chế Lan Viên – Nguyễn Hữu Dật – Lê Trọng Tấn – Tân Kỳ Tân Quý – Trường Chinh, hoặc Trường Chinh – Hồ Đắc Di – Huỳnh Văn Gấm – Tân Kỳ Tân Quý – Trường Chinh. Đây là những tuyến đã được tính toán để chia sẻ lưu lượng, dù chắc chắn không tránh khỏi việc tăng quãng đường và thời gian di chuyển.
Ở khu vực trung tâm, các tuyến thay thế quanh ga Tao Đàn cũng được định hình rõ. Đoạn Cách Mạng Tháng Tám từ Nguyễn Du đến Nguyễn Thị Minh Khai trở thành đường một chiều, xe đi chiều ngược lại phải vòng qua Nguyễn Thị Minh Khai – Huyền Trân Công Chúa – Thủ Khoa Huân – Lê Thánh Tôn – Phạm Hồng Thái – Cách Mạng Tháng Tám. Đoạn Nguyễn Thị Minh Khai từ Cao Thắng đến Huyền Trân Công Chúa cũng chỉ một chiều, trong khi Sương Nguyệt Ánh và Bùi Thị Xuân được chuyển sang lưu thông hai chiều để giảm tải. Nhìn ở góc độ tích cực, đây là cơ hội để người dân quen dần với mạng lưới đường vòng, vốn sẽ còn hữu dụng khi các giai đoạn thi công tiếp theo tiếp tục siết chặt mặt đường.
Đánh đổi ngắn hạn cho lợi ích dài hạn của metro số 2
Không thể phủ nhận: phân luồng giao thông dày đặc, cấm xe theo từng hướng, rào chắn kéo dài hơn 1.200 ngày ở các ga lớn sẽ khiến nhiều người mệt mỏi. Tuy vậy, đây là giai đoạn buộc phải chấp nhận nếu thành phố muốn có metro số 2 TPHCM – tuyến xương sống kết nối Bến Thành – Tham Lương – đi vào thực tế, thay vì mãi nằm trên giấy. Công trình tại ga Bảy Hiền một mình chiếm dụng mặt đường 24/24 trong 1.257 ngày, qua 5 giai đoạn thi công trên cả Cách Mạng Tháng Tám và Trường Chinh, sau đó toàn bộ mặt đường sẽ được hoàn trả đúng hiện trạng.
Vấn đề không còn là “có nên phân luồng hay không”, mà là người dân và doanh nghiệp có dám chủ động thích nghi. Điều quan trọng là tài xế phải giảm tốc độ, quan sát từ xa hệ thống biển báo phân luồng và chấp hành hướng dẫn của lực lượng điều tiết tại hiện trường để hạn chế tai nạn và ùn tắc kéo dài. Nếu mỗi người chủ động cập nhật thông tin, lựa chọn tuyến thay thế phù hợp và chấp nhận thêm vài phút di chuyển mỗi ngày, thành phố sẽ đổi lại được một tuyến metro khung, giúp giảm áp lực lâu dài cho chính những con đường đang bị “xé nhỏ” hôm nay.
