Hoàn tiền là biện pháp khắc phục, không phải kết luận mọi khoản thu đều sai
Quỹ cha mẹ học sinh là khoản đóng góp do ban đại diện cha mẹ học sinh quản lý để hỗ trợ hoạt động chung, nhưng việc thu và chi phải tuân thủ quy định, có kế hoạch và không được áp đặt. Khi phát hiện khoản chi không phù hợp, yêu cầu hoàn trả phần tiền liên quan là cách khắc phục thiết thực, đồng thời đặt lại trách nhiệm giải trình cho nhà trường và ban đại diện.
Tại Hà Nội, Sở Giáo dục Hà Nội yêu cầu xử lý các khoản thu, chi chưa đúng quy định; một số trường đã đề nghị trả lại tiền sau khi trừ các khoản chi hợp lệ. Cách làm này quan trọng với phụ huynh: không nên gộp mọi khoản đóng góp vào một con số rồi mặc định toàn bộ đều phải hoàn, cũng không thể lấy một vài khoản chi đúng để hợp thức hóa phần còn lại. Cần công khai kế hoạch, chứng từ và căn cứ cho từng khoản.
Chu Văn An: 64 lớp hoàn lại phần tiền còn dư sau rà soát
Ngày 26/10, Sở GD&ĐT Hà Nội cho biết 64/64 ban đại diện cha mẹ học sinh tại Trường Tiểu học Chu Văn An, phường Thanh Liệt, đã trả lại tiền quỹ cho phụ huynh sau phản ánh về việc quỹ lớp được cho là chi hết 17 triệu đồng chỉ trong một tháng. Phản ánh nêu 23 khoản, gồm trang trí lớp, vệ sinh, đồ dùng và các khoản phục vụ dịp khai giảng, Trung thu.
Kết quả kiểm tra cho thấy năm học 2026–2027 có 64 trong 68 lớp triển khai thu quỹ và một số kế hoạch dự kiến có nội dung chi chưa phù hợp, như trang trí, vệ sinh lớp và photo tài liệu. Tuy nhiên, Sở cho biết chưa có lớp nào ghi nhận đã chi hết 17 triệu đồng theo nội dung phản ánh; khoản hoàn trả là số tiền còn lại sau khi khấu trừ các khoản chi đúng quy định. Vì vậy, đây là kết quả xử lý tại trường, không nên diễn giải thành xác nhận mọi lớp đều đã chi sai hoặc mọi khoản thu đều bị hủy.
Khuương Đình cho thấy cần thống nhất trước khi thu
Một vụ việc khác tại lớp 10A4 Trường THPT Khương Đình cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở cách tiêu tiền mà còn ở quy trình quyết định. Trưởng ban đại diện thông báo thu 2 triệu đồng mỗi học sinh: 1 triệu đồng cho việc lắp tivi tương tác và bảng trượt, 1 triệu đồng vào quỹ chung, nhưng chưa bàn kế hoạch thu chi với toàn thể phụ huynh.
Theo báo cáo của Sở, đa số phụ huynh đồng tình mua thiết bị dùng trong ba năm học; phần quỹ chung quản lý chưa đúng quy trình và có khoản chi không phù hợp thì nhà trường yêu cầu hoàn lại sau khi trừ chi phí hợp lệ. Điểm đáng chú ý là sự đồng thuận với một mục đích cụ thể không tự động thay thế việc thống nhất cách thu, quản lý và quyết toán. Với thu chi quỹ lớp, phụ huynh cần được biết trước khoản nào tự nguyện, khoản nào dự kiến chi và ai chịu trách nhiệm công khai chứng từ.
Rà soát, tiếp nhận phản ánh và hướng dẫn tiếp theo
Các kết quả nêu trên là những vụ việc cụ thể được kiểm tra và xử lý tại từng trường. Chúng không tự chứng minh rằng toàn bộ trường học ở Hà Nội đã được rà soát xong hay cùng mắc sai phạm. Sự phân biệt này cần được giữ rõ: chỉ đạo khắc phục áp dụng khi phát hiện khoản thu chi không phù hợp, còn mức độ phổ biến phải dựa trên kết quả rà soát có phạm vi và số liệu được công bố.
Sở cho biết đã công khai đường dây nóng tiếp nhận phản ánh về lạm thu, đồng thời ban hành hướng dẫn các khoản thu dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục. Sở cũng đang xây dựng hướng dẫn thực hiện điều lệ ban đại diện cha mẹ học sinh trước khi Thông tư 81 có hiệu lực ngày 15/11. Đây là bước cần thiết, nhưng hiệu quả sẽ phụ thuộc vào việc trường học kiểm tra kế hoạch ngay từ đầu, công khai thu chi và xử lý nhất quán khi có phản ánh. Hoàn tiền quỹ phụ huynh chỉ giải quyết phần hậu quả; minh bạch mới giúp ngăn lặp lại.
