Từ bài toán hai chiến trường đến khủng hoảng sức mạnh quân sự Mỹ
Cuộc khủng hoảng sức mạnh quân sự Mỹ là trạng thái mà một siêu cường sở hữu lực lượng và công nghệ vượt trội nhưng lại bị dàn trải qua nhiều chiến trường, khiến kho dự trữ tên lửa, tàu chiến và hạ tầng chiến tranh vũ trụ không theo kịp nhu cầu tác chiến và răn đe trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược với Trung Quốc. Xung đột ở Trung Đông đang phơi bày những giới hạn trong khả năng của Washington khi phải đồng thời bảo vệ hai chiến trường. Ngày 1/8, Tướng Alexus Grynkewich đã phải gửi văn bản cảnh báo rằng nếu không được bổ sung thêm một tàu khu trục, ông sẽ buộc phải ưu tiên bảo vệ lãnh thổ Mỹ thay vì Israel. Đây không còn là tranh luận học thuật về bài toán “hai chiến trường”, mà là một tín hiệu cho thấy sức mạnh quân sự Mỹ đang bị kéo căng đến ngưỡng rủi ro.
Thiếu hụt tên lửa Mỹ: điểm yếu hữu hình mà Trung Quốc theo dõi sát
Nếu phải chọn một chỉ dấu rõ nhất cho sự suy giảm sức mạnh quân sự Mỹ, đó chính là thiếu hụt tên lửa Mỹ. Các báo cáo cho thấy Mỹ sẽ cần ít nhất ba năm để khôi phục kho dự trữ tên lửa Tomahawk, hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) và tên lửa Patriot về mức trước chiến tranh. Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế ước tính hơn một nửa lượng đạn dược trong ít nhất bốn trên bảy loại đạn trọng yếu đã được sử dụng hết trước cuộc chiến với Iran. "Theo kiểm kê nội bộ, lượng tên lửa THAAD của Mỹ đã giảm gần 80% và một số kho dự trữ xuống mức thấp đến nguy hiểm". Trong khi Washington phải kéo tàu sân bay USS George Washington khỏi Yokosuka để chi viện Trung Đông, Bắc Kinh có đủ thời gian quan sát cách một cường quốc bị bào mòn kho vũ khí đắt đỏ bởi đối thủ tầm trung dùng máy bay không người lái và tên lửa đạn đạo giá rẻ.
Chiến tranh vũ trụ: điểm yếu chiến lược mới của Mỹ trước kịch bản Trung Quốc – Đài Loan
Không gian đang nổi lên như mặt trận có thể quyết định cục diện nếu Trung Quốc Đài Loan xung đột bùng nổ và kéo Mỹ vào vòng chiến. Giới chức an ninh Mỹ cảnh báo nếu xảy ra xung đột quân sự giữa Mỹ và Trung Quốc liên quan đến Đài Loan, giao tranh có thể khởi phát từ không gian thay vì trên bộ. Một trong những mối lo lớn nhất là mức độ lệ thuộc rất cao của quân đội Mỹ vào hạ tầng không gian. Báo cáo của một hội đồng chính sách ở Mỹ đánh giá Trung Quốc có thể dùng laser đặt dưới mặt đất để vô hiệu hóa vệ tinh trinh sát của Mỹ quanh eo biển Đài Loan nếu tấn công hòn đảo này. Với hơn 1.506 tải trọng đang hoạt động trên quỹ đạo và khoảng 510 vệ tinh có khả năng phát hiện tàu sân bay Mỹ, Bắc Kinh không chỉ thu hẹp khoảng cách công nghệ, mà còn biến chiến tranh vũ trụ thành mũi tiến công đầu tiên nhằm làm Mỹ "mù thông tin" trên chiến trường.
Khoảng trống hải quân: Mỹ phải nhìn sang tàu chiến đồng minh để vá hạm đội
Bức tranh sức mạnh quân sự Mỹ càng u ám hơn khi nhìn xuống mặt nước. Kể từ sau Chiến tranh Lạnh, Hải quân Mỹ đã loại biên toàn bộ lực lượng tàu hộ vệ để tập trung duy trì tàu khu trục và tuần dương hạm, tạo ra khoảng trống lớn về số lượng thân vỏ cần thiết cho hiện diện thường trực trên biển. Trong khi nhiều lực lượng hải quân khác đẩy mạnh đóng tàu hộ vệ cỡ nhỏ nhưng hỏa lực mạnh, Mỹ đang lúng túng với các chương trình nội địa bị thay đổi thiết kế và đình trệ. Tháng 8, Nhà Trắng phải ban hành bản ghi nhớ áp dụng điều khoản miễn trừ vì an ninh quốc gia trong luật quân sự, mở đường cho phương án đóng tối đa hai tàu hộ vệ đầu tiên tại Nhật Bản, Hàn Quốc hoặc Thổ Nhĩ Kỳ trước khi chuyển giao công nghệ về nước. Đồng thời, các ủy ban quốc hội lại đề xuất cấm dùng ngân sách mua tàu chiến đóng ở nước ngoài và xóa quyền miễn trừ của tổng thống, cho thấy hải quân Mỹ tàu chiến đang bị mắc kẹt giữa nhu cầu khẩn cấp và ràng buộc chính trị.
Kết luận: Sức mạnh quân sự Mỹ cần được "tái cân bằng" trước khi quá muộn
Nhìn tổng thể, sức mạnh quân sự Mỹ vẫn thừa khả năng răn đe, nhưng điểm yếu đang tích tụ ở ba tầng: thiếu hụt tên lửa Mỹ, phụ thuộc vào hạ tầng không gian trong bối cảnh chiến tranh vũ trụ ngày càng hiện hữu, và khoảng trống lực lượng mặt nước buộc phải xem xét mua tàu hộ vệ từ đồng minh. Chiến lược Quốc phòng mới của Washington đặt Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương là ưu tiên chỉ sau bảo vệ lãnh thổ, cam kết tránh xung đột và giảm leo thang với Trung Quốc nhưng lại không đề cập đến Đài Loan. Đó là dấu hiệu cho thấy Mỹ ý thức được rủi ro nhưng chưa có lời giải rõ ràng. Nếu không tái cân bằng nguồn lực, cải tổ sản xuất đạn dược và đầu tư nghiêm túc vào năng lực chống tấn công không gian, Mỹ có thể bước vào một cuộc khủng hoảng sức mạnh quân sự thực sự – nơi vị thế siêu cường bị thách thức không phải vì thiếu công nghệ, mà vì không đủ khả năng duy trì chúng trên mọi mặt trận.
