Không nhượng đất, nhưng vẫn mở cửa đối thoại
Lập trường không nhượng lãnh thổ của Ukraine là cam kết giữ nguyên chủ quyền đất nước, đồng thời tách việc ngừng giao tranh khỏi việc công nhận những thay đổi biên giới do chiến sự tạo ra. Trong cuộc phỏng vấn với CNN ngày 22/10, Tổng thống Volodymyr Zelensky tuyên bố Ukraine sẵn sàng đóng băng tiền tuyến để tạo điều kiện đối thoại, nhưng sẽ không nhượng bộ lãnh thổ. Đây là một ranh giới chính trị rõ ràng, không phải lời khước từ mọi hình thức thương lượng. Kyiv có thể chấp nhận ngừng bắn tại vị trí hiện tại như một bước thực dụng, nhưng không muốn biến sự đình chiến thành sự hợp thức hóa việc mất đất. Vì thế, câu hỏi “Zelensky nhượng lãnh thổ” được trả lời dứt khoát ở thời điểm này: không. Ukraine không nhượng bộ về chủ quyền, dù vẫn để ngỏ con đường đàm phán hòa bình.
Bất đồng với Trump làm phức tạp sức ép ngoại giao
Zelensky nhấn mạnh việc ông phản đối Mỹ dỡ bỏ trừng phạt Nga xuất phát từ lợi ích của Ukraine, chứ không phải mâu thuẫn cá nhân với Tổng thống Donald Trump. Ông cho rằng thỏa thuận dầu diesel có thể làm suy yếu nỗ lực cô lập Moscow, đồng thời kêu gọi phương Tây duy trì cấm vận và cung cấp tên lửa phòng không tốt hơn cho Kyiv. Lập luận ấy cho thấy Kiev nhìn sức ép kinh tế và hỗ trợ quân sự như đòn bẩy cần thiết trước khi bước vào thương lượng. Quan hệ Mỹ - Ukraine cũng chịu sức ép khi Trump nhiều lần kêu gọi Kyiv tìm người thay Zelensky, còn phía Ukraine yêu cầu Washington giải thích vì sao không nhận được tin tình báo về các đợt tập kích của Nga. Trong bối cảnh đó, một thỏa thuận Nga Ukraine khó thành hình nếu sức ép từ đồng minh bị xem là thúc Kyiv nhượng bộ thay vì buộc Moscow thay đổi tính toán.
Tín hiệu lạc quan của Putin chưa đồng nghĩa đã có thỏa thuận
Ngày 22/10, Tổng thống Nga Vladimir Putin bày tỏ tin tưởng Nga và Ukraine đang tiến gần khả năng đạt thỏa thuận, với lý do người dân hai nước là cùng một dân tộc. Moscow cũng nhất trí nối lại tham vấn ba bên về vấn đề Ukraine sau cuộc gặp với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff; Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết Witkoff cảm thấy lạc quan. Đây là tín hiệu ngoại giao đáng chú ý, nhưng chưa phải bằng chứng cho thấy hai bên đã thống nhất điều khoản. Khoảng cách vẫn nằm ở câu hỏi cốt lõi: Kyiv chấp nhận đóng băng chiến tuyến để đối thoại, còn Moscow cần cho thấy một thỏa thuận không dựa trên việc Ukraine từ bỏ lãnh thổ. Khi Zelensky cáo buộc Nga phóng tên lửa vào Kyiv để chứng minh Moscow không muốn hòa bình, Trump không đồng tình với nhận định đó. Những cách diễn giải trái ngược khiến tuyên bố lạc quan của Putin cần được kiểm chứng bằng hành động.
Triển vọng hòa bình phụ thuộc vào điều khoản, không phải lời hứa
Lập trường Ukraine không nhượng bộ có thể khiến đàm phán khó khởi động hơn, nhưng cũng đặt ra giới hạn cần thiết để một lệnh ngừng bắn không trở thành sự áp đặt lâu dài. Kyiv muốn phương Tây tiếp tục cấm vận và tăng hỗ trợ phòng không; Moscow lại phát tín hiệu về khả năng đạt thỏa thuận và nối lại tham vấn. Hai hướng đi này chỉ gặp nhau nếu các cuộc đối thoại bàn được cơ chế ngừng bắn, an ninh và quy chế lãnh thổ mà không buộc Ukraine từ bỏ chủ quyền. Việc đóng băng tiền tuyến có thể là điểm xuất phát, song không tự giải quyết tranh chấp về biên giới hay bảo đảm ngăn giao tranh tái diễn. Vì vậy, tín hiệu của Putin đáng theo dõi nhưng chưa đủ để gọi là đột phá. Kết luận hiện tại khá rõ: Zelensky chưa chấp nhận nhượng thêm đất, và triển vọng hòa bình sẽ phụ thuộc vào việc Moscow có thể đưa ra điều khoản cụ thể, thay vì chỉ bày tỏ tin tưởng.
