WorldSkills: phép thử khắt khe cho giáo dục nghề nghiệp Việt Nam
Kỳ thi Kỹ năng nghề thế giới là cuộc thi kỹ năng nghề có uy tín hàng đầu, nơi các quốc gia so sánh chất lượng giáo dục nghề nghiệp, trình độ tay nghề và khả năng hội nhập của lực lượng lao động trẻ, đồng thời là sân chơi để tiếp cận công nghệ mới và chuẩn kỹ năng nghề quốc tế. Trong bối cảnh đó, Việt Nam đang tăng tốc huấn luyện thí sinh, coi WorldSkills không chỉ là cuộc thi mà là ‘bài kiểm tra tổng lực’ cho toàn bộ hệ thống giáo dục nghề nghiệp. Việc chấp nhận bước vào đấu trường thi đấu kỹ năng quốc tế đồng nghĩa chấp nhận bị đo, bị so và bị đánh giá bằng những thước đo khắt khe nhất, từ quy trình, thiết bị đến chuẩn đầu ra đào tạo.
Huấn luyện nước rút: khi từng ngày đều là giờ thi
Ngày 6-8, đoàn công tác của Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cùng Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã kiểm tra công tác huấn luyện thí sinh dự Kỳ thi Kỹ năng nghề thế giới lần thứ 48 tại Trường Trung cấp nghề Giao thông công chính Hà Nội. Đây không phải một cuộc thị sát hình thức mà là bước rà soát giai đoạn nước rút, khi thời gian chuẩn bị chỉ còn khoảng 40 ngày trước khi WorldSkills Shanghai diễn ra từ 22 đến 27-9 tại Thượng Hải (Trung Quốc). Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp để “tạo điều kiện tốt nhất để các thí sinh phát huy năng lực, bản lĩnh và quyết tâm đạt kết quả cao”.
Trường nghề và doanh nghiệp: bắt tay để chạm chuẩn quốc tế
Câu chuyện huấn luyện nghề sơn ô tô tại Trường Trung cấp nghề Giao thông công chính Hà Nội cho thấy một chiến lược đáng ủng hộ: không chạy đua bằng khẩu hiệu mà bằng đầu tư thực chất. Nhà trường xây dựng kế hoạch huấn luyện bài bản, nâng cấp Trung tâm thực hành Công nghệ sơn ô tô với buồng sơn, hệ thống pha – đo màu, khí nén, dụng cụ chuyên dùng và đầy đủ vật tư thực hành. Quan trọng hơn, nhà trường gắn chặt với doanh nghiệp: phối hợp cùng Công ty Cổ phần Sơn MT, tận dụng chuyên gia và nhà máy MHM Coatings để thí sinh được luyện trong môi trường sản xuất thực tế, theo quy trình và công nghệ đạt chuẩn quốc tế. Đây là mô hình gắn kết cơ sở giáo dục nghề nghiệp – doanh nghiệp mà lâu nay chúng ta nói nhiều nhưng hiếm khi làm đến nơi.
Thí sinh Việt Nam: đại diện quốc gia trên đấu trường kỹ năng
WorldSkills năm nay dự kiến quy tụ hơn 1.400 thí sinh tranh tài ở 64 nghề, trong đó Việt Nam có 11 thí sinh đại diện cho 11 nghề, được tuyển chọn từ 5 địa phương. Mỗi thí sinh không chỉ mang tên trường mà là gương mặt của quốc gia trên đấu trường thi đấu kỹ năng quốc tế. Đó là áp lực, nhưng cũng là cơ hội để kiểm chứng chất lượng giáo dục nghề nghiệp Việt Nam. Các đoàn kiểm tra ghi nhận sự tiến bộ rõ rệt về tiến độ huấn luyện, đầu tư trang thiết bị và xây dựng môi trường luyện tập tương thích điều kiện thi quốc tế. Tuy nhiên, đến lúc phải coi rèn thể lực, tâm lý và bản lĩnh thi đấu ngang hàng với rèn kỹ năng nghề; nếu chỉ chăm chăm vào kỹ thuật mà bỏ qua “tinh thần thi đấu”, chúng ta sẽ khó cạnh tranh với các nước đã coi WorldSkills là một phần chiến lược nhân lực quốc gia.
WorldSkills như thước đo mới của năng lực cạnh tranh lao động
Kỳ thi Kỹ năng nghề thế giới là nơi các quốc gia đánh giá lại chính mình: chương trình đào tạo có bám sát chuẩn nghề quốc tế hay không, thí sinh có bắt kịp công nghệ mới và quy trình hiện đại hay vẫn loay hoay với thiết bị lạc hậu. Việc Việt Nam tăng tốc huấn luyện thí sinh 2026 cho thấy một nhận thức đúng: muốn lao động cạnh tranh được, giáo dục nghề nghiệp phải bước ra khỏi “ao làng”, chấp nhận bị so sánh và điều chỉnh từ thực tế thi đấu. Nếu tiếp tục duy trì mô hình gắn kết cơ sở giáo dục nghề nghiệp với doanh nghiệp, tăng cường đầu tư theo chuẩn thi đấu quốc tế và coi kết quả WorldSkills như dữ liệu để điều chỉnh chương trình, WorldSkills sẽ không dừng lại ở huy chương, mà trở thành động lực cải tổ chất lượng đào tạo nghề và năng lực cạnh tranh của nguồn nhân lực Việt Nam.
