Không ai thắng trong cuộc chiến thương mại Mỹ-Canada
Chiến tranh thương mại Mỹ-Canada là tình trạng căng thẳng thương mại kéo dài, trong đó hai bên liên tục áp và nâng thuế quan đối với hàng hóa của nhau, làm gián đoạn dòng chảy thương mại song phương, gây tổn thất cho doanh nghiệp và người lao động, nhưng lại không mang lại lợi ích bền vững cho bất kỳ nền kinh tế nào. Điểm cốt lõi cần nhìn thẳng: đây là cuộc đối đầu không có bên thắng cuộc. Khi Washington và Ottawa không đạt được thỏa thuận về thuế, hai nước lần lượt tăng thuế đối với khoảng 20 tỷ đô la hàng hóa của nhau, biến hợp tác kinh tế lâu năm thành chiến tuyến chính trị. Theo giáo sư Julien Martin, cuộc chiến này chỉ có một lối thoát: hai bên phải ngồi lại đối thoại, nếu không cả hai nền kinh tế đều tiếp tục chịu thiệt hại.
Thuế quan Mỹ-Canada leo thang: chính sách được dùng như vũ khí
Cuộc leo thang thuế quan Mỹ-Canada cho thấy khi chính sách thương mại bị chính trị hóa, kinh tế sẽ là bên chịu trận. Mỹ sẽ áp mức thuế 50% đối với một số mặt hàng nhập khẩu từ Canada từ ngày 22/8, sau khi hai nước không đạt được thỏa thuận nhằm ngăn chặn đợt áp thuế mới của Tổng thống Donald Trump. Canada lập tức tuyên bố sẽ có biện pháp đáp trả tương ứng, củng cố tính chất ‘ăn miếng trả miếng’ của chiến tranh thương mại Mỹ-Canada. Đáng chú ý, căng thẳng còn kéo theo tranh cãi về tiếng Pháp trên bao bì sản phẩm bán tại Canada, cho thấy thuế quan Mỹ-Canada không chỉ là câu chuyện hàng hóa mà là va chạm văn hóa và bản sắc. Việc dùng thuế không phải để điều chỉnh kinh tế mà để phát tín hiệu chính trị khiến niềm tin của doanh nghiệp vào môi trường thương mại ổn định bị bào mòn.
Tác động kinh tế thương mại: từ cảng biển đến chính sách nợ công
Tác động kinh tế thương mại từ chiến tranh thương mại Mỹ-Canada hiện rõ qua cả dòng hàng lẫn định hướng chính sách. Hoạt động tại các cảng hàng hóa như Vancouver, một cửa ngõ quan trọng với Mỹ, đối mặt nguy cơ xáo trộn khi các mức thuế mới làm thay đổi luồng nhập khẩu và xuất khẩu, kéo theo chi phí cao hơn và rủi ro gián đoạn. Về phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump cho rằng tăng trưởng kinh tế mạnh sẽ là giải pháp chủ yếu giúp xử lý gánh nặng nợ công, sau khi Bộ Tài chính xác nhận tổng nợ công đã vượt 40.000 tỷ USD, trong đó phần lớn do công chúng nắm giữ. Việc đẩy căng thẳng thương mại song song với kỳ vọng tăng trưởng mạnh là một nghịch lý: thuế quan làm suy yếu thương mại và đầu tư, trong khi tăng trưởng lại cần chính xác hai yếu tố đó để hỗ trợ ngân sách.
Bức tranh kinh tế tuần qua: căng thẳng thương mại và xu hướng đa cực
Căng thẳng thương mại Mỹ-Canada diễn ra trong bối cảnh kinh tế toàn cầu chuyển động theo hướng đa cực, cho thấy rủi ro khi quá phụ thuộc vào một đối tác. Trung Quốc và Thụy Sĩ đã kết thúc đàm phán nâng cấp Hiệp định Thương mại tự do vào ngày 20/8 nhằm tăng cường quan hệ kinh tế song phương; sau đó hai bên sẽ tiến hành các thủ tục trong nước để sớm ký kết nghị định thư nâng cấp. Đây là ví dụ điển hình về cách các nước tìm đối tác mới để giảm lệ thuộc vào những thị trường đang có chiến tranh thương mại. Song song, giá cà phê thế giới giảm mạnh trên hai sàn London và New York do tồn kho tăng, cho thấy chuỗi cung ứng hàng hóa vẫn rất nhạy cảm với biến động thương mại và nhu cầu. Trong bối cảnh này, căng thẳng thương mại Mỹ-Canada khiến doanh nghiệp phải tính toán lại thị trường và bạn hàng thay thế, nếu không muốn bị cuốn theo làn sóng bất ổn.
Lối ra duy nhất: đối thoại thay vì thuế quan
Nhìn tổng thể, chiến tranh thương mại Mỹ-Canada là minh chứng rằng thuế quan không phải công cụ tạo ra chiến thắng bền vững, mà là con dao hai lưỡi. Căng thẳng thương mại leo thang từ bất đồng về thuế đến văn hóa, như yêu cầu loại bỏ tiếng Pháp trên bao bì và những động thái mang tính biểu tượng với Hồ Ontario, chỉ làm gia tăng nghi ngờ lẫn nhau. Khi Canada phải vừa đáp trả thuế quan, vừa bảo vệ tiếng Pháp để gửi thông điệp chính trị trong nước, chính sách thương mại bị kéo căng theo nhiều mục tiêu không thuần túy kinh tế. Nếu chính sách thương mại vẫn hoàn toàn nằm trong tay Tổng thống Trump và Quốc hội không có tiếng nói, khả năng đối thoại để tìm giải pháp có lợi cho cả hai nền kinh tế sẽ rất khó. Kết luận hợp lý cho cả hai bên là hạ nhiệt thuế quan, quay lại bàn đàm phán, và trả thương mại về vai trò phục vụ tăng trưởng, chứ không phải chiến trường chính trị.
