Sân bay Đà Nẵng mở rộng: Bước đi bắt buộc chứ không phải lựa chọn
Sân bay Đà Nẵng mở rộng là chương trình đầu tư hạ tầng hàng không quy mô lớn nhằm nâng cấp nhà ga T1 và mở rộng sân đỗ máy bay, với mục tiêu tăng công suất phục vụ hành khách và tàu bay, đồng thời tạo thêm dư địa để phát triển mạng đường bay và giữ vai trò cửa ngõ hàng không quốc tế của thành phố trung tâm miền Trung. Ngày 27/8, UBND TP Đà Nẵng và ACV đã công bố cùng lúc hai dự án: cải tạo, mở rộng nhà ga hành khách T1 và mở rộng sân đỗ máy bay giai đoạn 1 tại Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng. Đây không phải là dự án mang tính trang trí; đó là câu trả lời bắt buộc trước sức ép tăng trưởng du lịch, giao thương và nhu cầu vận tải hàng không đang dồn về Đà Nẵng.
Hai dự án có tổng vốn đầu tư hơn 10.106 tỷ đồng, với tham vọng nâng cao năng lực khai thác và “mở khóa” không gian phát triển cho thành phố. “Hai dự án nhằm đáp ứng vai trò cửa ngõ hàng không quốc tế của Đà Nẵng, phục vụ nhu cầu khai thác ngày càng tăng, nâng cao chất lượng phục vụ hành khách” – theo phát biểu tại lễ công bố. Câu hỏi không còn là “có nên làm hay không” mà là “làm có kịp nhu cầu bùng nổ trong vài năm tới hay không”.
Nhà ga T1 Đà Nẵng: 14 triệu hành khách/năm nhưng phải chờ tới khi nào?
Trọng tâm của kế hoạch là nhà ga T1 Đà Nẵng: dự án cải tạo, mở rộng nhà ga này có tổng vốn hơn 9.936 tỷ đồng từ nguồn vốn của ACV. Mục tiêu là nâng công suất lên 14 triệu hành khách/năm, trong đó khoảng 10 triệu khách quốc nội và 4 triệu khách quốc tế. Đây là bước nhảy lớn so với hiện trạng, thể hiện rõ tham vọng đưa T1 thành “xương sống” của sân bay, thay vì chỉ là nhà ga quá tải vào mùa cao điểm như nhiều năm qua.
Theo kế hoạch, dự án khởi công vào tháng 8/2027; phần mở rộng nhà ga T1 dự kiến đưa vào khai thác từ tháng 1/2029, còn toàn bộ phần cải tạo nhà ga hiện hữu hoàn thành vào tháng 8/2029. Nói cách khác, con số 14 triệu hành khách/năm chỉ là mục tiêu trên giấy cho tới ít nhất là đầu 2029. Đây là điểm cần nhìn thẳng: trong ba–bốn năm tới, hành khách vẫn phải chấp nhận cảnh hạ tầng căng như dây đàn mỗi mùa du lịch.
Sân đỗ máy bay: mảnh ghép thường bị xem nhẹ nhưng quyết định năng lực khai thác
Nếu nhà ga là bộ mặt thì sân đỗ máy bay là “phổi” của một cảng hàng không. Dự án mở rộng sân đỗ máy bay giai đoạn 1 tuy chỉ có tổng mức đầu tư hơn 170 tỷ đồng nhưng đóng vai trò sống còn trong chiến lược mở rộng cảng hàng không. Dự án này sẽ bổ sung 6 vị trí đỗ máy bay Code C, nhằm tăng khả năng tiếp nhận tàu bay trong các khung giờ cao điểm và giảm cảnh máy bay phải chờ xa, ảnh hưởng dây chuyền tới giờ bay và trải nghiệm hành khách.
Theo kế hoạch, sân đỗ mở rộng sẽ hoàn thành và đưa vào khai thác trong tháng 7/2027. Đây là điểm tích cực: phần “phổi” sẽ được nâng cấp trước khi “bộ mặt” T1 mới hoàn thiện. Việc đồng thời mở rộng nhà ga hành khách và sân đỗ máy bay được kỳ vọng nâng cao năng lực khai thác, tạo thêm dư địa phát triển mạng đường bay và đáp ứng nhu cầu vận tải hàng không của Đà Nẵng. Nhưng nếu coi sân đỗ chỉ là phụ trợ cho nhà ga, các bên rất dễ đánh giá thấp rủi ro chậm tiến độ – điều sẽ bộc lộ rõ khi số chuyến bay tăng nhanh hơn dự kiến.
Bối cảnh và bài toán: mở rộng cảng hàng không để không “thua trên sân nhà”
Dự án sân bay Đà Nẵng mở rộng không diễn ra trong khoảng không chân không. Ngày 12/2/2026, quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng được Bộ Xây dựng phê duyệt, định hướng sân bay đạt cấp 4E, công suất khoảng 20 triệu hành khách/năm giai đoạn 2021–2030. Trong bối cảnh nhu cầu đi lại, du lịch và giao thương ngày càng tăng, lãnh đạo thành phố gọi việc nâng cấp hạ tầng sân bay là “yêu cầu cấp thiết” chứ không phải lựa chọn tùy hứng.
Nếu Đà Nẵng không mở rộng cảng hàng không, thành phố có nguy cơ tự giới hạn mình khi các trung tâm khác trong khu vực đẩy mạnh hạ tầng. Các dự án hiện tại được kỳ vọng “góp phần nâng cao năng lực phục vụ hành khách, tiếp nhận tàu bay, giảm áp lực hạ tầng trong thời gian cao điểm và tạo dư địa mở thêm các đường bay”. Nói cách khác, đây là cuộc đua để không thua trên sân nhà: ai có hạ tầng tốt hơn sẽ hút đường bay, hãng hàng không và dòng khách du lịch, thương mại, đầu tư.
Người dân và hành khách sẽ được gì – và phải chờ bao lâu?
Từ góc nhìn người dùng, sân bay Đà Nẵng mở rộng không chỉ là thêm vài con số trong báo cáo. Sau khi hoàn thành, nhà ga T1 khoảng 96.000 m² sàn, công suất 14 triệu hành khách/năm, kết hợp hệ thống giao thông tiếp cận, bãi đỗ xe, cảnh quan và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ. ACV và thành phố cũng đã khai trương dịch vụ thông tin chuyến bay trên ứng dụng đô thị thông minh, kết nối dữ liệu từ hệ thống AODB để người dân và du khách tra cứu thông tin thuận tiện hơn. Đây là những lợi ích cụ thể, từ nhà ga rộng rãi tới trải nghiệm số tốt hơn.
Tuy vậy, phần lớn lợi ích chỉ đến sau mốc 2027–2029, khi sân đỗ mở rộng và nhà ga T1 mới hoàn tất. Trong quá trình thi công, dù ACV cam kết hạn chế tác động tới khai thác hiện hữu, hành khách khó tránh khỏi bất tiện tạm thời. Bài toán đặt ra cho Đà Nẵng là: hoặc chấp nhận vài năm “lằng nhằng” để đổi lấy một sân bay hiện đại – thông minh – thân thiện, hoặc đứng yên và nhìn hạ tầng hiện tại bị bào mòn bởi chính thành công tăng trưởng của mình.
