Cột nước bất ngờ sau khi giếng đã khoan xong
Giếng khoan phun nước là hiện tượng nước dưới đất trào lên mặt đất qua lỗ khoan, đôi khi kéo theo vật liệu như cát và bùn khi áp lực hoặc khí trong lòng đất thoát ra. Tại xã Hòa Bình, Vĩnh Long, giếng của bà Dương Thị Hường, 73 tuổi, bất ngờ phun mạnh vào khoảng 9 giờ 45 ngày 19/10, tạo cột nước cao ước tính 15 m.
Dòng nước lẫn cát và bùn khiến sự việc khác hẳn cảnh nước trào thông thường. Hiện tượng kéo dài khoảng hai giờ rồi tự dừng; hình ảnh được ghi lại và lan truyền trên mạng xã hội, thu hút sự chú ý của người dân địa phương.
Điểm cần làm rõ là thời điểm xảy ra: đây không phải giếng đang được khoan khi nước phun lên. Theo thông tin gia đình cung cấp, giếng được khoan vào cuối năm 2025, sâu khoảng 70–80 m, dự kiến dùng cho sinh hoạt và chăn nuôi nhưng chưa đưa vào sử dụng. Vì vậy, cách gọi “giếng khoan Vĩnh Long” bất ngờ phun nước phản ánh một sự cố sau khi công trình đã hoàn thành, chứ không phải hiện tượng phát sinh ngay trong lúc thi công.
Túi khí là giả thuyết, chưa phải kết luận
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long bước đầu nhận định hiện tượng có thể liên quan đến túi khí dưới lòng đất. Theo giả thuyết này, túi khí hình thành khi chất hữu cơ bị chôn vùi phân hủy trong môi trường thiếu ôxy; nếu túi khí vỡ, khí có thể thoát lên theo nước, cát và bùn qua giếng.
Đây là một lời giải thích có thể phù hợp với cảnh tượng giếng phun nước, nhưng cần giữ đúng mức độ chắc chắn: cơ quan chức năng mới nêu nhận định ban đầu, chưa xác nhận đó là nguyên nhân cuối cùng. Việc hiện tượng tự dừng sau khoảng hai giờ cũng không đủ để tự nó chứng minh cơ chế nào đã xảy ra.
Địa phương từng ghi nhận một vài trường hợp tương tự, chủ yếu trong lúc thi công khoan giếng, có vụ kéo dài nhiều ngày. Sự khác biệt ở trường hợp bà Hường là giếng đã khoan xong một thời gian mới xuất hiện hiện tượng. Hơn nữa, hồ sơ ban đầu chưa xác định chính xác độ sâu, thời điểm hoàn thành và đơn vị hoặc cá nhân thực hiện việc khoan. Những khoảng trống này khiến khảo sát chuyên môn cần thiết trước khi chốt nguyên nhân.
Ưu tiên an toàn và khảo sát tại chỗ
Trước khi có kết quả xác minh, việc quan trọng nhất không phải là suy đoán thêm về nguyên nhân mà là ngăn giếng trở thành đường đưa chất bẩn xuống tầng chứa nước. Ngành chức năng yêu cầu gia đình không khai thác, tiếp tục theo dõi diễn biến và bảo vệ miệng giếng để hạn chế nguy cơ ô nhiễm.
Bước tiếp theo là phối hợp với cơ quan chuyên môn và nhà khoa học để khảo sát, xác định nguyên nhân. Gia đình cũng cần kê khai, đăng ký việc khai thác nước dưới đất hoặc trám lấp giếng nếu không còn nhu cầu sử dụng; chính quyền xã được đề nghị tăng cường quản lý hoạt động khoan, khai thác và khuyến cáo người dân báo sớm khi phát hiện dấu hiệu bất thường.
Vụ việc cho thấy một giếng chưa sử dụng vẫn có thể trở thành rủi ro cần quản lý, không chỉ là chuyện lạ để quan sát. Cột nước 15 m gây chú ý, nhưng câu trả lời đáng tin cậy về nguyên nhân giếng phun phải đến từ khảo sát thực địa và thông tin đầy đủ về giếng. Cho đến lúc đó, giả thuyết túi khí nên được xem là nhận định sơ bộ, không phải kết luận chính thức.
