Từ bộ sách thống nhất đến áp lực xếp hàng mua sách
Sách giáo khoa 2026-2027 với bộ “Kết nối tri thức với cuộc sống” là bộ sách được sử dụng thống nhất trên toàn quốc, khiến việc mua sách giáo khoa trở thành mối quan tâm hàng đầu của các gia đình khi chuẩn bị năm học mới, từ việc chọn đúng phiên bản, tận dụng sách cũ đến tránh tình trạng khan hiếm cục bộ tại các nhà sách. Khi năm học mới 2026-2027 cận kề, phụ huynh và học sinh đổ tới hệ thống nhà sách của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam để mua bộ sách này, vốn được quy định sử dụng thống nhất trên cả nước. Điều đó cho thấy tâm lý muốn “cầm chắc” sách ngay từ đầu năm nhưng cũng đẩy nhiều gia đình vào cảnh xếp hàng, chạy nhiều cửa hàng vì một vài đầu sách hết hàng cục bộ.
Vì sao vẫn thiếu sách dù in hơn 220 triệu bản?
Nhìn vào con số, tưởng như không thể thiếu sách: tính đến 15/8, hơn 220 triệu bản sách giáo khoa và 76 triệu bản sách bài tập, sách tham khảo đã được cung ứng ra thị trường. Nhà xuất bản còn đang in bổ sung khoảng 9 triệu bản nữa để dự phòng thiên tai, bão lũ và nhu cầu phát sinh của thư viện, chương trình tặng sách ở địa phương. “Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cho biết giá sách giáo khoa năm học 2026-2027 từ lớp 1 đến 12 đã được điều chỉnh, giảm bình quân 13,3% so với năm học trước”. Nhưng thực tế, nhiều phụ huynh vẫn phải chạy nhiều nhà sách mà chưa đủ bộ, vì tâm lý chờ chính sách miễn phí sách giáo khoa nên nhiều trường và gia đình không đăng ký, đặt hàng sớm, khiến nhu cầu dồn cục vào sát ngày tựu trường và dẫn tới thiếu một số đầu sách.
Những hiểu lầm phổ biến về bộ 'Kết nối tri thức với cuộc sống'
Không ít rắc rối khi mua sách giáo khoa bắt nguồn từ… tin đồn. Có phụ huynh nghe phong thanh rằng sách có logo “Kết nối tri thức với cuộc sống” in từ các năm trước sẽ không dùng được nên nhất quyết không nhận, thậm chí đòi trả lại dù sách hoàn toàn phù hợp cho năm học mới. Trong khi đó, sách in từ năm 2025 trở về trước (trừ 11 tên sách đã chỉnh sửa, phê duyệt năm 2026) vẫn được sử dụng và tái sử dụng bình thường trong giảng dạy, học tập. Bộ 11 sách Lịch sử, Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật được chỉnh sửa mới thì sách cũ chỉ không tiếp tục phát hành, nhưng vẫn dùng làm tài liệu tham khảo. Phụ huynh nào vội vàng “tẩy chay” sách cũ chỉ vì khác năm in là đang tự làm khó mình và… hao túi.
Chiến lược mua sách: Kết hợp sách mới, sách cũ và sách điện tử
Điều phụ huynh cần lúc này không phải là mua thật nhanh, mà là mua thông minh. Với bộ “Kết nối tri thức với cuộc sống”, sách giáo khoa 2026-2027 không nhất thiết phải hoàn toàn là sách mới: Nhà xuất bản khuyến khích tận dụng sách cũ nếu được tặng lại và còn tốt, để giảm áp lực phát hành, thực hành tiết kiệm và chống lãng phí. Với các sách được cập nhật số liệu, địa giới hành chính, phụ huynh có thể tải bản PDF miễn phí trên hệ thống trực tuyến để đối chiếu nội dung mới. Sách giáo khoa điện tử cũng đang được mở miễn phí để tra cứu, tham khảo nội dung. Cách hợp lý là: ưu tiên mua mới những cuốn thuộc danh mục chỉnh sửa 2026, còn lại có thể kết hợp sách cũ, sách mượn và phiên bản điện tử.
Chủ động cùng nhà trường để không lặp lại cảnh khan sách
Vấn đề sách giáo khoa không chỉ là việc mua – bán, mà là bài kiểm tra năng lực phối hợp giữa phụ huynh, nhà trường và cơ quan quản lý. Hệ thống giáo dục địa phương được yêu cầu không để xảy ra thiếu sách mà không có phương án xử lý, đồng thời phải phối hợp với nhà xuất bản để xây dựng phương án cung ứng đầy đủ, kịp thời trước ngày 30/8. Các thành phố lớn đã giao nhiệm vụ cho trường học chủ động mua sắm, trang bị sách giáo khoa cho thư viện để tổ chức cho học sinh mượn miễn phí theo nhu cầu thực tế, tránh lãng phí. Về phía nhà xuất bản, đơn vị cam kết bám sát tình hình, phối hợp với địa phương để bảo đảm 100% học sinh có đủ sách giáo khoa trước ngày khai giảng năm học mới. Nhưng cam kết đó chỉ phát huy hiệu quả khi phụ huynh bỏ tâm lý “đợi miễn phí”, đăng ký sớm và trao đổi thẳng với giáo viên về nhu cầu sách của con.
