Du lịch CLMV là gì và vì sao mô hình “một hành trình, nhiều điểm đến” đang lên ngôi?
Du lịch CLMV là hình thức hợp tác và tổ chức tour xuyên biên giới giữa bốn quốc gia Campuchia, Lào, Myanmar và Việt Nam, nhằm tạo nên một không gian du lịch chung với sản phẩm bổ trợ lẫn nhau, giúp du khách quốc tế có thể khám phá nhiều nền văn hóa, di sản và cảnh quan khác biệt chỉ trong một hành trình duy nhất, thay vì những chuyến đi rời rạc, tốn thời gian và chi phí tổ chức riêng lẻ cho từng nước. Việc Việt Nam chủ động đề xuất khung “Bốn quốc gia, Một điểm đến” cho du lịch CLMV không chỉ là một sáng kiến kỹ thuật, mà là tuyên bố tham vọng: Đông Nam Á lục địa muốn bán một câu chuyện du lịch chung, không còn là bốn quầy hàng cạnh tranh giá lẻ nữa.
Tại Hội nghị Quan chức cấp cao du lịch CLMV lần thứ 8 diễn ra ngày 26/8 ở TP.HCM, do Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam chủ trì trong khuôn khổ Hội chợ Du lịch Quốc tế TP.HCM lần thứ 20, các bên đã thống nhất thúc đẩy thuận lợi đi lại, đẩy mạnh tour xuyên biên giới và quảng bá chung. Con số hơn 32,29 triệu lượt khách quốc tế đến tiểu vùng CLMV năm 2025, tăng khoảng 9,6% so với năm trước, cho thấy nhu cầu cho một sản phẩm liên kết đã có sẵn – vấn đề là ai dám đứng ra lắp ghép các mảnh ghép rời rạc này lại với nhau.
Từ khẩu hiệu đến hành động: “Bốn quốc gia, Một điểm đến” và “Một hành trình, ba điểm đến”
Điểm đáng chú ý là du lịch CLMV không dừng ở những tuyên bố chung chung. Việt Nam đã đề xuất rõ ràng việc phát triển tuyến du lịch chung “Bốn quốc gia, Một điểm đến”, song song với việc tạo thuận lợi hơn cho việc qua lại biên giới, công nhận rộng rãi các loại giấy thông hành và thúc đẩy du lịch tự lái, caravan. Đây là cách tiếp cận rất thực tế: nếu du khách không được lái xe qua cửa khẩu dễ dàng, mọi khái niệm tour xuyên biên giới chỉ là… bản vẽ trên giấy.
Ở tầng hợp tác ba bên, chiều 26/8, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh đã chủ trì Hội nghị Bộ trưởng Du lịch Campuchia – Lào – Việt Nam lần thứ nhất, chính thức khởi động cơ chế hợp tác cấp Bộ trưởng để cụ thể hóa sáng kiến “Một hành trình, ba điểm đến”. Kế hoạch hành động chung 2026–2028 tập trung vào sáu nhóm nội dung: từ phát triển sản phẩm liên tuyến, tiếp thị và thương hiệu chung, đến hợp tác công – tư, nâng cao năng lực, du lịch bền vững và tăng cường hợp tác thể chế. Nếu được triển khai nghiêm túc, đây là “bộ khung vận hành” chứ không chỉ là khẩu hiệu quảng bá.
Tour xuyên biên giới: cơ hội vàng cho doanh nghiệp và trải nghiệm mới cho du khách
Ở tầm chiến lược, du lịch CLMV là câu chuyện chính sách; ở tầm thị trường, đây là cuộc chơi tour xuyên biên giới. Các doanh nghiệp Việt Nam đã và đang phát triển những chương trình kết nối Việt Nam Lào Campuchia dọc các hành lang kinh tế chung, trong đó nhiều tuyến caravan và tour tự lái đang được nghiên cứu khai thác sâu hơn. Việt Nam đề xuất Campuchia, Lào và Myanmar tiếp tục tạo thuận lợi cho việc đi lại, tăng cường quảng bá chung và chuyển đổi số – những yếu tố sống còn để tour liên quốc gia vận hành trơn tru.
Với du khách quốc tế, lợi ích khá rõ: chỉ cần một kế hoạch, họ có thể đi từ vịnh, cao nguyên, hang động đến quần thể đền đài, cố đô và di sản Phật giáo trong một tuyến liền mạch, thay vì phải tự ghép hành trình rời rạc. Con số 3,18 triệu lượt khách đi lại trong nội vùng CLV năm 2025 – tương đương 10,2% tổng lượng khách quốc tế – cho thấy thị trường nội vùng đã đủ lớn để nuôi sống các sản phẩm liên kết, đồng thời làm bước đệm thu hút thêm khách ngoài khu vực. Nếu ngành lữ hành không nhanh chân, khoảng trống này sẽ được lấp bởi các nền tảng trực tuyến toàn cầu.
Hạ tầng, visa, dịch vụ: “nút cổ chai” hay bệ phóng cho liên kết du lịch Đông Nam Á?
Liên kết du lịch Đông Nam Á sẽ không thể bền vững nếu hạ tầng, visa và dịch vụ vẫn chắp vá. Chính vì vậy, trong các đề xuất của Việt Nam cho khung “Bốn quốc gia, Một điểm đến”, vấn đề tạo thuận lợi cho việc qua lại biên giới, công nhận giấy thông hành và phát triển du lịch tự lái, caravan được đặt ngang hàng với quảng bá và sản phẩm. Nói thẳng: nếu khách vẫn phải xếp hàng dài ở cửa khẩu, mọi nỗ lực thương hiệu chung đều bị phá hỏng ngay từ trải nghiệm đầu tiên.
Các nước CLMV cũng nhất trí thúc đẩy kết nối giao thông, liên kết sản phẩm, quảng bá chung, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực, nhằm mở rộng không gian du lịch chung và nâng sức cạnh tranh của cả tiểu vùng trên bản đồ quốc tế. Về nguồn lực triển khai, Việt Nam khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp với các tổ chức và đối tác quốc tế để huy động kỹ thuật, tài chính và truyền thông, hỗ trợ cho các hoạt động hợp tác. Nếu những cam kết này đi đôi với đầu tư vào cửa khẩu, đường bộ xuyên biên giới, hạ tầng số và chuẩn dịch vụ, CLMV đủ sức trở thành một cụm điểm đến hấp dẫn cạnh tranh với nhiều hành trình kinh điển khác ở châu Á.
Tương lai CLMV: từ tiểu vùng Mê Công đến thương hiệu tour liên quốc gia
Nhìn vào những con số hiện tại, tiểu vùng CLMV đã có nền tảng để nghĩ về bước nhảy vọt tiếp theo. Năm 2025, Campuchia, Lào, Myanmar và Việt Nam đón hơn 32,29 triệu lượt khách quốc tế, trong đó riêng ba nước Việt Nam Lào Campuchia đạt 31,3 triệu lượt và đặt mục tiêu 35 triệu lượt vào năm 2026. Đây không phải là thị trường nhỏ, mà là một “sân khấu” đủ lớn để thử nghiệm mô hình điểm đến chung, tour xuyên biên giới và các sản phẩm liên quốc gia độc đáo.
Tuy vậy, tương lai du lịch CLMV sẽ được quyết định bởi tốc độ biến ý tưởng thành hành động: hoàn thiện Chương trình Hành động hợp tác du lịch CLMV 2026–2028, chuẩn bị cho Hội nghị Bộ trưởng Du lịch CLMV lần thứ 8, và việc Lào đăng cai Hội nghị Cơ quan Du lịch Quốc gia CLV lần thứ 4 cùng Hội nghị Bộ trưởng lần thứ hai vào năm 2027. Nếu các mốc này trở thành dịp công bố những sản phẩm, tuyến tour và chính sách visa cụ thể, CLMV có thể định nghĩa lại chuẩn khám phá Đông Nam Á: không còn là hành trình từng nước một, mà là một dải trải nghiệm liên tục kéo dài từ Mê Công đến biển.
