Cửa ngõ phía Đông thay da đổi thịt nhờ hai công trình then chốt
Siêu nút giao TP HCM tại An Phú và cầu Tăng Long Thủ Đức là hai dự án hạ tầng giao thông HCMC mới hoàn thành các hạng mục quan trọng, nhằm giảm ách tắc giao thông phía Đông, tăng kết nối tới cảng Cát Lái, cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây và Khu Công nghệ cao, qua đó tái cấu trúc luồng xe, tiết kiệm thời gian di chuyển và giải phóng tiềm năng phát triển kinh tế khu vực cửa ngõ.
Thông điệp rõ ràng từ việc thông xe đồng thời hai công trình là: TP HCM không chỉ chữa cháy ùn tắc từng nút nhỏ, mà đang định hình lại toàn bộ mạng lưới cửa ngõ phía Đông. Hai hạng mục thuộc nút giao An Phú – nhánh cầu trái Giồng Ông Tố và cầu N4 – đã chính thức được đưa vào khai thác, bổ sung hướng lưu thông mới tại khu vực Mai Chí Thọ – Đồng Văn Cống. Cùng lúc, sau 15 tháng thi công, nhánh cầu còn lại của dự án cầu Tăng Long đã thông xe, hoàn thiện toàn bộ công trình. Đây không phải những chỉnh trang nhỏ lẻ, mà là bước xoay trục đối với chiến lược giao thông và logistics phía Đông.
Siêu nút giao An Phú: Từ nỗi lo trễ hẹn tới vai trò chia lại dòng xe
Nút giao An Phú được thiết kế với quy mô 3 tầng, tổng vốn đầu tư hơn 3.400 tỷ đồng, mục tiêu tổ chức giao thông khác mức và tăng kết nối giữa cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây, đại lộ Mai Chí Thọ và các trục phía Đông. Đây là siêu nút giao TP HCM đúng nghĩa: không chỉ nhiều tầng, mà còn đóng vai trò phân luồng chiến lược cho cả khu vực cảng Cát Lái và hướng về sân bay Long Thành. Việc hoàn thành thêm nhánh N4 – dài gần 468m, mặt cầu rộng 9–10,1m, giá trị xây lắp hơn 111,7 tỷ đồng – giúp bịt lại một lỗ hổng lớn trong mạng lưới.
Nhánh N4 đưa dòng xe từ Đồng Văn Cống rẽ phải xuống Mai Chí Thọ để đi cao tốc và đường Võ Nguyên Giáp, trong khi nhánh N3 đã thông xe trước đó đưa xe từ Mai Chí Thọ vào Đồng Văn Cống để đi cảng Cát Lái. Nói cách khác, thay vì dồn tất cả vào các giao cắt cùng mức, siêu nút giao An Phú đang chia lại dòng hàng hóa container ra vào cảng, giảm áp lực tại cửa ngõ phía Đông. Dù dự án nhiều lần lùi mốc hoàn thành – từ 30/4/2025 rồi tới cuối 2025, quý II/2026 và hiện điều chỉnh đến quý III/2027 – phần đã vận hành đã kịp thời tháo gỡ nút thắt từng gây bức xúc kéo dài cho người đi đường và doanh nghiệp logistics.
Cầu Tăng Long Thủ Đức: Xóa thế độc đạo, trả lại quyền di chuyển cho người dân
Nếu An Phú phục vụ chủ yếu luồng xe liên vùng và container, thì cầu Tăng Long Thủ Đức chạm trực tiếp tới đời sống hàng ngày của người dân khu vực Long Trường, Lã Xuân Oai. Sau nhiều năm gián đoạn vì vướng mặt bằng, việc nhánh cầu phải hoàn thành đã đánh dấu toàn bộ dự án cầu Tăng Long chính thức khép lại. Nhánh phải dài gần 800m, rộng 11m với 2 làn xe; kết hợp nhánh trái vận hành trước đó, cầu mới đạt quy mô 4 làn xe, mặt đường rộng 22m – gấp đôi cầu cũ.
Khác với những con số khô khan, cảm nhận của người dân là minh chứng thuyết phục nhất. Người dân Long Trường nói việc di chuyển qua đây giờ thuận tiện và thoải mái hơn, sáng không còn cảnh ùn tắc kéo dài, kinh doanh mua bán khởi sắc hơn. Cầu mới xóa bỏ thế độc đạo của cầu cũ, giải tỏa ùn tắc tại đường D2 và nút giao Lã Xuân Oai, đồng thời kết nối thông suốt Khu Công nghệ cao với các trục Lò Lu, Nguyễn Duy Trinh, Lê Văn Việt và các khu đô thị mới. Hạ tầng đường bộ lẫn đường thủy ra sông Rạch Chiếc cũng được mở thông, biến một điểm nghẽn cố hữu thành hành lang lưu thông đa hướng.
Từ giảm kẹt xe đến mở khóa kinh tế cửa ngõ Cát Lái – Long Thành
Điều đáng nói là hai công trình không hoạt động độc lập, mà cùng mở rộng khả năng lưu thông về cảng Cát Lái và cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây. Ở tầng vĩ mô, siêu nút giao TP HCM tại An Phú giúp phân luồng phương tiện ra vào cửa ngõ phía Đông, đặc biệt trên hướng kết nối với cao tốc và sân bay Long Thành. Ở tầng vi mô, cầu Tăng Long Thủ Đức giải quyết dứt điểm điểm nghẽn giao thông tại khu vực đường D2, Lã Xuân Oai, bảo đảm dòng lao động và dịch vụ tiếp cận Khu Công nghệ cao mượt hơn.
Khi luồng hàng hóa ra vào cảng Cát Lái được rải đều hơn và luồng người lao động vào Khu Công nghệ cao bớt nghẽn, chi phí thời gian và nhiên liệu sẽ giảm đáng kể, dù khó lượng hóa tức thì. Người dân Long Trường đã trực tiếp nhìn thấy cơ hội kinh doanh mới, hy vọng hạ tầng hoàn thiện sẽ tạo đà cho kinh tế địa phương bứt phá, đồng bộ với các khu vực lân cận. Trong bối cảnh TP HCM là đầu tàu kinh tế với GRDP lớn, mọi phút giây chậm trễ vì ách tắc giao thông phía Đông là một dạng chi phí cơ hội; hai dự án này vì thế chính là khoản đầu tư để bảo toàn và mở rộng sức sản xuất của thành phố.
Không chỉ mừng thông xe: Bài kiểm tra dài hạn cho chiến lược hạ tầng phía Đông
Thông xe là cột mốc quan trọng, nhưng không phải đích đến duy nhất. Công trường nút giao An Phú vẫn đang tiếp tục thi công các hạng mục kết nối đại lộ Mai Chí Thọ với cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây và đường Lương Định Của. Nghĩa là bức tranh hạ tầng giao thông HCMC phía Đông còn đang vẽ dở, với nhiều lớp liên kết dọc – ngang chưa hoàn chỉnh. Nếu thành phố không giữ kỷ luật tiến độ, nguy cơ các công trình này bị quá tải sớm là rất rõ, nhất là khi các khu đô thị và khu công nghiệp mới tiếp tục mọc lên dọc hành lang này.
Tuy vậy, việc hoàn thành cầu Tăng Long và các nhánh quan trọng của siêu nút giao TP HCM tại An Phú đã cho thấy một bài học tích cực: dù từng nhiều lần lùi thời hạn, những dự án hạ tầng quy mô nếu kiên trì tháo gỡ vướng mắc về mặt bằng, tài chính và thiết kế vẫn có thể đi đến đích, mang lại hiệu quả tức thì cho người dân. Cửa ngõ phía Đông đang đổi màu từ “điểm nóng kẹt xe” sang “trục phát triển kinh tế”, nhưng để giữ được màu mới này, TP HCM phải xem hạ tầng không chỉ là dự án, mà là cam kết dài hạn với chất lượng sống và sức cạnh tranh của chính mình.
