Quan hệ Việt Nam Thái Lan: từ hữu nghị truyền thống đến đối tác chiến lược toàn diện
Quan hệ Việt Nam Thái Lan là mối giao kết ngoại giao, kinh tế, văn hóa và nhân dân giữa hai quốc gia Đông Nam Á, hình thành trên nền tảng lịch sử gắn với hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Thái Lan, được chính thức thiết lập ngày 6/8/1976 và từng bước nâng cấp thành Đối tác Chiến lược toàn diện, hướng tới hòa bình, phát triển và tương lai bền vững trong khu vực.Quan hệ Việt Nam Thái Lan sau 50 năm ngoại giao không chỉ là chuỗi thỏa thuận và tuyên bố chung; đó là câu chuyện về sự lựa chọn cùng đồng hành trong một khu vực nhiều biến động. Khi hai bên quyết định nâng cấp từ đối tác chiến lược (2013) lên đối tác chiến lược tăng cường (2015) rồi đối tác chiến lược toàn diện (2025), họ khẳng định rằng hợp tác chiến lược không thể tách rời chiều sâu chính trị và lòng tin giữa hai dân tộc.
Những chuyến thăm cấp cao đánh dấu 50 năm ngoại giao
Không phải ngẫu nhiên mà chuỗi chuyến thăm cấp cao dồn dập diễn ra đúng dịp kỷ niệm ngoại giao 50 năm giữa Việt Nam và Thái Lan (6/8/1976-6/8/2026). Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chọn Thái Lan là điểm đến ASEAN đầu tiên trên cương vị mới, ngay sau khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện, là một thông điệp chính trị rõ ràng: Bangkok không phải đối tác bên lề mà là trụ cột trong định hướng khu vực của Hà Nội. Tương tự, chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul và tiếp đó là chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội kiêm Chủ tịch Hạ viện Sophon Zaram cho thấy Bangkok cũng nhìn Việt Nam như mắt xích chiến lược trong ASEAN. Những cuộc gặp này không chỉ “hâm nóng” tình hữu nghị; chúng định hình lại lộ trình hợp tác, từ nghị viện, nội các chung đến kết nối kinh tế và phối hợp tại các diễn đàn khu vực, quốc tế.
Làng Sen, Kim Liên: ký ức Hồ Chí Minh và chiều sâu nhân văn của quan hệ hai nước
Hoạt động ngoại giao thường bị xem là “chuyện của lãnh đạo”, nhưng khoảnh khắc Đại sứ Thái Lan Urawadee Sriphiromya xúc động dưới mái nhà tranh Làng Sen lại cho thấy bản chất khác: quan hệ Việt Nam Thái Lan đứng vững nhờ những sợi dây cảm xúc và ký ức chung. Tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên, đoàn đại biểu hai nước dâng hoa, dâng hương trước anh linh Chủ tịch Hồ Chí Minh, ghi nhận Người không chỉ là lãnh tụ giải phóng dân tộc mà còn là người đặt nền móng cho quan hệ ngoại giao hòa bình, hữu nghị với các nước, trong đó có Thái Lan. Việc Đại sứ Thái Lan lắng nghe câu chuyện tuổi thơ của Bác Hồ tại quê hương, tận mắt chứng kiến không gian làng quê gắn với Người, không phải nghi thức xã giao; đó là sự đồng cảm với lịch sử Việt Nam và với con người đã từng sống, hoạt động tại Thái Lan trong những năm tháng cách mạng.
Lễ dâng hương ở Kim Liên: ngoại giao ký ức như chất keo của hợp tác chiến lược
Lễ kỷ niệm ngoại giao tại Nghệ An và nghi thức dâng hương ở Kim Liên cho thấy một lựa chọn ngoại giao đáng chú ý: thay vì chỉ tổ chức hội thảo, hai nước đưa đoàn đại biểu về với ký ức lịch sử chung để củng cố niềm tin. Trước hương linh Chủ tịch Hồ Chí Minh, đại biểu Việt Nam và Thái Lan cùng bày tỏ lòng biết ơn đối với Người, đồng thời khẳng định quyết tâm xây dựng và củng cố mối quan hệ hữu nghị lên bước phát triển cao hơn, mở rộng hợp tác trên các lĩnh vực chính trị, ngoại giao, kinh tế, văn hóa, giáo dục và du lịch. Theo mô tả của một nguồn tin, “Lễ dâng hoa, dâng hương tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên là một trong những hoạt động ý nghĩa nhân dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Thái Lan”. Việc song hành giữa đối thoại cấp cao và giao lưu văn hóa, kết nối cộng đồng người Việt ở Thái Lan và người Thái ở Việt Nam đang tạo ra một tầng hợp tác mới: ngoại giao nhân dân, ngoại giao ký ức.
Từ ký ức lịch sử đến nền tảng hợp tác vì tương lai bền vững
Nếu chỉ nhìn quan hệ Việt Nam Thái Lan qua các số liệu thương mại, người ta dễ bỏ qua điều cốt lõi: hợp tác chiến lược giữa hai nước đang được xây trên nền tảng giá trị chung về hòa bình, phát triển bền vững và tương lai bền vững. Khi hai bên thông qua Chương trình hành động cho giai đoạn 2026-2031 và vận hành khuôn khổ Đối tác vì hòa bình bền vững, Đối tác vì Phát triển bền vững, Đối tác vì Tương lai bền vững, họ đã biến các biểu tượng như Logo 50 năm thành cam kết cụ thể. Những hoạt động giao lưu văn hóa, triển lãm, nghệ thuật, giáo dục – đào tạo, du lịch, cùng sự kết nối cộng đồng người Việt tại Thái Lan và người Thái tại Việt Nam, đang nuôi dưỡng lòng tin, thứ tài sản ngoại giao khó đo bằng chỉ số nhưng quyết định sức bền của quan hệ song phương. Sau 50 năm ngoại giao, điều quan trọng không phải chỉ là những gì đã đạt được, mà là việc hai nước tiếp tục chọn đi cùng nhau trên con đường phát triển bền vững trong ASEAN 2045.
