Từ APEC đến tham vọng biến cả đảo thành lớp học tiếng Anh
Đề án tăng cường năng lực ngoại ngữ cho cộng đồng tại đặc khu Phú Quốc là chương trình dạy tiếng Anh cộng đồng có lộ trình dài hạn, đặt mục tiêu biến mỗi cư dân trên đảo thành một đại sứ du lịch có thể giao tiếp tự tin với khách quốc tế, đồng thời chuẩn bị hội nghị quốc tế APEC và củng cố định hướng phát triển du lịch sinh thái đến năm 2045. Chính quyền không che giấu tham vọng: ngoại ngữ phải trở thành năng lực phổ thông của xã đảo, chứ không còn là lợi thế riêng của ngành du lịch. Tối 2/8, UBND đặc khu công bố Đề án "Tăng cường năng lực ngoại ngữ cho cộng đồng giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045", đồng thời tổ chức Ngày hội tiếng Anh Phú Quốc lần thứ nhất như một tuyên bố chính trị – xã hội rằng tiếng Anh là hạ tầng mới của đảo ngọc. Câu hỏi không còn là “có nên học” mà là “cả cộng đồng học như thế nào để kịp Phú Quốc APEC 2027”.
Thiết kế lộ trình: không chạy theo thời vụ APEC mà xây nền đến 2045
Điểm đáng chú ý của đề án là tư duy dài hơi thay vì dạy tiếng Anh kiểu thời vụ để đối phó một tuần lễ hội nghị quốc tế rồi bỏ đó. Giai đoạn từ tháng 9/2026 đến tháng 6/2027, chương trình được thí điểm tại 10-15 trường phổ thông cả ba cấp, đồng thời mở các lớp tiếng Anh cộng đồng tại Dương Đông, Gành Dầu, An Thới và Dương Tơ. Sau thử nghiệm, đặc khu đặt mục tiêu đến 2030 nhân rộng mô hình tới ít nhất 50% trường phổ thông và nhân đôi số lớp cộng đồng, trước khi phổ cập 100% trường phổ thông và mở rộng toàn diện trong dân cư giai đoạn 2031-2035. "Từ tháng 9/2026 – 6/2027, đề án sẽ thí điểm tại 10–15 trường phổ thông 3 cấp" là câu nói cho thấy đây là chiến lược giáo dục phổ thông, chứ không chỉ là khoá ngắn hạn cho ngành dịch vụ. Đến năm 2045, nếu giữ được nhịp này, Phú Quốc sẽ có một thế hệ công dân hiện đại sinh ra cùng tiếng Anh như ngôn ngữ công việc thường ngày.
Mỗi tiểu thương, tài xế là đại sứ du lịch trong đời sống thường nhật
Thay vì tập trung vào đội ngũ hướng dẫn viên hay nhân viên khách sạn hạng sang, đề án chủ động chọn lực lượng lao động tuyến đầu của đời sống đảo: tiểu thương chợ đêm, tài xế taxi, nhân viên dịch vụ, học sinh – sinh viên, cán bộ công chức. Với thông điệp "mỗi người dân Phú Quốc là một đại sứ du lịch", chính quyền thừa nhận sự thật: trải nghiệm của du khách không chỉ nằm trong khu nghỉ dưỡng mà trong mọi tương tác nhỏ từ quầy hàng, quán ăn, đến chuyến xe từ sân bay về thị trấn. Các lớp dạy tiếng Anh cộng đồng được thiết kế tập trung vào giao tiếp thực tế, lịch học linh hoạt sáng – tối, người dân đăng ký qua website và đường link công khai, sau đó được phân loại trình độ để xếp lớp phù hợp. Đây là bước nhảy quan trọng: tiếng Anh không còn là môn học trên giấy, mà gắn trực tiếp với việc bán một tô bún, chào một đoàn khách, hay hướng dẫn đại biểu từ 21 nền kinh tế APEC đi tham quan.
Chuẩn bị Phú Quốc APEC 2027: coi ngoại ngữ là hạ tầng nhân lực du lịch
Tuần lễ Cấp cao APEC dự kiến diễn ra tại Phú Quốc vào tháng 11/2027 với đại biểu từ 21 nền kinh tế thành viên, biến đảo ngọc thành tâm điểm ngoại giao quốc tế. Chính quyền tỉnh nhìn sự kiện này không chỉ như cơ hội hình ảnh mà là phép thử năng lực hạ tầng – trong đó có hạ tầng nhân lực ngoại ngữ. Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh, nâng cao khả năng ngoại ngữ cho cộng đồng là một phần trong chuẩn bị nguồn nhân lực phục vụ Phú Quốc APEC 2027 và phát triển du lịch lâu dài. Đề án tiếng Anh được kỳ vọng giải quyết tình trạng thiếu nhân lực chất lượng và bất cập về đào tạo hiện tại, đồng thời thúc đẩy ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong tự học ngoại ngữ. Nói cách khác, dạy tiếng Anh cộng đồng đang được coi là được đầu tư tương đương đường sá, khách sạn: không có người dân biết ngoại ngữ, mọi thứ còn lại sẽ khó phát huy hết giá trị khi chuẩn bị hội nghị quốc tế.
Ý nghĩa vượt khung APEC: xây bản sắc du lịch sinh thái gắn với con người
Nếu chỉ nhìn đề án như một "chiến dịch tiếng Anh" phục vụ hội nghị trong vài ngày, chúng ta sẽ bỏ qua lớp ý nghĩa sâu hơn: đây là cách đặc khu Phú Quốc tái định nghĩa bản sắc du lịch sinh thái của mình bằng con người. Trong Ngày hội tiếng Anh lần thứ nhất, người dân được trải nghiệm tư vấn lộ trình học, giao lưu văn hoá bản địa với du khách, khu thương mại thực hành 100% bằng tiếng Anh và khu trải nghiệm công nghệ AI để tự học. Những hoạt động này cho thấy định hướng rõ: Phú Quốc không muốn trở thành điểm đến nơi du khách bị phục vụ bằng tiếng Anh rời rạc, mà muốn xây một cộng đồng có thể kể câu chuyện biển đảo, văn hoá chợ đêm, nghề cá, bằng ngôn ngữ quốc tế. Việc trao học bổng tiếng Anh cho học sinh, ký kết với các tổ chức giáo dục và doanh nghiệp chỉ là phần kỹ thuật; điều quan trọng hơn là quyết tâm biến ngoại ngữ thành một phần của căn tính "công dân Phú Quốc" mới.
