Điện hạt nhân Ninh Thuận 2: Từ quyết tâm chính trị đến kế hoạch hợp tác cụ thể
Điện hạt nhân Ninh Thuận 2 là dự án nhà máy điện hạt nhân do Petrovietnam làm chủ đầu tư, nằm trong chiến lược dài hạn bổ sung nguồn điện công suất lớn, ổn định và ít phát thải nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và hỗ trợ mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam.
Điểm then chốt hiện nay là Việt Nam không còn dừng ở mức “nghiên cứu định hướng” mà đã chuyển sang giai đoạn chuẩn bị triển khai với các cam kết cụ thể. Ngày 8/9, tại Seoul, Tổng Giám đốc Petrovietnam Lê Mạnh Cường làm việc với Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc KEPCO Kim Dong-cheol để trao đổi phương án hợp tác công nghệ, đầu tư và tài chính cho điện hạt nhân Ninh Thuận 2. Cuộc gặp này cho thấy Hà Nội muốn biến điện hạt nhân thành một trụ cột trong chiến lược năng lượng dài hạn chứ không chỉ là phương án dự phòng. Vấn đề không còn là “có làm hay không”, mà là “làm với ai và bằng mô hình nào” để giảm rủi ro và tăng tốc.
Hợp tác Petrovietnam – KEPCO: Trục công nghệ, đầu tư và tài chính
Việc Petrovietnam và KEPCO cùng ngồi lại bàn về hợp tác công nghệ, đầu tư và tài chính cho điện hạt nhân Ninh Thuận 2 cho thấy hai bên đang dựng lên bộ khung thể chế và kỹ thuật cho một dự án hạ tầng năng lượng phức tạp bậc nhất. Petrovietnam mang vào dự án năng lực quản lý các dự án năng lượng lớn và vị thế của tập đoàn công nghiệp – năng lượng quốc gia, còn KEPCO mang theo kinh nghiệm điện hạt nhân đã được kiểm chứng tại các dự án quy mô như Barakah ở UAE.
Ở lớp công nghệ điện hạt nhân, hợp tác với KEPCO giúp Việt Nam tiếp cận thiết kế lò phản ứng và kinh nghiệm vận hành đã có tiền lệ, tránh phải tự mình thử nghiệm trong một lĩnh vực có mức độ rủi ro cao. Về đầu tư và tài chính, việc cùng nghiên cứu mô hình vốn, cấu trúc bảo lãnh và phân chia rủi ro là điều kiện sống còn để dự án không trở thành gánh nặng ngân sách. Nói cách khác, trục hợp tác Petrovietnam – KEPCO đang là “xương sống” của cách Việt Nam tiếp cận các dự án năng lượng Việt Nam quy mô lớn trong giai đoạn mới.
Những bước chuẩn bị của Việt Nam: Mặt bằng, thể chế và thông điệp chính trị
Nếu chỉ có thỏa thuận trên giấy, điện hạt nhân Ninh Thuận khó có thể khởi động. Điểm đáng chú ý là Việt Nam đang chủ động chiếm lĩnh phần “việc nhà” của mình. Theo thông tin tại cuộc họp, khoảng 97,5% diện tích mặt bằng dự án đã được giải phóng và dự kiến phần còn lại sẽ sớm hoàn thành. Đây không chỉ là con số kỹ thuật; nó là tín hiệu cho thấy địa phương và trung ương đang khóa chặt quỹ đất cho dự án, giảm rủi ro chậm tiến độ vì giải phóng mặt bằng.
Tổng Giám đốc Lê Mạnh Cường nhấn mạnh Việt Nam đang có những bước đi quyết liệt để chuẩn bị các điều kiện cho việc triển khai các dự án điện hạt nhân. Câu “quyết liệt” ở đây mang nhiều tầng ý nghĩa: từ việc hoàn thiện khung pháp lý, củng cố cơ quan quản lý an toàn, đến đào tạo nhân lực vận hành. Thông điệp chính trị gửi tới đối tác là rõ ràng: đây không phải một ý tưởng ngắn hạn, mà là một lựa chọn chiến lược, được gắn chặt với ưu tiên an ninh năng lượng và giảm phát thải trong dài hạn.
Vai trò của KEPCO và bài học từ Barakah cho Ninh Thuận 2
Khi KEPCO chia sẻ kinh nghiệm ở nhà máy điện hạt nhân Barakah tại UAE, họ không chỉ kể một câu chuyện thành công, mà còn gửi gắm mô hình hợp tác mà Ninh Thuận 2 có thể tham khảo. Dự án Barakah cho thấy những yếu tố then chốt: quan hệ đối tác dài hạn, sự tin cậy lẫn nhau và năng lực tổ chức triển khai dự án điện hạt nhân quy mô lớn. Với Ninh Thuận 2, điều đó có nghĩa là hợp tác Petrovietnam – KEPCO phải được thiết kế như một “hôn nhân dài hạn” chứ không phải hợp đồng EPC thuần túy.
Lãnh đạo KEPCO đánh giá cao thông tin Petrovietnam cung cấp, cho rằng qua trao đổi, họ hiểu rõ hơn định hướng và bước chuẩn bị của Việt Nam cho dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 2. Đây là nền tảng để hai bên cùng nghiên cứu phương án triển khai hiệu quả, trong đó KEPCO kỳ vọng đồng hành lâu dài, còn Petrovietnam muốn có đối tác chia sẻ cả rủi ro kỹ thuật lẫn rủi ro tiến độ. Nếu học đúng bài học từ Barakah, Ninh Thuận 2 có thể trở thành hình mẫu hợp tác năng lượng Việt Nam – Hàn Quốc, thay vì chỉ là một dự án đơn lẻ.
Điện hạt nhân trong chiến lược năng lượng dài hạn của Việt Nam
Điện hạt nhân không phải là câu trả lời duy nhất, nhưng là một mảnh ghép khó có thể thiếu nếu Việt Nam muốn vừa bảo đảm an ninh năng lượng, vừa đạt các mục tiêu phát triển bền vững. Hai bên kỳ vọng sự kết hợp giữa quyết tâm triển khai dự án của Việt Nam và kinh nghiệm, năng lực của KEPCO trong lĩnh vực điện hạt nhân sẽ tạo nền tảng quan trọng để thúc đẩy hợp tác năng lượng Việt Nam – Hàn Quốc, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và phục vụ mục tiêu phát triển bền vững.
Kết thúc buổi làm việc tại Seoul, lãnh đạo Petrovietnam và KEPCO thống nhất tiếp tục tăng cường trao đổi, phối hợp nghiên cứu các phương án công nghệ điện hạt nhân, đầu tư và tài chính, đồng thời thúc đẩy sự hỗ trợ của các cơ quan hữu quan hai nước. Về bản chất, đây là cam kết kéo dài “đường băng” chính sách cho điện hạt nhân Ninh Thuận. Từ góc nhìn chiến lược, câu hỏi không còn là “có nên quay lại điện hạt nhân hay không”, mà là “khi Ninh Thuận 2 vận hành, Việt Nam sẽ sắp xếp lại bức tranh các dự án năng lượng Việt Nam như thế nào” để tối ưu cả chi phí, an ninh và môi trường.
