Khánh Hòa hạ tầng 2030: Bức tranh lớn đang hình thành
Khánh Hòa hạ tầng 2030 là quá trình tỉnh tập trung mở rộng khu công nghiệp, nâng cấp giao thông liên vùng, cải thiện môi trường đô thị và chỉnh trang không gian ven biển, nhằm tái cấu trúc mô hình tăng trưởng và chuẩn bị cho mục tiêu trở thành cực công nghiệp – dịch vụ mới của miền Trung.
Điểm đáng chú ý là tỉnh không còn phát triển theo kiểu chắp vá, mà gắn 10 dự án lớn vào một chiến lược chung: kết nối giao thông, mở quỹ đất công nghiệp, đồng thời xử lý các nút thắt môi trường và đô thị. Việc Hội đồng nhân dân tỉnh thông qua 2 trong số 10 dự án phải thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng cho thấy bước đi pháp lý đầu tiên đã rõ ràng. Nhưng pháp lý mới là điều kiện cần. Điều kiện đủ nằm ở cách Khánh Hòa dùng những dự án này để tạo ra tăng trưởng bền vững, thay vì chỉ mở rộng bê tông.
Từ thu hồi hơn 823 ha đất đến dự án KCN Ninh Sơn 470 ha
Việc lập danh mục 10 dự án với tổng diện tích thu hồi hơn 823 ha cho mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội là một lựa chọn đầy rủi ro nhưng cần thiết. Trong đó, 9 dự án đăng ký mới chiếm khoảng 674,8 ha, gồm các dự án giao thông, trường học, thủy lợi, nghĩa trang và đặc biệt là nhóm khu công nghiệp với 2 dự án khoảng 401,1 ha, cùng 1 khu đô thị và 1 dự án khoáng sản. Khánh Hòa đang đặt cược vào không gian phát triển mới, thay vì tiếp tục dồn nén lên các khu vực đã quá tải.
Nút chiến lược chính là dự án KCN Ninh Sơn quy mô khoảng 470 ha, tổng vốn đầu tư dự kiến hơn 6.700 tỷ đồng. Khi hoàn thành, khu này được kỳ vọng tạo thêm quỹ đất công nghiệp, tăng sức hút với nhà đầu tư, đồng thời tạo việc làm cho khoảng 16.000 lao động và thúc đẩy phát triển công nghiệp, dịch vụ, xuất khẩu tại địa phương. “Khi hoàn thành và đưa vào khai thác, Khu công nghiệp Ninh Sơn được kỳ vọng tạo thêm quỹ đất công nghiệp, tăng sức hút đối với các nhà đầu tư”. Đây là bước đi rõ ràng để định hình một cực công nghiệp mới, chứ không chỉ là thêm một khu công nghiệp trên bản đồ.
ADB hỗ trợ Khánh Hòa: Hạ tầng môi trường là điều kiện để hút vốn dài hạn
Một cực công nghiệp nếu thiếu hạ tầng môi trường sẽ nhanh chóng bị nhà đầu tư quay lưng. Đó là lý do cuộc làm việc sáng 27-8 giữa lãnh đạo UBND tỉnh và Ngân hàng Phát triển châu Á về Dự án Cải thiện hạ tầng môi trường, thu gom, xử lý nước thải có ý nghĩa vượt xa một khoản vay ODA. Dự án dự kiến đầu tư hệ thống thu gom, xử lý nước thải cho Tây Nha Trang, Cam Ranh, Ninh Chử, Ninh Phước và Ninh Sơn, với công suất đến năm 2030 lần lượt 12.000 m³, 7.500 m³ và 5.000 m³, 5.000 m³, 2.000 m³/ngày đêm.
Theo báo cáo, dự án nhằm cải thiện vệ sinh môi trường, bảo vệ nguồn nước ngầm, nước mặt, môi trường biển và sức khỏe người dân. Đại diện ADB khẳng định sẵn sàng hợp tác, hỗ trợ Khánh Hòa trong suốt quá trình chuẩn bị, triển khai và cả vận hành công trình, đặc biệt về công nghệ và số hóa quản lý hệ thống.UBND tỉnh đã gửi hồ sơ đề xuất khoản vay cho Bộ Tài chính, đồng thời Ban Quản lý Dự án Phát triển tỉnh đang giải trình, hoàn thiện hồ sơ và chuẩn bị báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư. ADB hỗ trợ Khánh Hòa ở mảng môi trường không chỉ là nguồn vốn, mà là “tem bảo chứng” cho các chuẩn mực phát triển bền vững trong mắt các nhà đầu tư dài hạn.
Nha Trang chỉnh trang ven biển, cao tốc mở không gian phát triển mới
Nếu các khu công nghiệp là động cơ tăng trưởng thì không gian đô thị – du lịch mới là hình ảnh và chất lượng sống. Khánh Hòa đã thu hồi 28.000 m² đất và 10.000 m² mặt biển tại khu nghỉ dưỡng chiếm 400 m bờ biển Trần Phú để phục vụ cộng đồng. Các công trình cũ đã bị tháo dỡ, khu vực này đang được quy hoạch thành không gian ven biển hiện đại, thông thoáng. Đây là quyết định cho thấy tỉnh ưu tiên không gian công cộng và du lịch bền vững, thay vì đánh đổi toàn bộ bờ biển cho các dự án khép kín.
Ở chiều ngược lại, hệ thống giao thông liên vùng là lực đẩy cho phát triển kinh tế Khánh Hòa. Dự án cao tốc Khánh Hòa – Buôn Ma Thuột đang phấn đấu thông xe kỹ thuật toàn tuyến vào dịp Quốc khánh 2/9/2026, hứa hẹn hoàn thiện mạng lưới giao thông liên vùng và mở rộng không gian phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ, logistics cho cả khu vực Nam Trung Bộ. Tuy nhiên, tiến độ giải ngân đầu tư công còn thấp, nhiều dự án vướng giải phóng mặt bằng, rừng tự nhiên và nguồn vật liệu xây dựng. Việc tỉnh phải phát động đợt cao điểm 90 ngày giải phóng mặt bằng cho các dự án trọng điểm cho thấy nếu không xử lý quyết liệt các điểm nghẽn này, chiến lược hạ tầng 2030 sẽ chậm nhịp.
Chiến lược hạ tầng 2030: Cần kỷ luật thực thi hơn là thêm dự án mới
Nhìn tổng thể, Khánh Hòa đang đi đúng hướng khi đồng thời mở rộng khu công nghiệp, cải thiện hạ tầng môi trường, chỉnh trang đô thị ven biển và đầu tư giao thông liên vùng. Hạ tầng đồng bộ sẽ giúp tỉnh hút dòng vốn mới và từng bước định hình cực công nghiệp – dịch vụ riêng, thay vì phụ thuộc vào một vài dự án du lịch. Nhưng rủi ro lớn nhất lúc này không phải thiếu ý tưởng hay nguồn lực, mà là năng lực thực thi: giải phóng mặt bằng chậm, thủ tục đầu tư kéo dài và tình trạng phân tán nguồn lực đầu tư công.
Để Khánh Hòa hạ tầng 2030 không chỉ là khẩu hiệu, tỉnh cần giữ kỷ luật tiến độ cho 10 dự án trọng điểm: mốc thời gian rõ, trách nhiệm rõ, công khai tiến độ để người dân và nhà đầu tư cùng giám sát. ADB hỗ trợ Khánh Hòa về môi trường, KCN Ninh Sơn mở ra không gian công nghiệp mới, các tuyến cao tốc và trục ven biển tái thiết lập cấu trúc không gian kinh tế – đô thị. Nếu những mảnh ghép này được triển khai đúng hạn và đúng chất lượng, mục tiêu xây dựng một đô thị biển – công nghiệp có sức cạnh tranh khu vực không còn là tham vọng xa vời mà là đường ray phát triển cụ thể cho phát triển kinh tế Khánh Hòa.
