Mốc áp dụng là ngày 15.11.2026
Ban đại diện cha mẹ học sinh là tổ chức phối hợp giữa gia đình và nhà trường, nhưng từ ngày 15.11.2026 sẽ không còn được đứng ra thu, tiếp nhận hay quản lý tiền hỗ trợ cho hoạt động của mình. Đây là thay đổi đáng chú ý trong quy định giáo dục mới, không phải lệnh cấm phụ huynh tự nguyện đồng hành cùng trường học. Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT được ban hành ngày 28.09.2026, thay thế Thông tư 55/2011/TT-BGDĐT; điều lệ mới áp dụng với ban đại diện tại cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông từ ngày 15.11.2026. Vì vậy, quy định có hiệu lực trong tháng 11, nhưng mốc cụ thể phụ huynh cần ghi nhớ là ngày 15.11, không phải ngày đầu tháng. Từ thời điểm đó, lập quỹ phụ huynh do ban đại diện nắm giữ không còn là cách tổ chức khoản hỗ trợ phù hợp.
Việc chấm dứt quyền thu và giữ tiền là một ranh giới cần thiết: ban đại diện có thể kết nối nhu cầu, nhưng không nên trở thành nơi gom tiền hoặc quyết định cách chi. Quy định mới nghiêm cấm đặt khoản đóng góp bắt buộc, ấn định mức bình quân hay tối thiểu, hoặc đặt thời hạn hỗ trợ. Cấm gây áp lực và phân biệt đối xử với học sinh, gia đình không tham gia cũng là điều khoản quan trọng, bởi sự tự nguyện chỉ có ý nghĩa khi phụ huynh được quyền từ chối mà không chịu bất lợi.
Hỗ trợ tự nguyện phải đi thẳng đến nhu cầu
Quy định không xóa bỏ mọi sự hỗ trợ; nó thay đổi cách hỗ trợ để giảm nhập nhằng giữa đóng góp tự nguyện và nghĩa vụ ngầm. Nếu cha mẹ đồng ý giúp một hoạt động cụ thể, họ có thể cung cấp trực tiếp hàng hóa, dịch vụ cần thiết hoặc thanh toán thẳng cho tổ chức, cá nhân cung cấp. Ban đại diện cần thông tin công khai mục đích, nội dung và nhu cầu của hoạt động đã được xác định trong kế hoạch từ đầu năm, thay vì chỉ thông báo một khoản tiền phải nộp. Hàng hóa, dịch vụ được hỗ trợ cũng cần đúng với mục đích đã nêu.
Điểm này đặt trách nhiệm lên cả hai phía. Phụ huynh nên hỏi rõ khoản hỗ trợ phục vụ hoạt động nào, ai cung cấp hàng hóa hoặc dịch vụ và có thể lựa chọn không tham gia hay không. Nhà trường cần phối hợp để thông tin dễ kiểm chứng, tránh để ban đại diện đứng ra thu hộ hoặc quản lý tiền hỗ trợ trường học. Nếu nguồn hỗ trợ thực tế không đủ, hoạt động phải được điều chỉnh về nội dung, quy mô hoặc cách tổ chức; không được yêu cầu phụ huynh bù phần thiếu. Đó là cách bảo vệ tính tự nguyện bằng quy trình cụ thể, thay vì chỉ dựa vào lời kêu gọi.
Không dùng danh nghĩa ban đại diện để vận động tài trợ cho trường
Thông tư cũng cấm ban đại diện dùng danh nghĩa của mình để vận động tài trợ riêng cho cơ sở giáo dục, hoặc thu, tiếp nhận, quản lý và sử dụng khoản tài trợ dành cho nhà trường. Nếu trường cần tiếp nhận tài trợ, việc đó phải theo quy định pháp luật chuyên ngành, không đi vòng qua quỹ phụ huynh hay người đại diện lớp. Ranh giới này đáng lưu ý vì một khoản đóng góp có thể được giới thiệu là hỗ trợ hoạt động lớp, nhưng nếu thực chất nhằm mua sắm, sửa chữa hoặc đáp ứng trách nhiệm của nhà trường thì cách gọi không làm thay đổi bản chất.
Nhà trường nên xác định rõ ai là đơn vị tiếp nhận, khoản tài trợ phục vụ mục đích nào và thủ tục công khai ra sao; phụ huynh không nên chuyển tiền cho ban đại diện với kỳ vọng ban sẽ thay trường quản lý. Các khoản hỗ trợ của ban đại diện không được dùng để cải tạo, sửa chữa, mua sắm thiết bị cho trường, lớp, trả thù lao hay chi cho việc thuộc trách nhiệm của nhà trường. Cách phân định này giúp ban đại diện tập trung vào vai trò kết nối giáo dục, thay vì gánh nhiệm vụ tài chính thiếu minh bạch.
Tự nguyện phải có quyền từ chối thực chất
Sức ép quanh các khoản chi lớp học cho thấy vì sao quy định cần được thực thi đến nơi đến chốn: có trường hợp một lớp ở Hà Nội chi hết 26 triệu đồng trong chưa đầy hai tháng cho hoạt động đầu năm, Tết Trung thu và sinh nhật học sinh, khiến phụ huynh bức xúc. Con số này không tự nó chứng minh mọi khoản chi đều sai, nhưng nhắc rằng nhiều hoạt động cộng dồn có thể tạo gánh nặng và khiến phụ huynh khó phân biệt tự nguyện với kỳ vọng phải đóng góp.
Từ ngày 15.11.2026, ban đại diện cần chuyển từ thu tiền sang thông tin nhu cầu và phối hợp trực tiếp; phụ huynh có quyền chọn hỗ trợ bằng hàng hóa, dịch vụ hoặc thanh toán cho bên cung cấp, và cũng có quyền không tham gia. Nếu hoạt động không đủ nguồn lực, giảm quy mô hoặc đổi cách làm là lựa chọn đúng, không phải yêu cầu các gia đình đóng thêm. Kết luận cần rõ ràng: quy định mới không cấm sẻ chia, mà chấm dứt việc biến ban đại diện thành nơi thu giữ tiền. Chỉ khi công khai, tự nguyện và đúng mục đích được bảo đảm, sự đồng hành giữa gia đình và trường học mới giữ được niềm tin.
