Điện hạt nhân Ninh Thuận 2: Từ dự án trên giấy tới hiện trường đã sẵn sàng
Điện hạt nhân Ninh Thuận 2 là một dự án năng lượng Việt Nam quy mô lớn, do Petrovietnam làm chủ đầu tư, được định vị như nhà máy điện hạt nhân đầu tiên trong chiến lược quay lại với điện hạt nhân và đang trở thành tâm điểm hợp tác giữa Petrovietnam và KEPCO, đặc biệt khi công tác giải phóng mặt bằng đã gần hoàn tất.Điểm nhấn hiện nay là tiến độ giải phóng mặt bằng Ninh Thuận 2 đã đạt khoảng 97,5%, phần diện tích còn lại dự kiến sớm hoàn thành. Con số này không chỉ là một mốc kỹ thuật, mà là tín hiệu chính trị và kinh tế: Việt Nam đã xử lý gần xong khâu khó nhất của hạ tầng ban đầu và gửi đi thông điệp rõ ràng rằng dự án này không còn ở giai đoạn thử ý tưởng. Khi mặt bằng đã sạch tới mức này, nếu không nhanh chóng bước vào giai đoạn triển khai, lợi thế “đi trước” với đối tác Hàn Quốc sẽ bị bào mòn.
Cuộc gặp tại Seoul: 5 tháng từ biên bản ghi nhớ đến cam kết tăng tốc
Ngày 8/9 tại Seoul, Tổng Giám đốc Petrovietnam Lê Mạnh Cường làm việc với Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc KEPCO Kim Dong-cheol để bàn cụ thể hóa các thỏa thuận hợp tác điện hạt nhân đã ký trước đó. Đây không phải là một cuộc gặp xã giao; nó là bước tăng tốc sau hai biên bản ghi nhớ quan trọng được trao ngày 22/4 về hợp tác phát triển nhà máy điện hạt nhân và hợp tác tài chính với sự tham gia của KEPCO, KEXIM và KSURE. Một phát biểu có thể trích dẫn là: “Công tác giải phóng mặt bằng cho dự án đã hoàn thành khoảng 97,5% diện tích”, cho thấy hai tập đoàn không còn bàn chuyện xa vời mà đang nói trên nền một hiện trường đã sẵn sàng. Sau 5 tháng trao đổi, mối quan hệ Petrovietnam KEPCO hợp tác đã chuyển từ tầm nhìn sang yêu cầu phải có lộ trình triển khai cụ thể.
Giải phóng mặt bằng 97,5%: lợi thế và thách thức cho giai đoạn thi công
Việc giải phóng mặt bằng Ninh Thuận đạt 97,5% là bước ngoặt mà ít dự án năng lượng đạt được trước khi chọn được công nghệ và mô hình tài chính. Lợi thế là chuỗi chậm trễ thường do vướng mắc đất đai đã gần như được gỡ, tạo nền tảng để Petrovietnam và KEPCO tập trung vào những bài toán có giá trị gia tăng hơn: chọn công nghệ lò phản ứng, cấu trúc đầu tư, và phương án tài chính dài hạn. Nhưng mặt bằng “sạch” cũng là áp lực: nếu kéo dài quá lâu, cơ sở hạ tầng tạm, các khu tái định cư và kỳ vọng của địa phương sẽ bị thử thách. Đây là thời điểm dự án phải chuyển từ chuẩn bị sang triển khai. Nếu không, điện hạt nhân Ninh Thuận 2 có nguy cơ lặp lại vòng luẩn quẩn: chuẩn bị nhiều năm mà không thể chốt được quyết định cuối cùng.
Petrovietnam – KEPCO: Hợp tác công nghệ, tài chính và bài học Barakah
Sau cuộc làm việc tại Hàn Quốc, lãnh đạo hai tập đoàn thống nhất tiếp tục tăng cường trao đổi, phối hợp nghiên cứu các phương án về công nghệ, đầu tư và tài chính, đồng thời thúc đẩy sự hỗ trợ của các cơ quan hữu quan hai nước. Nói cách khác, Petrovietnam KEPCO hợp tác không dừng ở “ý định” mà đã bước sang giai đoạn đồng thiết kế mô hình dự án. KEPCO mang tới kinh nghiệm từ dự án điện hạt nhân Barakah tại UAE, nơi họ nhấn mạnh vai trò quan hệ hợp tác lâu dài, sự tin cậy và năng lực tổ chức triển khai với một dự án quy mô lớn. Về phía Petrovietnam, điện hạt nhân được gắn với chiến lược dài hạn nhằm đưa tập đoàn vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới, song song với chuyển dịch sang năng lượng sạch và tái tạo. Đây là sự gắn kết mục tiêu doanh nghiệp với bài toán an ninh năng lượng quốc gia.
Khung thể chế mới và những bước tiếp theo cho Ninh Thuận 2
Một thay đổi quan trọng ở cấp chính sách là Quốc hội đã thông qua Nghị quyết tách dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành 3 dự án độc lập: bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; nhà máy Ninh Thuận 1 do EVN làm chủ đầu tư; và nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 do Petrovietnam làm chủ đầu tư. Cách tiếp cận này làm rõ trách nhiệm của từng chủ thể, giúp Ninh Thuận 2 có đường đi pháp lý riêng, không bị “gộp chung” như trước. Trong bối cảnh Việt Nam đang xem xét lại định hướng phát triển điện hạt nhân, việc chuẩn bị gần xong mặt bằng, có khung dự án độc lập và một đối tác giàu kinh nghiệm như KEPCO đồng hành là tổ hợp hiếm có. Bước tiếp theo phải là bộ hồ sơ công nghệ – tài chính đủ chín để báo cáo Chính phủ hai nước, nếu không, lợi thế hiện tại sẽ bị phân tán vào những cuộc tranh luận kéo dài.
