Cam kết không thiếu sách giáo khoa TPHCM trước ngày khai giảng
Việc TPHCM khẳng định sẽ cung cấp đủ sách giáo khoa cho học sinh trước ngày khai giảng là một cam kết chính sách giáo dục quan trọng, thể hiện nỗ lực chủ động sản xuất, phân phối và xây dựng các phương án mượn, tặng sách, nhằm bảo đảm mọi học sinh đều có sách học, dù điều kiện kinh tế gia đình khác nhau và nhu cầu mua sách diễn ra sát ngày tựu trường. Đây không chỉ là câu chuyện hậu cần mà là bước đi cho thấy thành phố coi quyền tiếp cận tài liệu học tập là nền tảng của sự công bằng trong giáo dục. Tại cuộc họp báo kinh tế – xã hội chiều 27.8, Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM đã lên tiếng trước lo ngại sách giáo khoa cung cấp không kịp thời cho năm học mới. Trước đó, ngày 18.8, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tại TPHCM gửi văn bản tới Sở về kế hoạch cung cấp sách giáo khoa cho năm học 2026-2027, với tổng số 25,1 triệu bản được lên kế hoạch in ấn và phát hành. Đây là bước chuẩn bị từ sớm, cho thấy việc cung cấp sách học đã được tính toán trên quy mô toàn thành phố chứ không theo kiểu chạy theo nhu cầu vào phút cuối.
Nhà xuất bản tăng tốc cung cấp sách học, trường học chủ động khảo sát
Điểm đáng chú ý là kế hoạch cung cấp sách học được triển khai theo cách “đi trước một bước” thay vì chờ phụ huynh tự xoay sở. Tính đến ngày 15.8, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cơ bản hoàn thành khâu in và phân phối sách giáo khoa đến các địa phương theo kế hoạch. Đến ngày 17.8, đã có 24 triệu bản sách giáo khoa đến tay phụ huynh, học sinh và nhà trường tại TPHCM, tương đương 95% kế hoạch, trong đó tiểu học đạt 98%, THCS 90% và THPT 80%. Đây là những con số cho thấy hệ thống cung ứng đang vận hành tương đối trơn tru, dù luôn có độ trễ nhất định giữa khâu phân phối và việc phụ huynh mua đủ bộ sách. Đáng nói hơn, phụ huynh không bị “mắc kẹt” ở một kênh mua sắm duy nhất. Văn bản của Nhà xuất bản khẳng định phụ huynh và học sinh có thể mua sách trực tiếp tại các cửa hàng của đơn vị hoặc tại các nhà sách khác, cũng như qua kênh trực tuyến. Cách mở rộng điểm bán này giúp giảm nguy cơ quá tải, chen lấn vào cận ngày khai giảng. Song song đó, nhiều trường đã khảo sát nhu cầu phụ huynh từ sớm để chủ động chuẩn bị nguồn sách, không chờ tới khi học sinh lên lớp rồi mới chạy bổ sung.
Phương án hỗ trợ học sinh mượn sách và tặng sách từ nhà trường
Dù tỉ lệ cung cấp sách giáo khoa TPHCM đạt mức cao, thực tế vẫn có nhóm học sinh chưa có đủ sách khi năm học bắt đầu, đặc biệt là các em có hoàn cảnh khó khăn hoặc mua sách sát ngày. Nếu chỉ dừng ở thông báo “sách đã in đủ”, hệ thống giáo dục sẽ bỏ quên những đối tượng dễ tổn thương này. Vì thế, các trường đang triển khai đồng thời phương án hỗ trợ học sinh mượn sách giáo khoa và trao tặng sách cho trường hợp khó khăn. Tại Trường THCS Hà Huy Tập, khảo sát ban đầu cho thấy hơn 100 học sinh đăng ký nhu cầu mượn sách giáo khoa. Nhà trường dự kiến xem xét từng trường hợp, trong đó học sinh có hoàn cảnh khó khăn sẽ được tặng sách, thay vì chỉ mượn. Một câu phát biểu có ý nghĩa định hướng là: “Chúng tôi cam kết cung cấp sách giáo khoa theo hai hình thức: cho mượn và tự mua, bảo đảm đến ngày 5.9 mọi cơ sở giáo dục đều có đủ sách giáo khoa cho học sinh”. Ở bậc tiểu học, Trường Tiểu học Hiệp Tân ghi nhận hơn 20 học sinh đăng ký mượn sách, nhà trường đã liên hệ với đơn vị cung cấp sách để sớm cấp cho các em và tặng sách cho học sinh khó khăn.
Giải pháp linh hoạt: sách điện tử, dùng chung sách vẫn phải hướng đến công bằng
Điểm tích cực của năm học này là các trường không để việc thiếu sách trong vài ngày đầu năm trở thành rào cản học tập. Giáo viên được khuyến khích dùng các giải pháp linh hoạt như gửi đường link sách điện tử cho phụ huynh, hướng dẫn học sinh học theo nội dung bài, hoặc bố trí cho học sinh dùng chung sách trong thời gian chờ bổ sung. Với những lớp chỉ còn vài em chưa có sách, giáo viên có thể tổ chức hoạt động nhóm, cho học sinh cùng sử dụng sách hoặc thay đổi hình thức học để bảo đảm tiết học diễn ra bình thường. Cách tiếp cận này thừa nhận một thực tế: hệ thống cung ứng sách khó tránh trễ nhịp, nhưng không vì thế mà chất lượng dạy và học bị “treo” theo cuốn sách. Tuy vậy, nếu nhìn dưới góc độ công bằng giáo dục, giải pháp linh hoạt chỉ nên là tạm thời. Học sinh phải dùng sách điện tử hoặc mượn sách dài hạn thường đến từ gia đình ít điều kiện. Do đó, việc các trường xây dựng kho sách dùng chung, quy trình hỗ trợ học sinh mượn sách công khai, tiêu chí rõ ràng cho việc tặng sách là rất quan trọng để tránh việc hỗ trợ mang tính “ân huệ” mà thiếu cấu trúc. Chính sách mượn và cung cấp sách học cần được coi là một phần của chiến lược giảm bất bình đẳng chứ không chỉ là sáng kiến tình thế.
Chuẩn bị khai giảng 2026 và thông điệp về quyền tiếp cận sách giáo khoa
Trong bức tranh rộng hơn, TPHCM đang bước vào năm học mới với nhiều chuẩn bị đồng bộ, từ sách giáo khoa đến cơ sở vật chất. Phong trào “150 ngày đêm hoàn thành 1.000 phòng học cho năm học 2026-2027” đã hoàn thành 49/53 dự án, xây dựng 930/1.044 phòng học mới, đạt khoảng 89,08% kế hoạch. Lễ khai giảng được tổ chức ngày 5.9 theo hình thức kết hợp trực tiếp tại trường với trực tuyến theo chương trình chung toàn quốc, địa điểm chính của thành phố đặt tại Trường THPT Trần Khai Nguyên. Cùng lúc đó, 101 đơn vị trên địa bàn sẽ đón lãnh đạo thành phố đến dự và động viên thầy trò. Điều quan trọng là những con số về phòng học, tỉ lệ sách đến tay phụ huynh, hay các chương trình hỗ trợ học sinh mượn sách chỉ có ý nghĩa khi chúng được nhìn như một cam kết về quyền tiếp cận giáo dục. Nếu năm nào phụ huynh cũng phải “săn” sách giáo khoa sát ngày, hoặc học sinh nghèo luôn là người cuối cùng có sách, thì hệ thống vẫn còn khoảng trống. Năm học mới là dịp để TPHCM chứng minh rằng từ cung cấp sách giáo khoa TPHCM đến việc hỗ trợ học sinh mượn sách, thành phố chọn đứng về phía công bằng: mọi học sinh đều xứng đáng có đủ tài liệu học tập ngay khi bước vào lớp.
